Een interview met Houtornamentist Patrick Damiaens | Heraldicum Disputationes | Heraldisch houtsnijder - Beeldhouwwerk

 

  Heraldicum Disputationes |
Heraldisch houtsnijder - Beeldhouwwerk

Een interview met Houtornamentist Patrick Damiaens |
  Heraldicum Disputationes 

Er verscheen  in Maart 2026 een erg omvangrijk tweetalige (NL/ENG) bijlage van 45 blz. over het werk van heraldisch beeldhouwer-houtornamentist Patrick Damiaens, en dit exclusief voor de abonnees van Heraldicum Disputationes.

Dit separaat magazine verscheen samen met de Maart editie van dit kwartaalblad, het enige Vlaamse tijdschrift voor heraldiek

ONLINE

Een aantal Prayer frames van de crypte van Keizer Napoleon III zijn terecht.

 Een aantal Prayer frames 

uit de crypte van Keizer Napoleon III zijn terecht.

=>Even opfrissen voor de bloglezer die deze historie nog niet kent.  

2014

Kort samengevat:

In het weekend van 22 februari 2014, werd een zware nachtelijke kraak gepleegd in de keizerlijke crypte in de benedictijnenabdij van Farnborough in het Zuid-Engelse graafschap Hampshire. 

De abdij en de crypte werden door de Franse ex-keizerin Eugenie gesticht in de jaren 1880, toen ze al bijna tien jaar in Franse ballingschap leefde. 
Ze wilde een ‘oord van gebed’, een plek waar haar man, ex-keizer Napoleon III, die in 1870 verjaagd was en in 1873 in Engeland overleed, en haar zoon prins Louis Napoléon in vrede konden rusten. 

Bij de diefstal verdwenen drie lijsten in verfijnd houtsnijwerk, met daarin gekalligrafeerde gebeden  in het Frans en in het Latijn. 
De ingelijste gebeden, die op het altaar in de crypte stonden, waren bestemd  voor Napoleon III maar ook voor prins Louis-Napoleon, de ‘Prince Impérial’, die op 23-jarige leeftijd sneuvelde in Britse dienst tijdens de oorlog tegen de Zoeloes in 1879. Enkele gebeden werden gevonden in zijn portefeuille nadat hij sneuvelde. 
Op de verdwenen lijsten stonden versieringen met bloemenranken en initialen N met de keizerskroon.

2026 ( 12 jaar later)

Men dacht dat ze voor altijd verloren waren, totdat Paul Gostelow, een antiekhandelaar uit Derbyshire, de politie belde om te zeggen dat hij er twee in zijn bezit had. Hij vertelde de agenten dat hij zich realiseerde dat ze uit de tijd van Napoleon stamden door de N en kroon. De politie van Hampshire verklaarde na onderzoek bij het International Stolen Arts Register dat het om de prayer frames uit de crypte ging. De derde grootste frame blijft vermist maar men is er naar op zoek.

Toen ik de foto's van de twee frames zag op de website van de BBC, moest ik toch even schrikken. Het leek erop dat ze gedumpt zijn geworden in een gracht langs de weg. Vele onderdelen zoals een aantal lijsten en de kuif zijn gewoon verdwenen, dit hoogst waarschijnlijk door gebruik van beenderlijm.  Verstekken staan op, hout is krom getrokken en gebarsten, krassen en deuken, kleur en bladgoud zo goed als verdwenen. Oef.... het zal voor de restaurateur in Engeland een hele opgave zijn..... maar ben blij dat er reeds twee exemplaren teruggevonden zijn.  Met dank aan oud cursist Kris Deville die me op de hoogte bracht van deze ontdekking. ( BBC News)

2015, De opdracht

In 2015 nam Abt Dom Cuthbert Brogan een eerste keer contact met me op, met de vraag of het mogelijk zou kunnen zijn om kopieën te vervaardigen van de gestolen items, en dit op basis van nog één klein stukje originele lijst en een aantal vergeelde foto's.

 Na wat rekenwerk, het inschatten van de complexiteit en het contacteren van een aantal andere vaklui, aangezien meerdere technieken en vakkennis aan dit project te pas kwamen, heeft het dan nog een hele tijd geduurd voor we groen licht kregen, dit omdat ook de verzekeringskwestie nog uitgeklaard moest worden.

 We hebben deze opdracht pas gestart in 2017, dit omwille van  de reeds goed gevulde agenda en met de vraag of hun opdracht ook gecombineerd mocht worden met andere opdrachten, en zoals Abt Dom Cuthbert Brogan me reeds een aantal maal toevertrouwde, "We monks have patience".

Einde 2022 hebben we de crypte van Keizer Napoleon III van een aantal mooie replicas kunnen voorzien.

Mocht er iemand interesse hebben in het artikel uit 2015, ( Krant het belang van Limburg)  te lezen?

=> link blog: Gestolen lijsten uit de Keizerlijke crypte reproduceren

Het maken van de lijsten 

LINK =>   In hout gesneden en vergulde lijsten voor de Crypte van Napoleon III 

Het resultaat uit 2022.

www.patrickdamiaens.info

Gebeeldhouwde preekstoel in St-Michiel en St-Goedele Brussel | Beeldhouwer H.F. Verbruggen uit Mechelen

St-Michiel en St-Goedele Brussel 

Gebeeldhouwde preekstoel  in St-Michiel en St-Goedele Brussel   

Beeldhouwer  H.F. Verbruggen uit Mechelen

Na de overbrenging van de relikwieën van Sint-Goedele kreeg deze kathedraal de dubbele naam “collegiale kerk van Sint-Michiel en Sint-Goedele”. In februari 1962 kreeg ze de rang van kathedraal en sindsdien is ze samen met de Sint-Romboutskathedraal te Mechelen de zetel van de aartsbisschop van Mechelen-Brussel.

Bouw

In 1226 werd begonnen met de bouw van het gotische koor. De bouw van de kathedraal werd in het begin van de 13e eeuw aangevat onder de leiding van hertog Hendrik I van Brabant. 

De kathedraal werd gebouwd met gobertangesteen uit de steengroeven van Dilbeek. De gewelfhoogte van het schip is 26,5 meter en in de vloer is een meridiaanlijn ingewerkt.

In de kapel van het Sacrament van Mirakel wordt een belangrijke hoeveelheid edelsmeedwerk, borduurwerk en religieuze kunst bewaard. Verschillende relieken en kostbaar textiel zijn tentoongesteld, waaronder gewaden in zijde en gouddraad geborduurd geschonken door verschillende koningen en ook een kelk, gift van Leopold I. Beroemd is het reliek van het ware kruis, daterend uit de 14e eeuw. Bijzonder is ook de marmeren beeldengroep van Onze-Lieve-Vrouw met Kind, gemaakt door Conrad Meit.

Gebeeldhouwde preekstoel  in St-Michiel en St-Goedele Brussel | 
Beeldhouwer  H.F. Verbruggen uit Mechelen

Preekstoel

De naturalistische preekstoel van Hendrik Frans Verbruggen is in 1696-1699 gemaakt voor de Sint-Michielskerk van de Leuvense jezuïeten en in 1776 naar Brussel gebracht, na een ruiloperatie waarin keizerin Maria Theresia persoonlijk tussenkwam. 

Het is een overdonderend totaalkunstwerk, een synthese van de zondeval en de verlossing door de kerk. Onderaan verdrijft een aartsengel Adam en Eva uit het aards paradijs. Eva beschermt zich verschrikt met de arm terwijl ze in de andere hand nog de appel heeft. 

Adam verbergt angstig het hoofd. Uit de boom van de kennis van goed en kwaad kruipt een reusachtige slang die zich tot boven het klankbord kronkelt. 

Daar wordt ze verpletterd door de triomferende Maagd en haar Kind. Typisch voor Verbruggen zijn de twee fladderende engelen die het klankbord 'optillen'. Jan Baptist van der Haeghen voegde aan weerszijden van de trap nog een haag met dierenfiguren toe.

Gebeeldhouwde preekstoel  in St-Michiel en St-Goedele Brussel | 
 Beeldhouwer  H.F. Verbruggen uit Mechelen

Het is moeilijk om onverschillig te blijven bij dit werk van de Antwerpse beeldhouwer Hendrik Frans Verbrugghen (1654-1725). De preekstoel verraste ook Victor Hugo (1802-1885), die, na een bezoek aan de Brusselse kathedraal, het meubel beschreef in een brief aan zijn vrouw

Meesterwerk van de Belgische baroksculptuur.

De preekstoel werd tussen 1695 en 1699 vervaardigd voor de kerk van de Jezuïeten in Leuven, de huidige Sint-Michielskerk. Na de opheffing van de jezuïetenorde werd het meubelstuk in 1776 ingeruild voor dat van de collegiale kerk van de heiligen Michiel en Goedele, nu de kathedraal. De stabiliteit van dit zeer bijzondere meubelstuk was een uitdaging, gezien de afmetingen, bijna zeven meter hoog, en het feit dat het vrij stond en niet werd ondersteund door een pijler of een muurvlak, zoals gewoonlijk het geval is.

 Vandaag wordt een preekstoel nog zelden gebruikt. Maar tot aan de hervormingen van de katholieke eredienst in de jaren zestig van voorgaande eeuw had dit meubel een belangrijke functie tijdens de eucharistieviering. Het is vanop de preekstoel dat een priester of een diaken de homilie of 'preek' voordroeg. Hierin werden de lezingen uit de Bijbel, eerder tijdens de misviering, toegelicht. Dit was het enige onderdeel van de viering die in de volkstaal gebeurde

Een aantal detailopnames uit 2022 van de preekstoel.

Voorzijde:

Achterzijde:

https://www.patrickdamiaens.info

Ragfijn houtsnijwerk in de stijl van Aubert Parent vervaardigen | Hoog reliëf houtsnijwerk in lindehout

Een snijwerk vervaardigen in de stijl van Aubert-Henri-Joseph Parent.

Geweldig toch deze twee afbeeldingen met het boeket bloemen die jullie zonet zagen, dit is niet van mijn hand maar diende enkel als inspiratie voor een persoonlijk werkje in deze stijl. 

Dit ragfijn elegant houtsnijwerk is blijkbaar opgedragen aan de Franse houtsnijder Aubert Parent.  ( opgedragen- dus zonder signatuur )

Verkocht bij Christies in 2014,  Veiling prijs USD 1,250 

Beschrijving:

A LOUIS XVI CARVED LIMEWOOD FLORAL TROPHY

ATTRIBUTED TO AUBERT PARENT, LATE 18TH CENTURY

Afmetingen: 44 cm hoog,  en 35.5 cm breed.

Ragfijn houtsnijwerk in de stijl van Aubert Parent vervaardigen

Het leek me een leuke uitdaging om eens iets totaal anders te maken namelijk een snijwerk dat lijkt op het werk van de houtsnijders Aubert Parent of Jean Pierre Putman. 

Zoals jullie weten is het maken van familiewapens in hout reeds jaren een belangrijk onderdeel van ons jaarlijkse omzet. Dus een boeket bloemen in lindehout was eens weer iets totaal anders, het bleek een nieuwe uitdaging en  leerproces.  

Hieronder vinden jullie een aantal afbeeldingen van de verschillende etappes. Het ornament is 45 cm lang 27cm breed en 8 cm dik.

Het is bijna onmogelijk in detail uit te leggen hoe je dit project moet aanpakken, maar veel heeft te maken met gevoel en creativiteit. Hopelijk helpen de afbeeldingen om een beter beeld te krijgen.  Natuurlijk niet perfect wat het plantenrijk betreft, maar niks zo saai als 'perfect'.

We beginnen met het ontwerp op het hout te plaatsen, met de lintzaag de contour uitzagen en dan verlijmen ( met een krant) op een mdf plaat, en 'let the fun begin'.

 

https://www.patrickdamiaens.info