 |
| De Heilige St-Maarten |
Patrick Damiaens
Ornamentsnijder- Ornamentist
Een Bas-Reliëf van H. St-Maarten in hout uitgevoerd
BAS-RELIËF: Een bas-reliëf is een beeldhouwmethode
waarbij de weergegeven voorstelling vrij ondiep uitgewerkt is. De
afbeelding is gewoonlijk sterk afgeplat, waardoor het alleen in
vooraanzicht realistisch overkomt. Bij zicht van een zijkant geeft het
bas-reliëf een sterk vertekend beeld.
Werkwijze
Er wordt eerst een ruwe schets gemaakt. De oorsprong van het bas-reliëf kan van een origineel paneel
afkomstig zijn (mits eventuele onvolmaaktheden gewijzigd) of voortkomen uit een
eigen creatie, in de zelfde geest. Het internet is ook een grote bron van inspiratie en hulp.
De correcte tekening wordt op een calqueerpapier
overgetekend en tegelijkertijd op het hout bevestigd d.m.v. duimspijkers. De
tekening wordt d.m.v. doorslagpapier (carbonpapier) en een kraspen aangebracht
op het hout. Het bas-relief bevindt zich nu op het paneel.
D.m.v. een bovenfrees haalt de houtornamentist het hout rond de
tekening ruw weg, zodat er een werkfond gecreeerd wordt.
 |
| Het reliëf is 8 mm |
Het eigenlijke sculpteren of snijden kan beginnen. Deze fase heet
modelleren. Jarenlange studies en voltijdse ervaring zijn van cruciaal belang.
Nu komt het belang van het correct uitfrezen naar voor.
Omwille van het modeleren verdwijnt de orginele tekening.In deze fase wordt de
tekening terug aangebracht op het paneel d.m.v. een markeerpen.
 |
| Het wapen van Zaltbommel |
De tekening wordt juist gestoken, de beitels dienen in deze
fase als tekenmateriaal . Men mag niet tot aan de fond steken, zodat het nog steeds nogelijk is kleine
veranderingen aan te brengen in het reliëf.
Het paneeltje is af en kan nu teruggebracht worden naar de
meubelmaker om verwerkt te worden in de houten schouwmantel.
 |
| Heilige st-Maarten |
St-Maarten, Historisch
Sint Maarten
is een heel bekende heilige. Er zijn heel veel plaatsen en kerken naar hem
genoemd. Misschien ken je er wel een?
Maarten – in het Latijn Martinus, wat de kleine Mars (een oorlogsgod) betekent
- werd in het jaar 316 geboren. In die tijd was keizer Constantijn net
katholiek geworden en werden de christenen dus niet meer vervolgd. Sint Maarten
is dan ook de eerste heilige die niet ook martelaar was.
Toen
Martinus 15 jaar oud was, werd hij soldaat. Dat moest. Zijn vader was
beroepssoldaat, en in die tijd moesten zonen dan ook in het leger. Zo vader, zo
zoon... Maar deze zoon was wel een bijzondere soldaat. Anders dan anderen. Hij
hielp zieken, gaf alles wat hij niet zelf echt nodig had aan arme mensen, was
geduldig en bescheiden.
Op een dag gebeurt er iets waar de mensen het nu nog steeds over hebben. Het is
beschreven in oude boeken over het leven van Sint Maarten. En die boeken waren
een soort bestsellers: er werden verhalen, liederen en toneelstukken over
gemaakt. Het was winter en het vroor. Het vroor heel hard. Veel mensen waren
gestorven van de kou. Vooral arme mensen.
Martinus zag een bedelaar voor de stadspoort. De man had het koud in zijn
dunne, kapotte kleren. Maar iedereen liep de man voorbij. Met smoesjes. Ze
hadden of geen geld bij zich of hun portemonnee ver weg onder hun kleren, ze
konden er niet goed bij... Ze hadden een afspraak. Het was koud, iedereen had
haast om thuis te komen. Sint Maarten wilde ook naar huis. Hij had eigenlijk
ook niets bij zich. Echt niets. Nou ja... niets?
Hij had geen geld bij zich of zo. Wel een zwaard. En hij had zijn wijde
soldatenjas aan. Ineens deed hij iets ongewoons. Met zijn zwaard sneed hij zijn
jas door en gaf het aan de bedelaar. Zo’n jas, daar konden best twee mensen
zich mee warm houden! Hij had hem ook wel helemaal weg kunnen geven, die jas.
Maar dan was er een probleem geweest. Soldatenjassen waren duur. Daarom
betaalde het leger de helft van zo’n jas. En bezit van een ander... dat mag je
niet weggeven!
Sint Maarten stierf omstreeks het jaar 398. Niet in zijn eigen klooster
(net buiten Tours), maar in Candes, een plaatsje in zijn bisdom. Zijn graf is
in Tours
Dit klein bas-relief is gesneden in Mahonie hout. De dikte van het bas-relief is 8 mm . Het zal
verwerkt worden in een houten schoorsteenmantel samen met 2 andere panelen die
het wapen van Zaltbommel (NL) voorstellen ,een oudere versie van 1816 en een
recenter uit 2001. (Afmetingen van het mini-snijwerk zijn 12 x 8 cm)
 |
| Wapen van Zaltbommel |
 |
| Stadswapen van Zaltbommel |
De schouwmantel is uit grenen vervaardigd waar de 2
heraldische paneeltjes smaakvol in verwerkt worden. Alleen het paneeltje met het reliëf van St-Maarten zal
in zijn originele kleur blijven (mits een beetje wax). De gehele schouwmantel
inclusief de 2 heraldische wapens zal een lichte tint krijgen (waarschijnlijk gebroken
wit). Zodat het centrale paneeltje de blikvanger word.
De keuze van St-Maarten door de klant, die ook inwoner van Zaltbommel is , heeft eigenlijk te maken met de grote kerk in het centrum
van de stad. De patroonheilige van deze grote Basiliek met een driebeukig schip
en een eenbeukig koor is de Grote of St-Maartenskerk . De huidige basiliek kwam vanaf ca. 1450
tot stand en werd in ca. 1500 voltooid.
 |
| Heilige St-Martinus |
 |
| De Heilige St-Maarten |
Op het bas-relief
herken je St-Maarten die met zijn zwaard een stuk van zijn mantel
afsnijd, om aan de arme bedelaar te geven. (Maar ik kon het toch niet laten een geldbeurs
aan zijn riem te bevestigen) , we geven hem dan maar het voordeel van de
twijfel.
Ook heb ik op het schild van St-Maarten het Wapen van
Zaltbommel gesneden.
Afmetingen 15 X 15
cm en 8mm dik.
