Een hoogtemeter maken | Hoogtemetermeter voor houtsnijwerk en beeldhouwwerk | Het atelier van de houtsnijder

 

Een hoogtemeter maken 

Hoogtemetermeter voor 

houtsnijwerk, ornamenten & beeldhouwwerk.

Een houtsnijder heeft verschillende meetinstrumenten in zijn atelier, om onder andere diepte, dikte, afstand van ornamenten en beeldhouwwerk te bepalen. Een winkelhaak, passers, meetinstrumenten voor een binnenmaat en buitenmaat te nemen zijn een aantal voorbeelden.

Voor een beeldhouwer bestaat er zelfs een meetinstrument dat luistert naar de naam 'punteerapparaat'. Het is een metalen meetinstrument dat door beeldhouwers en houtsnijders gebruikt wordt om minutieus beeldhouwwerken te kopiëren en dit in hout of steen. 

Het instrument omvat een aantal metalen stangen en gewrichten die in allerlei standen te plaatsen zijn en daarna vastgeklemd kunnen worden. Maar dit is een instrument dat hoogtes bepaald voor beelden, dus niet echt een soort van hoogtemeter die gebruikt wordt door de houtornamentsnijder.

( mogelijk maken we in de toekomst een blog onderwerp van dit specifiek meetinstrument) 

Rechts op de foto, het punteerapparaat

Punteerapparaat

________________

Hoogtemeter voor de houtsnijder

_______________

Wij bespreken kort in dit blogonderwerp één van de basis meetinstrumenten dat gebruikt wordt door de houtsnijder, namelijk de hoogtemeter bij de creatie van ornamenten en bas-reliëfs. 

Dit zelfgemaakt meetinstrument helpt de houtsnijder een symmetrisch ornament aan beide zijde van dezelfde hoogte te voorzien.

Dit hulpstuk is er één, dat niet in de handel te koop is, dus je moet dit zelf maken. 

Mijn eerste hoogtemeter

Al 35 jaar gebruikte ik hetzelfde hulpstuk, mijn eerste hoogtemeter deed zijn werk naar behoren maar de uitwerking-constructie was met moment ook wat minder praktisch.  

Gemaakt => In de doe het zelf winkel een houten latje en draaiwerk-stokjes gekocht, in het latje een aantal gaatjes geboord, stokjes op maat en passend gemaakt en hop we hebben een hoogte meter. Maar door de jaren heen en het vele gebruik komt er wat speling op het gaatje en beginnen de gedraaide stokjes los te zitten, wat hoogte nemen bemoeilijkt.

Mijn eerste hoogtemeter

______________________________________

_________________________

Hoogtemeter no.2  ( Uit 2009)

Een 15 jaar geleden ( 2009)  werd door een voormalige cursist een ander instrument ontworpen, ook hier met beperkingen, maar ook met nieuwe verassende aanpassingen, deze aanpassing zou de basis vormen voor de perfecte hoogtemeter uit 2024. 

De oud cursist (Willem Van Dort) voorzag me van een houten lat voorzien met gaten, aan beide uiteinden van de lat was een blokje hout voorzien, de nieuwe verrassende vernieuwing was een metalen stift met een ring/bus.

Werkwijze ring =>  Men neemt de maat die overgezet moet worden.  

Maat nemen =>Men draait de ring-stift naar beneden tot het uiteinde van de stift het hoogste punt van het snijwerk raakt. ( de maat die u heeft en overgezet moet worden)

Men moet erop letten bij het overzetten van deze maat, dat beide delen op eenzelfde hoogte liggen ( eventueel op een MDF plaat). Anders klopt de maat en overbrenging niet meer.

Overzetten => Als u de maat overzet en het puntje van de stift met ring raakt het hout niet => dan heeft men reeds teveel hout weggehaald. Jammer

Steekt het horizontale deel van de ring boven de houten lat uit?  Ja =>Dit verschil moet nog weggehaald om dezelfde hoogte te verkrijgen die u nam.

Mocht u niet helemaal begrijpen wat ik bedoel?

We komen in het artikel nog op deze werkwijze terug. ( Beeldmateriaal)

De blokjes verlijmd op de uiteinden van de lat beperken ons in hoogte ( het is een vaste hoogtemaat) en grote oppervlakte kunnen zelfs storend zijn bij het nemen en overbrengen van afmetingen.. 

Hoogtemeter, Metalen stift met een ring/bus

Hoogtemeter no.2  ( Uit 2009)

_________________________________

________________

Hoogte meter model no.3

In 2024 kreeg ik samen met één van onze cursisten (Thomas Vesterink) het idee dit instrument wat gebruiksvriendelijker te maken, want de cursist ( Cursus houtsnijden) had het plan aangevat een spiegel in lindehout te snijden en ik wou het hem het zo gemakkelijk mogelijk maken.

Dit project vereiste vele verschillen in hoogte aan beide zijden van de spiegel en natuurlijk moesten deze ( +/-) dezelfde hoogtes hebben.

De basis van de lange lat werd behouden  ( zie model 2) maar de gaten werden om en om vervangen door rampa moeren met daar in een draadstang. Deze draadstangen kunnen door de houtsnijder daar geplaatst door ze naar boven of naar onder te draaien in de rampa moer, naar een positie wat voor hem-haar het beste uitkomt.  Maar soms moet één van die stangen verplaatst worden, dit om praktische redenen.( plaatsgebrek voor het nemen van de maten, positie hout, of andere...)

Het is tijdrovend om deze draadstang eruit te draaien en iets verderop er weer in te draaien, weer terug de hoogte vinden etc...

Het idee van de bus van draadstang met bus model no.2 werd behouden

Hoogte meter no.3  Zichtbaar zijn de rampa moeren
Draadstangen & draadstang met bus 

_______________________________________________

________________________________

Hoogtemeter type no. 4

Prototype hoogtemeter Model no.4 was een manier om het probleem "van het steeds moeten omzetten van stangen "=> zie model no.3, op te lossen.

Het was hetzelfde principe van een kruishout. Uiteindelijk bleek dat toch iets te onpraktisch want het blokje dat beide houten latten bij elkaar houdt bedekt eigenlijk een aantal gaten die nodig kunnen zijn om hoogtes te nemen. 

Een kruishout, twee schuiflatjes en een houten ring.

Prototype 4, idee/toepassing van het kruishout

Prototype 4, idee/toepassing van het kruishout

Prototype 4 hoogtemeter. (kruishout techniek)
blokje die de twee latjes samenhoudt zal een aantal gaten bedekken.

Prototype 4 : Tand en groef die de twee latjes met elkaar verbinden

________________________________________________

_____________________

Hoogtemeter prototype No. 5

Model no.5 was de beste oplossing, we hebben tand en groef vervangen door een zwaluwstaart verbinding, op deze wijze was het houten blokje ( prototype 4) die beide latten bij elkaar hield niet meer nodig.

Gemakkelijk verschuifbaar deze latjes naar de plaatsen waar de houtsnijder ze nodig heeft, geen of weinig tijd gaat verloren.  

Prototype 5 :
Mogelijkheid om meerdere draadstangen te gebruiken om hoogtes te bepalen.

Verbinding met zwaluwstaart

Boven frees ( kleinste maat) zwaluwstaartvorm 

Een nieuwe draadstang met bus (verstelbaar)

____________________________________________

_______________________

Gebruik hoogtemeter model no. 5

Men neemt rechts van het snijwerk de hoogte. 

Op de foto: Middelste draadstang met bus die vlak aansluit op de lat is de juiste hoogte.

Op de foto:
Middelste draadstang met bus die vlak aansluit op de lat is de juiste hoogte.

Links op het symmetrisch snijwerk plaatst men de hoogte meter op het hout in dezelfde positie als rechts.  Men ziet dat de ring de lat niet raakt.

Deze afstand moet de houtsnijder nog verwijderen om aan de linkse zijde van het snijwerk dezelfde hoogte te krijgen als aan de rechtse zijde.

Links op het snijwerk : Men ziet dat de ring de lat niet raakt.

Men ziet dat de ring de lat niet raakt.  ( DETAIL )

Het verschil ( ZIE DETAIL)  dit is de dikte van het hout dat nog verwijderd moet worden.

_____________________________________________

___________________________

Nog een voorbeeld, zie rode pijl.  

(Aan de rechtse zijde van het snijwerk)

Linkse zijde van het snijwerk 

=> De ring steekt aardig uit op de lat.

Linkse zijde van het snijwerk => De ring steekt aardig uit op de lat.

Vinger => 

Dit verschil moet nog verwijderd om dezelfde hoogte te verkrijgen zoals aan de rechter zijde.

Ik hoop dat dit blog onderwerp interessant was en dat ik jullie iets bijgeleerd heb.

https://www.patrickdamiaens.info

Een rifloir van het merk Auriou of Liogier kopen | Riffelvijlen voor hout | Vergelijken van handgemaakte riffelvijlen voor houtbewerking.

Een aantal van mijn oude collectie 'rifloirs'
rifloir van het merk Auriou 

Een rifloir van het merk 

Auriou of Liogier aankopen.

Vergelijken van handgemaakte riffelvijlen voor houtbewerking.

_____________________________________________

___________________________

Een rifloir (=> in het Frans) of riffler ( =>in het Engels) is een gereedschap uit de vijlfamilie dat wordt gebruikt voor het vormgeven van onderdelen met complexere vormen in hout & steen. 

Een bijzonder praktisch instrument voor het bereiken van hoekjes, precisiemodelleerwerk en oppervlakken die met houtsnijbeitels of andere gereedschappen moeilijk bereikbaar zijn. Het is een gereedschap wat in elk professioneel houtsnijdersatelier aanwezig moet zijn. 

Piqûre AURIOU

Om even een beeld te scheppen, de lengte varieert tussen de 15cm tem 25cm en hebben aan beide uiteinden een vorm gesmeed ( mesvorm, rond, driehoek, olijfpitvorm,.... )  Dit vijloppervlak uiteinde varieert met een lengte van 3 tot 5cm.  De grofheid bij de Auriou vijlen ( voor het fijn werk) zijn *piqûre 12-13 en 14 en 15.  Bij Liogier zijn dat 13-14 en 15.

(*piqûre:  is de prik die aanwezig is op de veil) 

Dus hoe hoger het getal, hoe meer prikken en hoe fijner of zoeter de vijl zal zijn.

Rifloir => Ik dacht niet dat er een Nederlandstalige naam bestond voor deze vijlsoort, maar opmerkzame bloglezer zei me dat deze vijlen in het Nederlands, de juiste benaming 'riffelvijlen' is. Hartelijk dank hiervoor.

De afbeelding hieronder zijn de 6 modellen die de firma Auriou aanbied.

Rifloir van het merk Auriou.

Auriou of Liogier?

Ik had reeds vele jaren een aantal antieke-gebruikte rifloir vijlen in mijn bezit, vijlen die ik in het verleden had overgenomen van een houtsnijder op leeftijd, ze hadden dus al wat meegemaakt en waren niet meer in top conditie, maar deden nog net wat ik van ze verwachtte. 

Op een gegeven moment had ik een opdracht om een beeldje te snijden en moest dus dringend een aantal nieuwe exemplaren aankopen, en aangezien ik niet online koop en een dure aankoop eerst in mijn handen moet gehad hebben, was de enige optie langs gereedschapswinkel Gaignard Millon in Parijs te gaan, gelegen in de Rue Jules Vallès, je weet wel de jaarlijkse tussenstop op weg naar L'école Boulle. 

Het aanbod is er bijzonder beperkt en hebben nooit echt een grote keuze en ze verkopen enkel rifloirs van het Franse merk Liogier en zijn niet bepaald goedkoop. Maar ben nooit ontevreden van mijn aankoop. 

Rifloir van het merk LIOGIER

Rifloir van het merk LIOGIER

Zoals ik reeds zei, online aankopen doe ik niet en heb meerdere keren geprobeerd contact te hebben met de fabricant van Liogier vijlen, met de vraag of ik per mail een bestelling kon plaatsen en de betaling ervan via bankoverschrijving kon verzekeren.. 

Helaas kreeg ik nooit een antwoord, iets wat ik zeer onprofessioneel vond. 

Na het versturen van meerdere mails (Er is geen telefoonnummer op hun site vermeld) heb ik nog maanden gewacht op een antwoord, uit frustratie begin je dan naar alternatieven te zoeken,  het ongemak van de alternatieven is natuurlijk, de teleurstelling van de mogelijke mindere kwaliteit, want uiteindelijk verwacht je dezelfde 'Liogier kwaliteit'.

 

Totdat ik per toeval een exemplaar van een ander Frans merk te zien kreeg, meer bepaald van het merk Auriou. Per mail, stelde mijn wensen en was erg gecharmeerd van de kwaliteit en afwerking en bestelde prompt twee collecties. En kreeg enkele dagen later een zeer detailleerde bestelbon per mail toegestuurd.

Ik bestelde een aantal rifloirs uit de standaard collectie ( de 12 +14 piqûre ) en een tweede, één op maat gemaakte collectie met afwijkende maten. ( Langere greep, groter veiloppervlak,....) 

Inderdaad op maat gemaakt met specifieke wensen, ook dit is mogelijk bij het merk Auriou. 

Het is dan wel iets duurder en productietijd neemt net iets langer in beslag. 

De gewone collectie ( bijna alle modellen in voorraad) werd na overschrijving-betaling, 4 dagen later  geleverd. 

Rifloir of riffel van het merk AURIOU  piqûre 12

piqûre 14

Conclusie 

Als ik persoonlijk zou moeten kiezen tussen Liogier of Auriou zou ik nu eerder voor Auriou kiezen, de vijlen zijn fijner gesmeed, mooier afgewerkt en de piqûre is met meer zorg aangebracht. Ook hun service en klantvriendelijkheid is beter dan van het merk Liogier. Auriou is bijzonder flexibel wat made too mesure tools betreft, het denkt met je mee. Wat de prijs betreft, beide hebben vergelijkbare prijzen en zijn beide handgemaakt. Liogier heeft wel een leuker opbergdoosje 😆 .

https://www.patrickdamiaens.nl

Perfecte scharnierlamp, bureaulamp of klemlamp voor houtsnijatelier | Schaarlamp of bureaulamp van RIMSA | RIMSA P. LONGONI SRL

De perfecte bureaulamp merk Rimsa | Rimsa Scharnierlamp 

Rimsa, scharnierlamp, klemlamp, 

beste 'prijs-kwaliteit' voor het houtsnijatelier

Een schaarlamp, scharnierlamp of bureaulamp... ( de correcte benaming weet ik niet echt ) die tegen een stootje kan is tegenwoordig bijzonder moeilijk te vinden.

Zelf heb ik er een aantal in mijn houtsnijatelier, en dit voor de meest uitlopende werkzaamheden.

Een 20/30-tal jaar geleden was het heel eenvoudig om aan dit soort eenvoudig  design uitziende lampen te geraken. Je ging naar de plaatselijke elektrowinkel en steeds was er een beperkte keuze aan bureaulamp modellen in verschillende kleuren aanwezig in de showroom. Ze konden vrij goed tegen een stootje en waren bedoeld voor de kamer waar nauwelijks bezoek kwam: de slaapkamer van de kinderen of voor de studentenkoten. Want echt hip zagen ze er niet uit, maar dat hoefde ook niet, ze moesten enkel doen wat hun bedoeling was, 'licht  brengen in de duisternis'.

Goedkoop is een dure koop.

Jammerlijk is, dat de enige bureau/schaarlamp op dit moment gemakkelijk verkrijgbaar is een bureaulamp is van de Zweedse interieurwinkel, waarvan ik de naam in dit blogitem niet wil vermelden, ik koop al jaren uit gemakzucht een 2 à 3 tal van deze lampen, steeds hetzelfde model en doe dit jaarlijks. 

Ze zijn op een zodanige manier gemaakt met de bedoeling dat het item geen lang leven beschoren heeft  is.  Na een bepaalde tijd begint  ze kleine mankementen te vertonen, komen onderdelen los, staat scheef, etc... en is dan bedoeld om vervangen te worden.

Scharnierlamp Rimsa | Type 10 Rimsa
Bureau of schaarlamp merk Rimsa

Rimsa

Maar er is er is één model van lamp in mijn atelier die ik reeds een 18-tal jaar in gebruik heb, het is een scharnierlamp/bureaulamp van het Italiaanse merk Rimsa, opgericht in 1936.  Deze lamp heeft me nog nooit in de steek gelaten. Ze is doordacht gemaakt  met massieve onderdelen en op de kritische punten en plaatsen waar een eventueel snellere veroudering mogelijk is, is heel goed nagedacht om de lamp een langer gebruik te garanderen. 

En die garantie dat de lamp lang kan dienen is op het internet goed zichtbaar, en dit onder de naam 'vintage'.

Toen ik in 2019 opnieuw interesse toonde voor een kwalitatieve aankoop, en dit om de Ikea goedkope exemplaren te vervangen, kwam ik enkele Rimsa vintage lampen tegen op Nederlandstalige sites:  60 Euro voor een tweedehands lamp (2019) en  ik dacht toen nog ‘amai wat een geld!

Aankoop bij Schleiper 18 jaar geleden

Het gebruik van de Schleiper website online is bijzonder onvriendelijk (2019), ook al heb je maar informatie nodig van een filiaal, voor mij was dit het filiaal in Hasselt.  Je krijgt steeds hetzelfde tekstbandje met vele keuze mogelijkheden en opties te horen, afdeling hier, mogelijkheid daar...etc, met een verwijzing naar hun online site.... doch geeft geen link voor een direct telefonisch contact met het filiaal zelf. Je word als het ware in een loop rondgestuurd.

Tot ik op de idee kwam om  een bericht achter te laten op de FB pagina van Schleiper met de vraag  'Neem AUB telefonisch contact met me op'. En zowaar… een aantal uren later had ik dan toch contact met de filiaalhouder in Hasselt. Hoe moeilijk kan het zijn?!

Uit het telefonisch gesprek met filiaalhouder van Schleiper, waar ik 18 jaar geleden mijn eerste exemplaar kocht, zei men me dat ze geen bureaulampen meer verkochten van dit Italiaanse merk. Wat een tijd verkwisting: eerst om in contact proberen te komen en dan vervolgens  te horen te horen te krijgen dat ze dit kwaliteitsproduct niet meer verdelen.

De enige plaats online waar ik nog Rimsa lampen kon vinden was op een Italiaanse verkoopsite -  de site van de fabrikant (Rimsa) is enkel informatief en laat enkel zien wat ze in hun marge  hebben; het aanbod is geweldig en bijzonder indrukwekkend en je vindt er zeker je keuze. Mijn interesse ging uit naar het model 10 en eventueel 80

De prijs van een type 10 is ongeveer 125 Euro en die van het type 80 is 190 Euro. Niet goedkoop zou je denken maar als je de bedenking maakt dat je hier een super kwaliteit  koopt en bijvoorbeeld deze lamp 40 tot 50 jaar later nog  als vintage verder kunt verkopen, dan is het eigenlijk niet duur in vergelijking met de goedkope lampen die bestemd zijn om op korte termijn weg te gooien!

Type 80 Rimsa lampen |
Perfecte scharnierlamp/klemlamp 'prijs-kwaliteit' Rimsa

Oktober 2019

Ik koop nooit online dus ik nam even contact op met de firma in Italië met de vraag of er verdelers of winkels in België bestaan die hun producten aanbieden. Ik kreeg ik al snel een  vriendelijke mail terug van de Sales Manager Francesca Polizzi met het bericht dat ze op dit moment nog steeds geen online webwinkel hebben, maar als ik hun mijn btw nummer per mail zou toezenden konden ze me toch verder helpen. En ik heb  ben op deze wijze toch nog over kunnen gaan tot een aankoop. 

Catalogus Rimsa 
LINK

 Perfecte scharnierlamp, bureaulamp of klemlamp voor houtsnijatelier

RIMSA Bureau, Scharnier of schaarlamp

Duur alternatief, Jieldé

Een alternatief voor Rimsa zijn de lampen van het Franse merk Jieldé:  mooie vormgeving en bedoeld om een leven lang mee te gaan, maar ze zijn wel een zeer duur alternatief ! Als je een bezoek brengt aan het L'école Boulle in Parijs (Portes ouvertes) zie je deze lampen geregeld terug in de ateliers. 

Zoals ik reeds zei:  ze gaan een leven lang mee en mocht je ze over 50 jaar nog willen verkopen zal je er altijd een koper voor vinden. Zelfs dan zijn er voor deze tafelklem lampen nog afnemers. 

Een lamp van Jieldé kost al gemakkelijk 300 tot 400 Euro en soms nog wat meer. 

Atelier Boulle
Ik snap niet goed de reden van het management van L' école Boulle in Parijs, maar een aantal jaren geleden zijn de oerdegelijke Jieldé lampen vervangen en verwezen naar een opbergruimte in februari 2016 stonden er nieuwe lampen in het atelier van de houtsnijders afdeling van L'école Boulle. 
Nieuwe lampen van Belgische makelij, en toen ik  in 2018 vroeg aan de studenten over hun ervaring met deze nieuwe exemplaren waren ze niet echt enthousiast. Mits een kleine inspectie had ik ook mijn twijfels of deze nieuwe modellen de tand des tijds zouden kunnen doorstaan, ze hadden na 2 jaar gebruik reeds mankementen. Een bijzonder onpraktisch lamp voor de houtsnijder naar mijn mening. 

De nieuwe lampen van L'école Boulle in Parijs (2019)

Het is dus een persoonlijke overweging, maar de lampen van Rimsa zijn een betaalbaar alternatief en na 50 jaar heb je nog een return en kun je ze nog verkopen. Dus kwaliteit kopen is altijd beter dan te kiezen voor een goedkoop product en ook niet onbelangrijk het is beter voor het milieu.

Lamp van Jieldé

Lamp van Jieldé | l'école Boulle in Parijs ( 2015)

Lamp van Jieldé | l'école Boulle in Parijs (2015)

Link FB Pagina

https://www.patrickdamiaens.nl

Zeitschrift HOLZWERKEN | Magazine over meubelmakerij | Interview houtsnijder Patrick Damiaens

HolzWerken, Cover Mei/Juni 2013

Patrick Damiaens
Ornamentsnijder - Houtornamentist


HolzWerken
'Schnitzen wie im Rokoko'





















In het Mei/Juni 2013 nummer van HolzWerken verscheen er een mooie reportage over mijn werkzaamheden als ornamentsnijder - houtornamentist. 

Dit thematisch Duits magazine voor de ambitieuze houtbewerker is reeds vele jaren nationaal en internationaal een bron van inspiratie voor velen. Uitgebreide reportages over meubelmakerij-technieken, tips over draaiwerk en reportages over creatieve, ambachtelijke ateliers zijn maandelijks terugkomende thema's.

Echt fotogeniek ben ik niet, maar de redactie van HolzWerken vond dit wel zo.  Ze hebben me op de cover van het magazine geplaatst, een hele eer. 

Het is reeds de 3de maal dat dit me overkomen is, de eerste keer in 1996 op de cover van het Zwitserse 'Schweizerische Schreiner Zeitung' en meer recent (2012) op de cover van het Belgische ZO Magazine. Het ledenmagazine van het Unizo (de Unie van Zelfstandige Ondernemers).
Ik ben toch wel blij dat het op de cover was en niet op de centerfold, want dat zou echt geen zicht geweest zijn. ;)

Ik wens u veel leesplezier.

WEBSITE  Holzwerken

http://www.patrickdamiaens.be