WELKOM OP MIJN BLOG

Deze blog heeft als doel houtsnijwerk en ornamentiek in de kijker te plaatsen. Een bezoek aan een museum of een kasteel zijn onderwerpen die aan bod komen. Maar deze blog laat jullie ook kennis maken met mijn eigen vakmanschap. Veel leesplezier.

donderdag 2 juli 2026

HET PALEIS VAN COMPIÈGNE | Een Frans Keizerlijk Paleis | Interieurs en weelderige salons in Empire-stijl

HET PALEIS VAN COMPIÈGNE | Een Frans Keizerlijk Paleis | Interieurs en weelderige salons in Empire-stijl


HET PALEIS VAN COMPIÈGNE 
 Een Frans Keizerlijk Paleis 

Vanuit Maaseik richting Compiègne was het 3:30 uur rijden en is dus goed doenbaar. Compiègne is bekend voor de start van de wielerklassieker  Parijs-Roubaix. En ook werd hier de Duitse capitulatie ondertekend van de eerste wereldoorlog en dit in een treinwagon net buiten Compiègne.

Château Compiègne of Kasteel van Compiègne is een kasteel dat door het massatoerisme nog niet ontdekt is, gelegen in een mooi historische centrum. Prachtige gebouwen en woningen in zandsteen, je merkt dat er een sfeer hangt 'dat dit ooit een belangrijke plek moet geweest zijn', een zelfde beeld krijg je in het oude centrum van Versailles.

De stad Compiègne

Deze historische of Keizerlijke stad ligt een klein uur rijden ten noorden van Parijs (80km). Vanuit mijn woonplaats Maaseik (België) was het 3:30 uur rijden, en is dus goed doenbaar als je er een daguitstap van wil maken.
De stad barst bijna uit haar voegen, in zandsteen opgetrokken kerken, kastelen, statige panden en musea. Compiègne is een etappeplaats in de pelgrimsroute naar Santiago de Compostella en heel wat Franse historie komt hier samen.Opmerkelijk zijn de banden van Jeanne d'Arc die hier haar laatste campagne starten.
Het Franse koningshuis van Karel V (Koning tussen 1364 -1380) tot Lodewijk XVI (Koning tussen 1774-1792) wist hier haar weg wel te vinden. Ook Napoleon Bonaparte (Keizer tussen 1804-1814) en Napoleon III  ( Keizer tussen 1852-1870) hielden hier hof. Het Paleis van Compiègne is hun belangrijkste nalatenschap. In de Eerste Wereldoorlog was in het Palais de Compiègne het Franse hoofdkwartier een tijd gevestigd.
Sinds 1977 vormt Compiègne het decors voor de start van Parijs-Roubaix.

HET PALEIS VAN COMPIÈGNE | Een Frans Keizerlijk Paleis | Interieurs en weelderige salons in Empire-stijl

Oorlog

Compiègne word ook wel geassocieerd met oorlog, het thema neemt een belangrijke plaats in als toeristische trekpleister. Zo is er  in het Museum la Figurine Historique een opstelling van de Slag bij Waterloo met miniatuur soldaatjes te vinden en in het Forêt de Compiègne bevind er zich een indrukwekkende oorlogsmuseum.
Compiègne was in de Eerste Wereldoorlog het commandocentrum van de Franse troepen en en lag voor de hand dat hier de wapenstilstand werd getekend. Dat gebeurde op 11 november 1918 onder aanvoering van generaal Ferdinand Foch.
Het tekenen van de wapenstilstand vond plaats in een treinwagon van Wagon-Lits. Deze wagon heeft deel uitgemaakt van de legendarische Oriënt-Express.
Toen in 1940 West Europa onder de voet werd gelopen, kwam Hitler hoogste persoonlijk naar Compiègne om de Franse op 22 juli 1940 te laten capituleren. Nadat de Fransen de treinwagon een aantal jaren als trofee hadden rondgesjouwd was het nu de beurt aan de Duitsers.
Veel plezier hebben ze er niet van gehad en in 1945 is de houten bovenbouw (op bevel van Hitler?) vernietigd om een volgende vernedering in deze wagon te voorkomen.
Het metalen onderstel had de brand overleefd en heeft in Oost Duitsland een aantal jaren dienst gedaan al werktrein.
In Compiègne bevindt zich in het oorlogsmuseum een replica van de treinwagon.

Een stad die om meer redenen meer dan de moeite waard is om eens te bezoeken.

HET PALEIS VAN COMPIÈGNE | Een Frans Keizerlijk Paleis | Interieurs en weelderige salons in Empire-stijl
HET PALEIS VAN COMPIÈGNE | Een Frans Keizerlijk Paleis 


Paleis van Compiègne

Het Paleis of kasteel van Compiègne (Palais de Compiègne) is gebouwd door koning Karel V, en heeft in de achttiende eeuw definitief vorm gekregen onder Lodewijk XV en Lodewijk XVI.  Het werd één van de belangrijkste residenties  van het hof tijdens de zomer en de herfst. Ook Napoleon I en Napoleon III hielden er hof. Napoleon I voegde er een betoverende decoratie aan toe en Napoleon III maakte er een exclusieve plaats van, waar hij een deel van de Franse en Europese society van die tijd verzamelde.
De voorkant is indrukwekkend. Het paleis is te bezichtigen en biedt naast een interessant museum een aantal keizerlijke 'Grands appartements' die ingericht zijn met originele meubels en een schitterende balzaal met fraaie kroonluchters en decoraties die de overwinningen van Napoleon weergeven. In het Paleis  laten weelderige en luisterrijke galerijen u kennismaken met het privéleven van de vorsten en hun geliefden, van Napoleon I en Marie Louise tot Napoleon III en de bevallige Eugénie.

In dit paleis bevindt zich ook het Musée de la Voiture et du Tourisme, met voertuigen uit de Romeinse tijd tot in de twintigste eeuw. Onder meer de elektrische torpedo-auto La Jamais Contente van Camille Jenatzy staat er tentoongesteld. Er zijn ook zeer oude fietsen te bezichtigen. Dit museum trekt bezoekers uit heel Frankrijk.

Het plein voor het kasteel is de start locatie van de wielerklassieker Parijs-Roubaix.
HET PALEIS VAN COMPIÈGNE | Een Frans Keizerlijk Paleis | Interieurs en weelderige salons in Empire-stijl


Grondplan Paleis-Kasteel de Compiègne


Park

Snuif de geuren op van een Engelse tuin met romantische charme, in een bocht van door honderjarige bomen en antiek aandoende beeldhouwwerken omzoomde lanen. Het park dat aangelegd werd onder Napoleon I, biedt een weelderige lentebloei, een rozentuin en poëtische herfstwandelingen. Het spectaculaire vergezicht van vier kilometer, de zogenaamde Allée des Beaux-Monts, vormt een vertrekpunt b
door een van de mooiste bossen van Frankrijk.
Door de aanleg van de Allée des Beaux-Monts liet hij dit park aansluiten bij het Forêt de Compiègne, een fraai bos met voornamelijk eiken en beuken. Vanaf Les Beaux-Monts heeft men prachtige vergezichten. Middenin het bos ligt het schilderachtige dorpje St.-Jean-aux-Bois.

HET PALEIS VAN COMPIÈGNE | Een Frans Keizerlijk Paleis
Zicht uit het park, kasteel van Compiègne


Mocht je in de gelegenheid zijn, op weg naar Parijs / Zuid-Frankrijk, neem gerust de afrit Compiègne ( A1), even de benen strekken en een kort bezoek, het is een echte aanrader  en even te genieten van al dit moois. Hou rekening met minimum twee uur, een kort bezoek, maar erg verfrissend.

Een aantal detail opnames van het interieur.




HET PALEIS VAN COMPIÈGNE | Een Frans Keizerlijk Paleis | Interieurs en weelderige salons in Empire-stijl

HET PALEIS VAN COMPIÈGNE | Een Frans Keizerlijk Paleis | Interieurs en weelderige salons in Empire-stijl





maandag 1 juni 2026

Houtsnijder Jean Pierre Putman uit Luik | Muziektrofee in hout gestoken, Curtius Museum Luik.

Houtsnijder Jean-Pierre Putman uit Luik | Muziektrofee in hout gestoken, Curtius Museum Luik.
Houtsnijder Jean-Pierre Putman uit Luik |
Muziektrofee in hout gestoken, Curtius Museum Luik.

Houtsnijder Jean-Pierre Putman uit Luik 

Muziektrofee in hout gestoken, Curtius Museum Luik.

De 18de-eeuwse Luikse houtsnijder wiens herinnering we nu gaan oproepen, is vrijwel onbekend bij het grote publiek, want hij wordt slechts twee of drie keer genoemd in documenten uit de tweede helft van de 18de-eeuw.

Deze biografie vertaling (hieronder) is vanuit het Frans overgenomen uit het boek, Chronique Archéologique uit 1927. Op pagina 49 tem 53 kunt u de originele tekst terugvinden.

Door J. Breuer

Het is als gevolg van een gelukkige samenloop van omstandigheden dat ik zijn biografie kan reconstrueren op een fragmentarische manier en dat ik tegelijkertijd de aandacht van de bevolking van Luik op een nieuwe aanwinst kan vestigen, gedaan door het Curtius Museum.

Jean-Pierre Putman werd geboren in Luik en werd gedoopt in kerk van Notre-Dame-aux-Fonts op 27 juli 1764 . Hij was de zoon van Michel Putman, een steenhouwer, en en Anne-Oda Duperron, wonende in de Rue des Sœurs de Hasque, parochie Hasque, parochie van Saint-Martin-en-Ile. 

Als onderdeel van een familie van gezin van acht kinderen, heeft de jonge Jean-Pierre reeds vroeg aan houtsnijwerk gedaan, want hij werd reeds toegelaten op het "Salon" van de Société d'Emulation de Liège, op een leeftijd van 16 jaar oud, in  dit in 1781, 

Ter info:

De Salons van de Société libre d'Émulation de Liège zijn baanbrekende historische tentoonstellingen die in 1779 werden opgericht. Als bakermat van de kunstbevordering in het Prinsdom Luik bood de instelling een belangrijk podium aan lokale kunstenaars en zette daarmee een lange traditie van kunstsalons in de regio in gang.

De catalogus van dat jaar 1781 vermeldt dat M. Putman, een jonge man, de auteur ws-as van een boeket bloemen bewerkt in hout. In 1782, Putman,  16 jaar oud, tentoongesteld: Een boeket van bloemen bewerkt in hout - 2 meter hoog.

Het jaar daarop (1782) verscheen een identieke verklaring in de catalogus, zonder dat de afmetingen gegeven zijn, dus deze waren vermoedelijk dezelfde objecten die Putman had gepresenteerd. Een van hen, de Muziek Trofee, ter waarde van twintig florijnen, werd verworven door de Société d'Emulation de Liège, als een bonus voor de tombola ten gunste van de kunstenaars

Houtsnijder Jean Pierre Putman uit Luik | Muziektrofee in hout gestoken, Curtius Museum Luik.

We zijn in de aanwezigheid van een zeer vroegrijpe kunstenaar; zijn naam hebben we niet kunnen terug vinden in de huwelijks- of overlijdensregisters van zijn woonplaats, dus kunnen we aannemen dat dit jonge talent zijn fortuin in het buitenland zocht. De catalogi van de Société d'Emulation van na 1783 vermelden niet langer Jean Pierre Putman; het is dus rond 1784 dat hij Luik verlaten heeft.

Een jonge beeldhouwer vol belofte en doordrenkt met moderne ideeën, wat kon hij beter doen dan naar Frankrijk te gaan, naar Parijs, de bron van alle elegantie? Inspiratie, ondersteunende inspiratie, steun en misschien zelfs glorie konden hem ten deel vallen, waar zovele anderen uit Luik reeds in geslaagd waren. 

Dat was, zo lijkt het, het lot van lot van onze artiest. Op zeer jonge leeftijd vertrok hij naar Parijs. de vreugde om een van zijn producties toegelaten te zien tot de Salon van 1793, maar, helaas, hij stierf in hetzelfde jaar.  Dit blijkt uit de volgende documenten. M. Stanislas

Lami (auteur) meldt dat een beeldhouwer genaamd Jean-Pierre Putman overleden in Parijs, rue Saint-Denis, n° 62, op 28 september 1793, nalatende een weduwe Etiennette-Victoire Bichet. 

Deze auteur gelooft terecht dat hij de overleden artiest kan identificeren met een andere beeldhouwer die, ook in 1793, in Parijs had gewoond, Cour du Grand Cerf Parijs, Cour du Grand Cerf, n° 26, tegenover de Filles-Dieu en die twee bas-reliëfs naar de Salon van dat jaar had gestuurd houten bas-reliëfs die bloemenvazen voorstellen. Als men zich herinnert dat Jean-Pierre Putman al boeketten had tentoongesteld van boeketten bloemen in Luik in 1781-1783, zal men geen moeite hebben om te aanvaarden deze hypothese. Putman zou kort na het drukken van de Salon catalogus, in het voorjaar, verhuisd zijn naar het huis waar hij zou sterven, en dit zou het verschil in adressen verklaren.

Bellier de la Chavignerie aan dezelfde beeldhouwer toeschrijft Putman een liggende koe, in terracotta, die verscheen op de Salon  van 1827. Zou het niet eerder een kwestie zijn van een schilder die Putmans heet," vraagt M. S. Lami zich af, van een schilder genaamd Putmans die, in 1831, 1835 en 1836, dierstudies tentoonstelde en die misschien zijn carrière begon bij de Salon met een beeldhouwwerk? Niets is logischer dan dit logischer dan deze observatie. Een dierenschilder zal gemakkelijker modelleren een koe dan een houtsnijder zou doen. Ik denk dat ik kan concluderen, door als vaststaand feit te beschouwen dat de jonge Liégeois, die in 1781 aan de Emulation Emulation, stierf in Paris in 1793, nadat hij de ultieme de voldoening van aanvaard te zijn in de Salon. De leeftijd die hem in de Franse De leeftijd die hem in het Franse document wordt gegeven, achtentwintig jaar, is met één verlaagd, die in de traditie van de Luikse catalogi blijft.

Houtsnijder Jean Pierre Putman uit Luik | Muziektrofee in hout gestoken, Curtius Museum Luik.

Muziektrofee in hout gestoken, Curtius Museum Luik.

Dit gezegd zijnde, zal ik in het kort het werk beschrijven dat zojuist in de naar het museum

In een eikenhouten lijst, in Lodewijk XVI-stijl, is een zachthouten paneel bevestigd waarin, soms in vrij sterk reliëf, een verzameling muziekinstrumenten en attributen zijn gebeeldhouwd: een knoop, gemaakt van een lint met talrijke plooien en waarvan de twee uiteinden eindigen in eikels, ondersteunt een boeket rozen, dahlia's en anjers, vergezeld van eiken-, wilgen- en laurierbladeren, enz. 

Verder naar beneden, dicht bij een hoorn, zijn een soort mandoline en twee strijkstokken; tenslotte, daaronder, gevangen in een lus van het lint, zijn een lier, een klarinet, een partituur, een panfluit en een sistrum. Het uiteinde van het lint, afgewerkt met een eikel, hangt vrij. Daaronder, rechts, staat in inkt geschreven: trophée de musique par J.-P. Putman, woorden die onmiddellijk doen denken aan de vermelding in de catalogus van Luik van 1782.

Met het frame is het geheel 955 X 590 millimeter; het reliëf alleen (voor zover het precies kan worden gemeten vanwege de overhang van het frame) meet 845x465 millimeter. 

Zoals men kan zien, zijn dit, tot op 2 millimeter nauwkeurig, dezelfde cijfers als in 1782; de identificatie is dus nauwelijks twijfelachtig. Het is heel goed mogelijk dat de kunstenaar hulp heeft gehad bij de samenstelling van het geheel, en als we de twee partituren nauwkeurig bekijken, zullen we iets vinden dat de tussenkomst van een musicus verraadt, of op zijn minst het bestaan van een rigoureus gevolgd model. 

Integendeel, men kan Putman verwijten dat hij de brug van een viool heeft omgevouwen, dat hij een panfluit heeft voorgesteld als een bundel buizen, dat hij de kronkelingen van de hoorn, die bovendien geen mondstuk lijkt te hebben, overdreven heeft vermenigvuldigd; men kan ook een gebrek aan perspectief bespeuren in de de lier. 

Maar naast dit alles, wat een virtuositeit, wat een belofte in de weergave van bloemen en gebladerte! Eén detail lijkt mij nog steeds de jeugdigheid van de auteur te verraden: Putman heeft het midden van het paneel uitgehold om materiaal te winnen en zo het reliëf te accentueren; dit detail is overigens slechts zeer duidelijk in het origineel. Deze enkele gebreken benadrukken nog eens het prille talent van de Luikse beeldhouwer. Ik durf te hopen dat, met een beetje geluk, ooit een werk uit de "Parijse periode" van onze medeburger zal worden gevonden.

De originel tekst : op pagina 49 tem 53

Link: http://www.ialg.be/ebibliotheque/chroniques/capl018.pdf#page=57

Mocht je nog info wensen over JP Putman? In 2022 schreef ik nog een klein artikel over één van zijn zeldzame kunstwerkjes.

Te lezen in deze link:

https://ornamentsnijder.blogspot.com/2022/06/jean-pierre-putman-een-luikse.html

DETAIL OPNAMES

Een aantal detail opnames, het was niet gemakkelijk duidelijk beeldmateriaal te nemen, aangezien de kamer waar het kunstwerk hing er donker was, met fotoshop heb ik ze lichtjes bewerkt en zien er nu acceptabel uit. 



Houtsnijder Jean Pierre Putman uit Luik | Muziektrofee in hout gestoken, Curtius Museum Luik.




Houtsnijder Jean Pierre Putman uit Luik | Muziektrofee in hout gestoken, Curtius Museum Luik.

Houtsnijder Jean Pierre Putman uit Luik | Muziektrofee in hout gestoken, Curtius Museum Luik.

Houtsnijder Jean Pierre Putman uit Luik | Muziektrofee in hout gestoken, Curtius Museum Luik.


Houtsnijder Jean Pierre Putman uit Luik | Muziektrofee in hout gestoken, Curtius Museum Luik.
https://www.patrickdamiaens.info



vrijdag 1 mei 2026

Galerij van Frans I in Fontainebleau | La galerie François Ier | Renaissance boiserie met houtsnijwerk

 

zo zag La galerie François Ier (Galerij van Frans I) eruit in het kasteel van Fontainebleau toen we het bezochten
Zo zag La galerie François Ier (Galerij van Frans I) eruit
in het kasteel van Fontainebleau toen we het bezochten.

Galerij van Frans I in Fontainebleau 

  Renaissance boiserie met houtsnijwerk


Ja, ongelofelijk de afbeelding van zonet...maar zo zag La galerie François Ier (Galerij van Frans I) eruit in het kasteel van Fontainebleau toen we het bezochten. Massatoerisme is hier onbekend. (Augustus 2019)

Met de RER vanuit Parijs ( Station Gare de Lyon ) duurt ongeveer 40 minuten. Bijzonder goed bereikbaar dus. Het is niet de eerste keer dat we vanuit het centrum van Parijs een trein namen, dit deden we reeds een aantal maal en dit voor een bezoek aan de kasteel van Chantilly, Malmaison, Saint Germain-en-Laye en meermaals richting Versailles.

Maar het blijft steeds een beetje zoeken met al die automaten waar je zelf je treinticket moet aanmaken, je weet niet echt hoe deze apparaten werken, maar van de steeds langer worden rij Fransozen achter ons kregen we al snel hulp, altijd fijn die vriendelijkheid en hulpvaardigheid van de plaatselijke bevolking, het blijft me telkens weer verbazen deze hulpvaardigheid als ik Parijs bezoek.

Ook belangrijk vergeet niet de ticket te valideren voordat je het perron opgaat en de trein opstapt. Het zou wel eens een heel duur ticket kunnen worden.

Vanaf het station Fontainebleau-Avon om een bus te nemen ( 12 min. tot aan het kasteel)  of je maakt een mooie wandeling door het park tot aan het kasteel ( Duur is ongeveer 40 minuten)


Galerij van Frans I in Fontainebleau |  La galerie François Ier |  Renaissance boiserie met houtsnijwerk

Fontainebleau is het enige kasteel dat van de 12e tot de 19e eeuw door alle vorsten werd bewoond, en het best ingerichte van de Franse koninklijke kastelen. Met meer dan 1.500 kamers herbergt het meesterwerken uit de renaissance in opdracht van Frans I, de weelderig versierde interieurs van Marie Antoinette, de staatsappartementen van Napoleon I en de favoriete stijlen van Napoleon III en Eugénie… Als koninklijke residentie voor de jacht en om even aan alles te ontsnappen, vertelt het ons alles over het officiële en intieme hofleven van de vorsten. Het bezoek zonder gids aan het kasteel omvat het Napoleon I-museum en de Grands Appartements.

Het Keizerlijk Theater, de Petits Appartements, de appartementen van Madame de Maintenon en het Turkse Boudoir zijn alleen te bezichtigen tijdens rondleidingen met gids. 

Reken op ongeveer 2 uur voor een bezoek aan het kasteel.


Galerij van Frans I in Fontainebleau |  La galerie François Ier |  Renaissance boiserie met houtsnijwerk
Salamander omringd met vuur, het persoonlijke logo van Frans I



Galerij van Frans I (François Ier) in Fontainebleau

De galerij werd gebouwd tussen 1528 en 1530, is ongeveer 64 meter lang en 6 meter breed, Koning Frans I liet het bouwen en versieren om zijn vertrekken met de Drievuldigheidskapel te verbinden.

De galerij werd toevertrouwd aan de Italianen Rosso Fiorentino en Le Primatice, die haar op originele wijze versierden met schilderijen, lambrisering, fresco's en stucwerk. De werkzaamheden vonden plaats van maart 1535 tot mei 1537 voor het stucwerk, vanaf 1536 voor de fresco's, en werden net voor het bezoek van Karel V met Kerstmis 1539 voltooid.

Het gebeeldhouwde notenhouten lambrisering is het werk van de Italiaanse beeldhouwer Francesco Scibec uit Carpi, die het vanaf 1535 vervaardigde met zeldzame houtsoorten, maar zich vanaf 1539 bijna uitsluitend op notenhout richtte; in dat jaar legde hij de parketvloer van de galerij en de lambrisering aan.


Galerij van Frans I in Fontainebleau |  La galerie François Ier |  Renaissance boiserie met houtsnijwerk
Galerij van Frans I in Fontainebleau
Centrale beeld is borstbeeld van Frans I

Het kasteel is elke dag geopend, behalve op dinsdag, 1 januari, 1 mei en 25 december.

Van oktober tot maart: van 9.30 tot 17.00 uur (laatste toegang om 16.15 uur).

Van april tot september: van 9.30 tot 18.00 uur (laatste toegang om 17.15 uur).

Het park en de tuinen zijn onder de gebruikelijke voorwaarden gratis toegankelijk.


Dit zijn een aantal detail opnames van het houtsnijwerk, decoratie en interieur.

Galerij van Frans I in Fontainebleau |  La galerie François Ier |  Renaissance boiserie met houtsnijwerk

Galerij van Frans I in Fontainebleau |  La galerie François Ier |  Renaissance boiserie met houtsnijwerk

Galerij van Frans I in Fontainebleau |  La galerie François Ier |  Renaissance boiserie met houtsnijwerk

Galerij van Frans I in Fontainebleau |  La galerie François Ier |  Renaissance boiserie met houtsnijwerk


Galerij van Frans I in Fontainebleau |  La galerie François Ier |  Renaissance boiserie met houtsnijwerk




Galerij van Frans I in Fontainebleau |  La galerie François Ier |  Renaissance boiserie met houtsnijwerk



Galerij van Frans I in Fontainebleau |  La galerie François Ier |  Renaissance boiserie met houtsnijwerk






Galerij van Frans I in Fontainebleau |  La galerie François Ier |  Renaissance boiserie met houtsnijwerk