WELKOM OP MIJN BLOG

Deze blog heeft als doel houtsnijwerk en ornamentiek in de kijker te plaatsen. Een bezoek aan een museum of een kasteel zijn onderwerpen die aan bod komen. Maar deze blog laat jullie ook kennis maken met mijn eigen vakmanschap. Veel leesplezier.

donderdag 1 oktober 2026

Schloss-Residenz Ansbach | Duitse Barok & Rococo ornamentiek | Duitse architectuur uit de 18de-eeuw.

 

Schloss-Residenz Ansbach |  Duitse Barok & Rococo ornamentiek | Duitse architectuur uit de 18de-eeuw.

Schloss-Residenz Ansbach   Duitse Barok & Rococo ornamentiek 

 Duitse architectuur uit de 18de-eeuw. 

In 2017 ondernam ik een trip naar de stad Neurenberg in de deelstaat Beieren en kon ik het niet laten even te stoppen in Ansbach. Bij het plannen van mijn trip had ik al online reeds info en beeldmateriaal gevonden van dit stadje en was aangenaam verrast. 
Om Ansbach te situeren, het is gelegen ( ongeveer) tussen de toeristische trekpleisters Rothenburg ob der Tauber en Neurenberg, het is een stadje dat vrij onbekend is bij het grote publiek en zeker bij de massatoerist. 
En zodra je het stadje binnenrijd merk je aan de statige gebouwen en vakwerkbouw dat deze plek iets uitstraalt, speciaal is. 

Schloss-Residenz Ansbach
Schloss-Residenz en de historische binnenstad van Ansbach

Het centrum van Ansbach
Het historische centrum van Ansbach


Het historische centrum herbergt een aantal architecturale juweeltjes en Schloss - Residenz Ansbach is de echte blikvanger. Waarom ik zo lang gewacht heb op een publicatie over deze Residentie? 
Net als in zo veel Duitse kastelen en paleizen is het verboden foto's te maken van de interieurs. En een blogonderwerp publiceren zonder het nodige beeldmateriaal is nutteloos.

Schlossführung Ansbach
Schlossführung  Residenz Ansbach

Bayerische Schlösserverwaltung


Maar bij toeval had ik enkele maanden geleden contact met de Bayerische Schlösserverwaltung en vertelde de organisatie over 'mijn probleem', namelijk "foto's maken in kastelen en publicatie op mijn blog", en niet lang daarna kreeg ik een link toegestuurd en de inloggegevens die me toegang gaf tot de fotodatabank van de Bayerische Schlösserverwaltung. 
Door deze databank is het nu heel gemakkelijk jullie van het nodige professionele *beeldmateriaal te voorzien en van de vele Beierse Paleizen en kastelen die ik de afgelopen 15 jaar reeds bezocht heb en nooit een blogonderwerp over schreef ging mijn persoonlijke keuze uit naar Residenz Ansbach.

* ( de afbeeldingen vh interieur blijven wel eigendom van Bayerische Schlösserverwaltung)

Schloss-Residenz Ansbach
Schloss-Residenz Ansbach, zicht vanuit het centrum


Schloss-Residenz Ansbach

              
De residenz van Ansbach is ontstaan uit een middeleeuws complex. In de tweede helft van de 16e eeuw werd de gotische zaal met zijn kruisribgewelf gebouwd, waar tegenwoordig de grootste collectie faience en porselein uit de voormalige fabriek van Ansbach te zien is. 
Het middeleeuwse bouwwerk werd tussen 1705 en 1730 omgevormd tot een moderne residentie.

De Gotische zaal

De residentie staat bekend om de hoogwaardige interieurinrichting, die grotendeels tussen 1734 en 1745 onder de artistieke leiding van architect Leopoldo Retti tot stand kwam. De uitstekende staat van bewaring en de stilistische eenheid van de inrichting hebben een bijzondere reden: de laatste *markgraaf van Brandenburg-Ansbach trad in 1791 af en droeg zijn land over aan het Koninkrijk Pruisen. 
Het residentiepaleis was nu niet langer de zetel van de heerser en er was zelden reden om de pronkzalen te moderniseren.

*Een andere naam voor Markgraaf is Markies



De belangrijkste verdieping of *bel-etage van Residenz Ansbach bestaat uit drie aaneengesloten delen met salons voor aparte functies, alle voor officiële plechtigheden: zoals het appartement van de markgraaf, dat van de markgravin en het gasten appartement. 


*bel-etage (de eerste verdieping boven de begane grond)

Bijzonder bezienswaardig zijn het plafondfresco van Carlo Carlone in de feestzaal, de schilderijengalerij met werken uit de rococoperiode en schilderijen uit de voormalige markgraaflijke galerij, evenals de collectie Meissen-porselein in het spiegelkabinet.


In de historische galeriezalen van het Residenz Ansbach presenteert de Staatsgalerie werken uit de Europese barok- en rococoperiode. Terwijl er een schilderijencabinet is gereserveerd voor de hofschilders die in de Residenz Ansbach woonden (Johann Christian Sperling, Friedrich Gotthard Naumann), worden in de „Grande Galerie” schilderijen van de Vlaamse, Nederlandse en Franse scholen uit de 17e en 18e eeuw tentoongesteld.


Het interieur van het paleis beschikt over een spiegelzaal met Franse rococo-elementen; de grote zaal was voorzien van een beschilderd plafond en de kamers waren betegeld met Ansbach-porseleinen tegels uit de 18e eeuw. 

Dankzij de rijke collectie meubels en kleine kunstvoorwerpen is de sfeer van een absolutistische residentie uit de 18e eeuw goed bewaard gebleven.

Tegenwoordig maakt de voormalige residentie van de markgraaf deel uit van het Beierse Beheer van Staatskastelen, -tuinen en -meren en is het tevens de zetel van de regering van Midden-Franken. De pronkzalen zijn te bezichtigen tijdens rondleidingen; de keramiekcollectie in de Gotische Zaal kan ook op eigen gelegenheid worden bekeken.




In de tegenoverliggende hoftuin met oranjerie zijn een representatief parterre in Franse stijl met zomerbloemen, lindenlanen en talrijke kuipplanten te ontdekken, evenals een geneeskrachtige kruidentuin.





Je komt ze wel eens tegen in Paleizen en kastelen, een spiegelkabinet, ik heb er al een aantal gezien in het verleden, maar het spiegelkabinet in de Residenz van Ansbach is toch erg bijzonder waarschijnlijk omwille van de combinatie met het *Meissen porselein, het ziet er erg indrukwekkend uit. 


* Meissen porselein is aan de onderkant goed herkenbaar door het merkteken van gekruiste zwaarden.

Schloss-Residenz Ansbach |  Duitse Barok & Rococo ornamentiek


Schloss-Residenz Ansbach |  Duitse Barok & Rococo ornamentiek

Het stadje Ansbach en de Residenz zijn zeker de moeite voor een kort oponthoud, Een bezoek aan de Residenz is alleen mogelijk in het kader van een rondleiding; de rondleiding begint elk uur op het hele uur en steeds in het Duits.


Inkom volwassen : 6 Euro 
Periodes:
april-september: 9.00-18.00 uur
oktober-maart: 10.00-16.00 uur
maandag gesloten



Hier volgen nog een aantal detailopnames 

van de barok-Rococo versieringen.

 
Schloss-Residenz Ansbach |  Duitse Barok & Rococo ornamentiek

Het Bruine Salon


Schloss-Residenz Ansbach |  Duitse Barok & Rococo ornamentiek
Het Marmer Salon

Schloss-Residenz Ansbach |  Duitse Barok & Rococo ornamentiek


Schloss-Residenz Ansbach |  Duitse Barok & Rococo ornamentiek | Duitse architectuur uit de 18de-eeuw.

Schloss-Residenz Ansbach |  Duitse Barok & Rococo ornamentiek | Duitse architectuur uit de 18de-eeuw.

Schloss-Residenz Ansbach |  Duitse Barok & Rococo ornamentiek | Duitse architectuur uit de 18de-eeuw.


Beelmateriaal blijft eigendom van Bayerischen Schlösserverwaltung en mag niet gebruikt worden zonder schriftelijke toestemming.

Schloss-Residenz Ansbach |  Duitse Barok architectuur | Duitse ornamentiek
www.patrickdamiaens.info

zaterdag 12 september 2026

Een rondleiding in de Burcht Marksburg | Braubach aan de Rijn | Een burchtrondleiding

Een rondleiding in de Burcht Marksburg | Braubach  aan de Rijn | Een burchtrondleiding


Een rondleiding in de burcht Marksburg 
 Braubach  aan de Rijn

Zoals jullie ondertussen weten is deze blog opgedragen aan ornamentiek en houtsnijwerk en staan deze thema's steeds prominent in de kijker, in elk onderwerp dat we bespreken en voorzien deze dan ook royaal van het nodige beeldmateriaal.

In dit blogonderwerp eens iets anders, op de terugweg van vakantie had ik het idee opgevat een andere route te kiezen. Ter hoogte van Rüdesheim am Rhein nam ik de beslissing de snelweg te verlaten en dan via de oevers van de Rijn naar Koblenz te reizen, waar ik dan terug de snelweg kon nemen richting Maaseik. Dit deel van de Rijn of regio heet Mittelrhein ( middenrijn) .

Een bijzonder mooi stukje Duitsland daar langs de oevers van de Rijn, vele burchten, ruines, vakwerkhuizen of  historische stadjes sieren het dal en het was ook mijn eerste kennismaking met de alom bekende Lorelei. Het is er erg aangenaam vertoeven al stond de Rijn erg laag.

De Marksburg bij Braubach is er één van deze burchten die zeker de moeite is om te bezichtigen, 

Het is het enige middeleeuwse kasteel van de Mittelrhein ( middenrijn) dat nooit verwoest is. Het kasteel werd rond 1117 gebouwd om de plaats Braubach te beschermen. De eerste melding van het kasteel stamt uit 1231. Het kasteel werd in de 14e en 15e eeuw het kasteel constant herbouwd.

In de napoleontische tijd werd de Marksburg gebruikt als gevangenis. In 1815 kwam het in het bezit van het hertogdom Nassau. Na de Duitse Oorlog in 1866 werd het hertogdom Nassau een onderdeel van Pruisen.

Uiteindelijk werd het in 1900 verkocht aan de Duitse kasteel associatie voor het symbolische bedrag van 1000 Goldmark. Deze associatie was een jaar eerder opgericht als een privé-initiatief om kastelen in Duitsland te bewaren voor het nageslacht. Sinds 1931 is de Marksburg het hoofdkantoor van deze organisatie.

De begeleide rondleiding in het Duits duurt ongeveer een uur, met op bepaalde momenten vd dag ook in het Engels, ik had die dag om 16:00 uur een rondleiding in het Engels, prijs voor volwassenen is een flinke 12 Euro. Deze gidsen tonen u het kasteel en beschrijven en vertellen de geschiedenis van het kasteel en het leven in een dergelijke burcht in de Middeleeuwen.

Hier volgt een korte samenvatting  van deze rondleiding.

Een rondleiding in de Burcht Marksburg | Braubach  aan de Rijn | Een burchtrondleiding
De derde poort

Om de Marksburg te kunnen betreden moeten er vier poorten worden gepasseerd. De eerste is een grote poort met ophaalbrug, gevolgd door een tunnel. De rondleiding door het kasteel begint bij de vossenpoort, de tweede middeleeuwse poort van het kasteel.

Hierboven: Boven de doorgang van de derde poort, de poort met het schietgat, bevindt zich een *mezekouw, een klein balkon, vanwaar de verdedigers de aanvallers met stenen bekogelden.

*Een mezekouw, ook wel mezenkooi, machicoulis of messekouw, is een vierkant werpgat tussen de uit elkaar geplaatste kraagstenen van de stenen uitbouwen van torens en muren van een middeleeuws kasteel of stad. De werpgaten bevinden zich meestal bij de toegangspoort(en).


Een rondleiding in de Burcht Marksburg | Braubach  aan de Rijn | Een burchtrondleiding
Burcht Marksburg, trap voor de ruiters

Een rondleiding in de Burcht Marksburg | Braubach  aan de Rijn | Een burchtrondleiding

Hierboven: Na het beklimmen van de trap voor de ruiters, uitgehouwen in de rotsen, beginnen we aan de rondleiding.

Een rondleiding in de Burcht Marksburg | Braubach  aan de Rijn | Een burchtrondleiding

Een rondleiding in de Burcht Marksburg | Braubach  aan de Rijn | Een burchtrondleiding
Burcht Marksburg, Gotische Grote keuken.

Een rondleiding in de Burcht Marksburg | Braubach  aan de Rijn | Een burchtrondleiding


Hierboven: We bereiken de grote kasteelkeuken van de gotische Grote Hal (14de eeuw). Let op de grote schouw, waarin een jonge os in zijn geheel gegrild kon worden, de vensterbanken in de buitengewone dikke muren (4,5 meter) en het grote aantal kookgerei. Het vertrek wordt tegenwoordig nog steeds gebruikt voor banketten bij kaarslicht en te huur voor vele verschillende doeleinden.




Een rondleiding in de Burcht Marksburg | Braubach  aan de Rijn | Een burchtrondleiding

Een rondleiding in de Burcht Marksburg | Braubach  aan de Rijn | Een burchtrondleiding

Hierboven: Na de keuken beklimmen we een steile trap, die naar de bovenste verdieping leidt, waar we de *kemenade (woonvertrek) betreden. Hier bevindt zich een huwelijksbed met baldakijn, een wiegje, een spinnewiel etc. Het vertrek was één van de weinige in het kasteel, die met een kachel verwarmd konden worden.

*De kemenade of kemenate (Latijn: cemenata/caminus) is een van de belangrijkste ruimten van een middeleeuwse burcht, voorzien van een open haard en stenen schoorsteen. Het was de warmste en gerieflijkste kamer van het kasteel. Vaak betrof het de centrale hal en de daarboven gelegen slaapkamer van de burchtheer en diens familie, met name de plaats waar de vrouw des huizes verbleef.

Een rondleiding in de Burcht Marksburg | Braubach  aan de Rijn | Een burchtrondleiding

Een rondleiding in de Burcht Marksburg | Braubach  aan de Rijn | Een burchtrondleiding

Hierboven: Hierna betreden we de kapel met haar prachtig beschilderde wanden en gewelven, onderdeel van de kapellentoren. De kapel werd in de 15de eeuw verbouwd en gewijd aan de heilige Markus (vandaar de naam Marksburg). Het fraaie beeldje in de nis is een kopie van een Rijnlandse Madonna uit de 15de eeuw.


Een smalle trap in de muur leidt naar de volgende verdieping








Een rondleiding in de Burcht Marksburg | Braubach  aan de Rijn | Een burchtrondleiding


Hierboven: De volgende kamer, de Rüstkammer (Wapenkamer) bevat een opmerkelijke collectie van wapens, die de ontwikkeling van de wapens vanaf 600 v. Chr. tot 1500 na Chr. laat zien. Dit is een zeldzame tentoonstelling, die op deze wijze alleen in Parijs en de Royal Armouries Museum in Leeds te zien is.



Een rondleiding in de Burcht Marksburg | Braubach  aan de Rijn | Een burchtrondleiding

Hierboven: We betreden nu de voormalige stallen onder de Romaanse grote hal (Folterkamer) , waar tegenwoordig vele verschillende folterinstrumenten tentoongesteld zijn, die in een typische folterkamer gebruikt werden.




Hierboven: De grote kanonnen in de grote batterij zijn gericht op de Rijn. Volgens het gewicht wordt er een onderscheid gemaakt tussen6 ponds en 12 ponds kanonnen. Het bereik van deze kanonnen ligt

omstreeks de 1000 meter. Hierdoor kon men een groot gedeelte van de Rijnvallei bewaken. De grote batterij werd meer dan 400 jaar geleden gebouwd.




Uitzicht over de Rijn.



We vervolgen de weg door de *dwingel, die een unieke middeleeuwse kruidentuin, bestaande uit twee perken met ongeveer 160 planten, herbergt. Vele van deze planten hebben een helende werking of werden gebruikt bij de bereiding van voedsel. Andere, zoals de alruin of doornappel werden gebruikt door heksen, terwijl weer andere, zoals de zwarte nachtschade en de dollekervel zeer giftig zijn.

*Een dwingel is een ruimte tussen twee weermuren (verdedigingsmuren). Het betreft een vlak terrein, meestal begroeid met gras. Dwingels waren een onderdeel van de middeleeuwse vestingbouw. De Duitse term Zwinger wordt ook gebruikt.

En dit is ook het einde van de rondleiding, het is erg de moeite om deze burcht te bezoeken als jullie een vakantie in de buurt plannen of op doorreis zijn.

We danken burcht Marksburg voor de interessante rondleiding en info.

Dit is de website van de burcht.

https://www.marksburg.de/


www.patrickdamiaens.info