De Journées du Patrimoine op 16 en 17 september 2023 in Parijs | Bibliotheek RICHELIEU in Parijs (BnF)

De Journées du Patrimoine 

op 16 en 17 september 2023 in Parijs  

(Open Monumenten Dag in Parijs) 

Bibliotheek RICHELIEU  (BnF)

 De Journées du Patrimoine op 16 en 17 september 2023 in Parijs |
Bibliotheek RICHELIEU in Parijs (BnF) 

"Moeder aller bibliotheken"

 

De Richelieu-site is de historische geboorteplaats van de Bibliothèque nationale de France of BnF en heeft in haar bezit, een uitzonderlijke collectie. Het was oorspronkelijk het paleis van kardinaal Mazarin, gebouwd in de 17e eeuw. Het omvat, en dat na een uitvoerige restauratie die vele jaren in beslag nam, een onderzoeksbibliotheek, een nieuw museum, een nieuwe tijdelijke tentoonstellingsruimte, de Salle Ovale ( =>die gratis toegankelijk is voor iedereen), een tuin, een boekenwinkel en een café. 

De Bibliothèque nationale de France (BnF) in Parijs is de nationale bibliotheek van Frankrijk en behoort tot de belangrijkste bibliotheken ter wereld. De verzameling omvat meer dan dertien miljoen boekbanden en 350.000 kranten- en tijdschrifttitels. Daarnaast beheert de bibliotheek zo'n twintig miljoen documenten in verschillende bijzondere collecties, waaronder een beroemde verzameling oude handschriften. Een belangrijke publieksfunctie van de bibliotheek is de digitale bibliotheek Gallica, die honderdduizenden documenten via internet toegankelijk maakt.

De Bibliothèque nationale de France vindt haar oorsprong in de privécollectie van koning Karel V, opgericht in 1368 in het Louvre. Maar van een echte vaste bibliotheek was pas sprake onder Lodewijk XI in de vijftiende eeuw. De bibliotheek verhuisde mee naar de koninklijke residenties in achtereenvolgens Amboise, Blois en Fontainebleau.

Frans I gaf een nieuwe impuls aan de verzameling, die hij onder toezicht stelde van de humanist Guillaume Budé. Een belangrijk jaar voor de bibliotheek was 1537, toen Frans I het dépôt légal instelde, dat Franse uitgevers verplichtte een exemplaar van al hun drukwerk aan de bibliotheek af te staan. Dit systeem is later in andere landen nagevolgd en ligt aan de basis van elke nationale bibliotheek.

Bibliotheek RICHELIEU in Parijs (BnF) | Salle ovale

Een nieuw museum

Het nieuwe museum van de BnF beslaat het volledige assortiment van de bibliotheek, van de Oudheid tot nu. 

Zeldzame, ontroerende en verrassende voorwerpen worden tentoongesteld terwijl je de mooiste delen van de Richelieu-site verkent. Van boeken en manuscripten tot juwelen, munten en medailles, kaarten en plattegronden, bladmuziek, prenten, posters, kostuums en fotografie, er zijn bijna 900 uitzonderlijke werken te ontdekken in het hart van Parijs.

In de eerste vleugel van het museum, die van de Salle des Colonnes leidt naar de Salon Louis XV en het weelderige rococo-decor van de werkkamer van de koning, is een permanente tentoonstelling van antieke collecties te vinden. 

Salle Ovale

In de Mazarin Galerij, een juweel van barokdecor, worden kerkschatten, werken op papier en geluids- en beeldopnames tentoongesteld. Aan het einde van de glazen galerij, in de Richelieu-vleugel, richt de Rotonde zich op de podiumkunsten in al hun dimensies. 

Vanwege de kwetsbaarheid van bepaalde werken worden sommige tentoongestelde stukken in de Mazarin-galerij en de Rotonde om de vier maanden vernieuwd. Elk jaar biedt een nieuwe thematische presentatie een andere kijk op de collecties van de bibliotheek.

Het is hier dat ik voor het eerst in mijn leven de iconische troon van Koning Dagobert (overleden 19 januari 639 n.Chr)  heb kunnen bewonderen. 

 Troon van Koning Dagobert |
Bibliotheek Richelieu in Parijs

Collectie

Een zeer belangrijk gedeelte van de bibliotheek wordt nog op de oude locatie in de Rue Richelieu bewaard. Hier zijn, naast 2,7 miljoen boekbanden, de volgende bijzondere collecties gevestigd:

Westerse handschriften. 

Een beroemde verzameling middeleeuwse verluchte handschriften in het Latijn, Grieks, Frans en andere talen, maar ook bijvoorbeeld brieven van schrijvers tot in de twintigste eeuw.

Oosterse handschriften. 

Documenten in vele oosterse talen en op verschillende dragers, zoals papier, papyrus, leer en hout.

Kaarten en plattegronden. 

Zo'n 800.000 plattegronden, 10.000 atlassen, maar bijvoorbeeld ook wereldbollen en maquettes. Beroemd zijn de wandkaarten van Gerardus Mercator.

Prenten en foto's. 

Ongeveer zes miljoen prenten, vier miljoen foto's, een miljoen affiches en honderdduizend tekeningen.

Munten, medailles en antieke voorwerpen. 

Meer dan een half miljoen munten en medailles, en daarnaast kostbaarheden uit de Oudheid, zoals cameeën, ivoorsnijwerkjes en vazen.

Muziek. 

Twee miljoen documenten waaronder de handschriften van bijvoorbeeld Don Giovanni van Mozart, Carmen van Bizet, de Symphonie fantastique en Les Troyens van Berlioz en de Bolero van Ravel. De meeste waardevolle documenten zijn afkomstig uit de bibliotheek van het Conservatoire.

Podiumkunsten. 

Zo'n drie miljoen documenten over het theater in de breedste zin, van handschriften tot kostuums.

Belangrijk om te weten: de openingstijden van de onderzoeksbibliotheek verschillen van die van de Salle Ovale en het BnF-museum.

Galerie Mazarin – Musée de la BnF

https://www.patrickdamiaens.info

Gouden Galerij Banque de France in Parijs | La Galerie Dorée Paris | Hotel de Toulouse in Parijs | Hoofdkantoor Banque de France | De Journées du Patrimoine op 16 en 17 september 2023 in Parijs

De Galerie dorée ( Gouden Galerij) is gevestigd in het Hôtel de Toulouse, het hoofdkantoor van de Banque de France. De vergulding, schilderijen, houten lambriseringen en indrukwekkende fresco's uit de 17e eeuw maken deze galerie tot een van de weelderigste in Frankrijk en tot de belangrijkste ruimte van het Hôtel de Toulouse. Een must-see! 

Op zaterdag 16 en 17 september 2023 trok ik weer eens naar Parijs. Dat bepaalde weekend werd in Frankrijk de Franse Erfgoeddagen georganiseerd (Journées du Patrimoine), en dat evenement wou ik reeds langer, eens meegemaakt hebben.

De eerste keer dat ik het interieur van deze galerie zag was in de Film 'Tous Les Matins Du Monde' ( 1991) met Gérard Depardieu en de schoonheid ervan is me altijd bijgebleven.

In die twee dagen had ik me voorgenomen om in Parijs 3 tot 4 historische sites te bezoeken ( uiteindelijk 6 ) en op plaats één van mijn lijstje stond de Gouden Galerij (La Galerie Dorée) van de Banque de France. Dit gebouw is uitzonderlijk op de erfgoeddagen te bezoeken. 

Voor de Journées du Patrimoine 2023, op 16 en 17 september, opende de Banque de France, gevestigd in het Hôtel de Toulouse in het 1e arrondissement van Parijs, bij wijze van uitzondering haar deuren voor het grote publiek. Een unieke kans om de Gouden galerij en staatsievertrekken te bezoeken en meer te weten te komen over de geschiedenis en activiteiten van deze Franse instelling.

Het Hôtel de Toulouse huisvest sinds 1811 de Banque de France. Dit particuliere herenhuis, ontworpen door François Mansart,  was ooit eigendom van de graaf van Toulouse, Louis-Alexandre de Bourbon. Tijdens de Franse Revolutie werd het gebouw in beslag genomen en een paar jaar later teruggekocht door de Banque de France. Het hotel heeft nog steeds enkele overblijfselen uit dit monarchale tijdperk.

Gebouwd tussen 1635 en 1640 door François Mansart voor de staatssecretaris van Lodewijk XIII, Louis Phélypeaux de La Vrillière, is de Galerie dorée 40 meter lang, 6,5 meter breed en 8 meter hoog, heringericht in het begin van de 18e eeuw in Regence stijl en gerestaureerd in 2015. We kunnen ook de staatsievertrekken bewonderen, die een collectie 18e-eeuwse meubels en het schilderij "La fête à Saint-Cloud" van Jean-Honoré Fragonard herbergen. Maar ook een aantal schilderijen van F.Boucher zijn er terug te vinden. Meer over deze staatsievertrekken in een ander blog onderwerp. 

Een reservatie is sterk aanbevolen, ( wat we ook deden) want wachtrijen van 2-3 uur zijn netjes aangegeven, dat zagen we op 17 september met eigen ogen, reservaties kregen voorrang en het ging vlot voorruit.

De lambrisering - vergulde wandbetimmering

In 1715 gaf de graaf van Toulouse Robert de Cotte (1656-1735), de architect van de koning, opdracht om de Galerie Dorée te decoreren en te moderniseren. 

De nieuwe lambrisering werd uitgevoerd door de beeldhouwer van de koning, François Antoine Vassé (1681-1736), op basis van een dubbel iconografisch programma dat verband hield met de marine en de jacht, wat overeenkwam met de taken van de Comte de Toulouse als Franse admiraal en Grand veneur. 

Twee trofeeën omlijsten de Galerie dorée: boven de deuropening, de triomf van Diana Godin van de jacht, en aan de andere kant, boven de open haard, Leucothée, godin en beschermster van de zeelieden, die een scheepsboeg leidt. 

De tien schilderijen uit de collectie van Louis Phélypeaux de la Vrillière werden in een iets andere volgorde geplaatst en opnieuw uitgesneden en in de lambrisering geplaatst. Zes spiegels weerkaatsen het licht van de grote ramen, die symmetrisch werden geïnstalleerd.

Plafond:

Het gewelfde plafond is versierd met een fresco dat oorspronkelijk werd geschilderd door François Perrier tussen 1646 en 1649. Het is gerangschikt rond de vier elementen die in elke hoek vertegenwoordigd zijn en plaatst de regeerperiode van Lodewijk XIII en de geboorte van Lodewijk XIV in de kijker. 

Vanaf de ingang zie je :

-lucht: met Juno en Aeolus, die het regentschap van Anne van Oostenrijk oproepen - de stervende Lodewijk XIII probeert de winden tegen te houden.

-water:met Neptunus en Amphitrite, ter ere van het huwelijk van Louis XIII en Anne van Oostenrijk in 1615 (rechts, tegenover de lucht);

-vuur: met Jupiter en Sémélé, ter herinnering aan de bijna miraculeuze verwekking van de kroonprins tijdens een storm op 5 december 1637 (helemaal links);

-de aarde: met Pluto en Proserpine, die herinnert aan de ernstige crisis die het paar doormaakte en hun verzoening in augustus 1637 (rechts, tegenover het vuur).

In het midden van het plafond doorkruist de strijdwagen van Apollo de hemel, voorafgegaan door de morgenster Venus en gevolgd door de maan. Het roept de geboorte op van Louis XIV - vertegenwoordigd door Apollo - op 5 september 1638, om 11.45 uur.

De positie van de sterren komt overeen met de astrologische hemel van de toekomstige Zonnekoning12,6. Schorpioen - het ascendantteken van de vorst (15e graad)13 - verschijnt links, dat wil zeggen aan de oostelijke horizon. 

De schilder was zich dus bewust van dit element. Louis XIV was geboren onder Maagd, zijn zonneteken. Maar de oude astrologie beschouwde de ascendant als het ware sterrenbeeld. De kunstenaar heeft de dierenriem echter omgekeerd: boven de horizon, na Schorpioen, zouden we Weegschaal, Maagd (in het midden van de hemel), Leeuw, Kreeft, Tweelingen en Stier moeten zien. We zien echter Boogschutter, Steenbok, Waterman, Vissen, Ram en Stier, die zich onder de horizon bevonden toen Louis XIV werd geboren.

Het originele werk bestaat niet meer. Tijdens de restauratie van 1865-1869 werden de schilderijen van Perrier, die in slechte staat verkeerden, vervangen door kopieën van Paul Balze, zijn broer Raymond en de gebroeders Denuelle.

Hier volgt een uitgebreide foto reportage van het interieur van La Galerie Dorée

https://www.patrickdamiaens.nl