WELKOM OP MIJN BLOG

Deze blog heeft als doel houtsnijwerk en ornamentiek in de kijker te plaatsen. Een bezoek aan een museum of een kasteel zijn onderwerpen die aan bod komen. Maar deze blog laat jullie ook kennis maken met mijn eigen vakmanschap. Veel leesplezier.

zondag 11 november 2012

SLOT AUGUSTUSBURG IN BRÜHL | DE KASTELEN VAN BRÜHL | ROCOCO INTERIEURS


SLOT AUGUSTUSBURG IN BRÜHL | DE KASTELEN VAN BRÜHL |  ROCOCO INTERIEURS
Patrick Damiaens
Ornamentsnijder

 Slot / Kasteel Augustusburg in Brühl 
(Duitsland)









SLOT AUGUSTUSBURG IN BRÜHL | DE KASTELEN VAN BRÜHL |  ROCOCO INTERIEURS
Fronton aan de Oostzijde van het Slot


Waarschijnlijk is het bezoek aan musea en kastelen de belangrijkste bron van inspiratie voor de ornamentist - ornamentsnijder. 
Het zijn plaatsen, waar de vakman zijn ideeën haalt, waar hij op zoek gaat naar nieuwe uitdagingen en steeds voor nieuwe verrassingen komt te staan, en zelfs na 25 jaar nog steeds het gevoel heeft iets nieuws te leren.

Je kan er gaan kijken hoe je collega’s  300 jaar geleden hun problemen oplosten, hun kennis van de smaakvolle verhoudingen toepasten in het interieur, alsook hun kennis van decoratie en snijtechnieken. 
 
In de 25 jaar dat ik met ornamentiek bezig ben, weet ik inmiddels waar en in welk museum of kasteel, welk soort ornament, stijl, karakter, kwaliteit er te vinden is, of in welk kasteel de mogelijk bestaat om foto’s te nemen of…. nota’s te maken als dat nodig mocht zijn.

In dit blogitem bezoeken we Kasteel (Schloss) Augustusburg in Brühl (Duitsland)












Het Kasteel Augustusburg vlakbij Keulen geldt als één van de architectonische hoogtepunten binnen de Europese architectuur van de eerste helft van de 18de eeuw. De residentie van de Keulse Aartsbisschop en Keurvorst Clemens August van Beieren, de von Wittelsbach Dynastie, is één van de eerste rococogebouwen in Duitsland. 
Het pronkvolle trappenhuis van BalthasarNeumann is een visueel meesterwerk. De barokke tuin in Franse stijl uit 1728 is in zijn oorspronkelijke vorm te bewonderen, en op loopafstand (30 min.) ligt het jachtslot Falkenlust, de uitvalsbasis voor de valkenjacht. Hier werden speciale gasten, onder wie ook dames, ontvangen.

SLOT AUGUSTUSBURG IN BRÜHL | DE KASTELEN VAN BRÜHL |  ROCOCO INTERIEURS
Versieringen aan het gebouw, een jachttrofee
Historie

In 1469 werd Brühl provinciehoofdstad en residentie van de Keulse aartsbisschoppen.
Bijna 150 jaar lang werd Keulen vanuit Brühl geregeerd. In 1689 werd de burcht door Franse troepen (L.XIV) de lucht in gejaagd, en een stadsbrand verwoestte bijna alle huizen. 



De aartsbisschop van Keulen, Clemens August van Beieren (1700-1761) van de Wittelsbach-dynastie bouwde op de plaats van de ruïnes Schloss Augustusburg. Kort nadat Clemens August in 1723 de opvolger van zijn oom Joseph Clemens van Beieren als aartsbisschop van Keulen was geworden, werd er in 1725 begonnen met het ontwerpen van paleis Augustusburg door de Westfaalse architect JohannConrad Schlaun.  

De fundamenten van het vorige paleis werden hergebruikt en dienden ook als fundament voor het nieuwe. Daarom zijn de assen van de twee zijvleugels de vensteropeningen /assen niet volledig symmetrisch opgedeeld. De breedte van het slot kwam op dit punt overeen met  de oudere constructie / fundamenten. Dit is ongebruikelijk omdat de symmetrie  één van de belangrijkste middelen van expressie was tijdens de barok. 
Slot Augustusburg vormt een drie-vleugel gebouw met een schilddakDit omsluit een binnenplaats. De naar het oosten gerichte gevels van de noordelijke en zuidelijke vleugels behoren tot de belangrijkste werken van de Duitse barok.

Clemens August, bouwheer van de Kastelen Augustusburg en Falkenlust

Vanaf 1728 werd er verder aan de decoratie en interieurs gewerkt en dit naar de ontwerpen van de Hofarchitect Françoisde Cuvilliés uit München.  Hij ontwierp de decoratie van de fasaden  en de paradekamer van August Clement in de Régence stijl en in vroeg-barok.

SLOT AUGUSTUSBURG IN BRÜHL | DE KASTELEN VAN BRÜHL |  ROCOCO INTERIEURS
Het trappenhuis, een meesterstuk van Balthazar Neumann

Het was ook in deze periode dat in de westelijke vleugel het trappenhuis van architect  Balthasar Neumann ontstond (1740/46). Deze trap is één van de belangrijkste creaties van de Duitse barok. Johann Heinrich Roth voerde de laatste afwerkingen aan dit interieur uit. De Gardensaal is op de eerste verdieping versierd met stucwerkDeze geel /groen stucmarmer is aangebracht op de pilasters en muren, in combinatie met trofeeën. Deze decoratietechniek heet ook scagiola of namaakmarmer.  

SLOT AUGUSTUSBURG IN BRÜHL | DE KASTELEN VAN BRÜHL |  ROCOCO INTERIEURS
De eet-of muziekzaal van Schloss Augustusburg

De plafondschildering is door Carlo Carlone. Het gehele ontwerp van de kamer is opgedragen aan de glorie van het Huis van Wittelsbach. Van de hand van Carlo Carlone is ook de plafondschildering in het trappenhuis.  Bij het bestijgen van de trap komt de bezoeker oog in oog te staan met een vergulde buste van de prins-bisschop Clemens August, ter verheerlijking van zijn eigen persoon en wetten. Het stucwerk werd uitgevoerd door Giuseppe Artario, Carlo Pietro Morsegno en Joseph Anton Brillie.  
Na de Tweede Wereldoorlog werd de beschadigde trap gerestaureerd met de hulp van Poolse conservatoren.

SLOT AUGUSTUSBURG IN BRÜHL | DE KASTELEN VAN BRÜHL |  ROCOCO INTERIEURS
De eerste voorkamer


Op de begane grond van de zuidelijke vleugel zijn de kamers van de voormalige prins-bisschop, die uitkomen op de tuin. In dit gedeelte is ook de slotkapel aanwezigDeze werd reeds ingewijd in 1493, en de blikvanger is een indrukwekkend hoog altaar van Balthasar Neumann.  In 1735 werd het omgebouwd tot een koninklijke kapel en verbonden met de Oranjerie vleugel van het kasteel.



SLOT AUGUSTUSBURG IN BRÜHL | DE KASTELEN VAN BRÜHL |  ROCOCO INTERIEURS
Rococo ornamenten aan het plafond in de tweede voorkamer

Slot Augustusburg diende enkel als jacht- en zomerpaleis  voor de keurvorsten en werd vier tot zes weken van het jaar bewoond. De hoofdresidentie of woonplaatsen waren toen het Keurvorstelijk Slot en het Slot Poppelsdorf in Bonn.

Toen Clemens August in1761 stierf, waren de werken aan de hoofdzalen nog in volle gang. Zijn opvolger Max Friedrich von Königsberg (1761-1784) beëindigde de werken volgens de plannen van Clemens August.

In 1768 was kasteel Augustusburg na een bouwtijd van meer dan 40 jaar voltooid. Met de Franse Revolutie verdween in 1794 het keurvorstendom Keulen. Franse troepen bezetten het kasteel en verkochten al het meubilair en inboedel. Toen Napoleon in 1804 het kasteel bezocht, vond hij het kasteel zo prachtig dat hij het spijtig vond dat er geen wielen onder stonden. In 1809 schonk hij het aan zijn maarschalk Davoust, die het volledig verwaarloosde. 

 
Decoratie in de paradeslaapkamer

In 1815 kwam het kasteel in Pruisisch bezit. Dankzij koning Friedrich Wilhelm IV ging het kasteel niet volledig verloren. In 1842 woonde hij er een tijdlang, en gaf de opdracht de zalen te renoveren. Na de renovatie in 1876/77 deed het kasteel weer dienst als residentie van Keizer Wilhelm I.


Tijdens de tweede wereldoorlog werd het kasteel zwaar beschadigd. In 1944 raakte een bom de noordelijke vleugel en in 1945 werd de hoofdvleugel door artilleriegeschut getroffen. Nog in hetzelfde jaar begon men met de dringende wederopbouw- en herstellingswerkenLater volgde dan een algemene restauratie van het hele gebouw.


Het kasteel Augustusburg, het kasteel Falkenlust en het park werden in 1984 als cultureel erfgoed van de Unesco erkend. 
 

SLOT AUGUSTUSBURG IN BRÜHL | DE KASTELEN VAN BRÜHL |  ROCOCO INTERIEURS
Plafond decoratie in audiëntiezaal



DE TUIN

De Keurvorst Clemens August von Bayern, (1700-1761) van de Wittelsbacher Dynastie creëerde in Brühl zijn lievelingsresidentie. De prachtige barokke tuinen en de perken van kasteel Augustusburg liet hij in 1727 aanleggen door de in Duitsland werkzame Franse tuinarchitect Dominique Girard, een leerling van André Le Nôtre, de geestelijke vader van de tuinen  van  Kasteel van Versailles. 
Girard had eerder al de tuinen van kasteel Nymphenburg in München en het Belvédère in Wenen ontworpen. 


Op deze lokatie lag al een door water omgeven wildpark en Girard liet de onregelmatige contouren daarvan onaangetast. Geheel tegen de traditie in verlegde hij de middenas van de tuin naar het zuiden van het kasteel, zodat het hoofd- en voorplein haaks op de hoofdas lagen. 

Hij sloot hierop een tuinterras en een iets lager gelegen 'parterre' met fonteinen en broderieperken aan. Deze sierperken van buxus, bloemen, gazons en gekleurd grint deden aan borduurwerk denken (vandaar de benaming ‘broderie’) en waren van een onovertroffen schoonheid. Girard begrensde de parterre aan de zijkant met hoekig gesnoeide lindelanen.

SLOT AUGUSTUSBURG IN BRÜHL | DE KASTELEN VAN BRÜHL |  ROCOCO INTERIEURS



Het is absoluut verboden foto's te nemen van het prachtige interieur, maar dankzij de  'Schlossverwaltung', die ons enkele afbeeldingen van het  interieur heeft toegezonden, hebben we u in dit blog-item een beeld kunnen geven van dit Kasteel, vlakbij Keulen.


Openingsuren
Van dinsdag tot vrijdag: 09:00 - 12:00 uur en 13:30 - 16:00 uur.
Zaterdag en zondag:  10:00 - 17:00 uur.

Schloss Augustusburg en Falkenlust

Schlossstrasse 6 D-50321 Brühl
0049 22 32 44 000

http://www.schlossbruehl.de

Mijn website
 

zondag 4 november 2012

LUIKSE ORNAMENTIEK | LUIKS SNIJWERK | LUIKSE ORNAMENTEN | De Luikse stijl

Patrick Damiaens, houtornamentist
Patrick Damiaens
Ornamentsnijder - Luikse Meubelen

Luiks Snijwerk, Luikse ornamentiek en het Luikse meubel

De verschillende stijl periodes









De vergelijkende chronologische tabel van de luikse meubelstijlen
met de Franse meubelstijlen in de 18de eeuw.

De vergelijkende chronologische tabel van de luikse stijl of meubelstijlen

Luikse 3-deurs Bahut,  d'Ansembourg Museum Luik

De classicistische Luikse stijl (1715-1730)
alias stijl Louis XIV
Deze meubelstijl verschijnt in Luik na het overlijden van de Zonnekoning te Versailles (Frankrijk) in 1715. Het Prinsbisdom Luik volgt de modetrends  van Parijs met een tijdsverschil van meer dan 10 jaar, maar behoudt van een unieke originaliteit. De ornamenten, het snijwerk, de ornamentiek en composities zijn symmetrisch.

De schelp heeft de vorm van de Sint-Jacobs schelp. Het palmet lijkt op een gerafeld stuk stof. De fond of achtergrond is dikwijls gedecoreerd  met een ruitvormig vlechtwerk  in de compositie. Heel typisch zijn de met een acanthusblad versierde moulures. 


De Luikse vroege Rococo (1730-1740)
 alias Régence
Het houtsnijwerk wordt sierlijker en levendiger, de asymmetrie word geleidelijker in composities verwerkt. De primitieve rocaille verschijnt, eerst vrij naïef en nog sterk op een   schelp gelijkend. Het verwerken van natuurgetrouwe motieven ,uit de natuur onttrokken kenden een succes zonder voorgaande. Loofwerk en bloemetjes op fijne steeltjes, elegante twijgen , blaadjes en vruchten , de palmet in de vorm van een vleermuisvleugel, de typische "hanenkam" en de asymmetrie , C en S vormen in de compositie.

Symmetrie, Een naïeve rocaille en de verschillende soorten Culot ( = naam van een ornament dat steeds, of toch bijna altijd op het einde van een compositie word aangebracht.
Detail van de Boiserie in het d'Ansembourg museum te Luik


Het d'Ansembourg Museum te Luik

Luiks snijwerk

De Luikse hoog Rococo (1740-1760)
alias Louis XV
De composities en ornamentiek  zijn zeer weelderig. De Luikse ornamenten kronkelen zich in een fantasievolle compositie vol expressie en leven. De symmetrische ornamentiek verdwijnt bijna volledig. De rocaille wordt het hoofdmotief in de Luikse composities. Het acanthusblad volgt de vorm van de rocaille, architecturale motieven worden geïntroduceerd, (Typisch Maastricht Regio) ,het gebruik van trofeeën ,thema’s van  muziek, oorlog, wetenschap,..  engelfiguren of Putti's, vleugels van vogels…

Rijke vormgeving en karakter volle composities, de rocaille overheerst, gebruik van architecturale motieven.

Luikse Lodewijk XV-stijl, detail van een biechtstoel


De Luikse verzadigde Rococo (1760-1780)  
alias Régence 2e fase
We komen stilaan op een hoogtepunt, de Rococo en totale asymmetrie verdwijnt stilaan.  De ornament snijders gaan terug in de tijd om uit het ornamenteel repertorium van de vorige stijlperiodes, met in bijzonder de classicistische periode inspiratie te putten.

Symmetrische schelpen, C en S vormen in de compositie, acanthusbladeren. En van de vroege rococo: de palmet in de vorm van acanthusbladeren en "hanenkam". Het rocaille motief verliest haar dominerende invloed. Maar het architecturaal karakter en de natuurlijke vormen blijven behouden.

Luikse Garde-Robe kast , detail

Het Luikse Neoclassicisme (1780-1820)
alias Louis XVI
De ornamentiek , snijwerk en de composities worden geïnspireerd door de klassieke Romeinse versieringen (opgravingen Pompeï en Herculaneum). Ornamentiek en versieringen uit de oudheid, zoals rais-de-coeur, de parellijst en de lijst met de olijfvorm, het lint, trofeeën, laurier en olijfbladeren, rozetten, vervangen stilaan de versieringen van vorige stijlperiodes.

Luikse commode in Lodewijk XVI-stijl, typisch versieringen zijn de guirlande en de rais-de-coeur lijst . Met gedraaide  balustervormige poten.


Luikse commode in Lodewijk XVI-stijl


Detail  van een Luikse commode, gesneden in Luikse Lodewijk XVI-stijl, duidelijk te herkennen in de compositie ,de ovale of ronde vorm, de strik ,de rais-de-coeur lijst en de hoorn des overvloeds.

Luiks snijwerk, Lade van een Luikse Lodewijk XVI-stijl


Detail van een Luikse Garde-Robe kast in het d'Ansembourg museum te Luik, Luikse L.XVI stijl Duidelijk te herkennen aan de parellijst, de trofee met als thema 'muziek' , de rozet, de strik en het lint.

Luikse Garde-robe, Detail Luikse snijwerk
WEBSITE PATRICK DAMIAENS

vrijdag 2 november 2012

DE HOORN DES OVERVLOEDS | DE CORNUCOPIA ALS ORNAMENT | HET ORNAMENT HOORN DES OVERVLOEDS



Hoorn des Overvloeds in lindehout gesneden 
Patrick Damiaens
Ornamentsnijder

De Hoorn des Overvloeds, Cornucopia 
(in het Latijn ook cornucopiae)

















De Hoorn des Overvloeds (Cornucopia) in hout of als Ornament.
De Hoorn des overvloeds is een symbool van overvloed, rijkdom en voedsel,  een grote hoorn-achtige koker overvol met fruit, groenten, bloemen, noten of andere symbolen, zoals geldstukken. Van oorsprong stamt ze uit de klassieke oudheid. In onze  hedendaagse Westerse cultuur heeft het verder geen symbolische waarde, maar in Noord-Amerika  wordt ze vooral geassocieerd met Thanksgiving.


Klassieke mythologie, De Hoorn des Overvloeds

De tuinen van Versailles, Allée du Roi   Marmeren Cornucopia
Klassieke mythologie biedt meerdere verklaringen voor de oorsprong van de Hoorn des Overvloeds. Een van de bekendste omvat de geboorte en verzorging van het kind Zeus , die moest worden verborgen voor zijn verslindende vader Cronus. In een grot op de berg Ida op het eiland Kreta werd baby-Zeus verzorgd en beschermd door een aantal van de goddelijke bedienden, met inbegrip van de geit Amalthea,die in feite een nimf was. Ze voedde hem met haar melk.

De zuigeling (Zeus), de toekomstige koning van de goden, had ongewone vaardigheden en kracht, en bij het spelen met zijn kindermeisje (Amalthea) brak hij per ongeluk een van haar hoorns. Hij gaf de hoorn een heel bijzondere kracht: de hoorn liet zich vullen met alles wat de bezitter maar zou wensen.
Later gaf hij als dank de hoorn aan de dochters van de koning en vanaf dat moment werd de hoorn een symbool voor overvloed. Wie hem bezat, zou nooit honger lijden.

De tuinen van Versailles, een bronzen Hoorn des Overvloeds

In een andere mythe werd de hoorn des overvloeds gemaakt toen Heracles (Romeinse Hercules), die worstelde met de rivier god Achelous, en in dit gevecht zou een hoorn afgebroken zijn.  Riviergoden werden soms afgeschilderd als gehoornden.  
De Najaden (waternimfen) ontfermden zich over de hoorn en vulden hem met geurige bloemen. Later kreeg de godin van de overvloed Copia de hoorn en in haar bezit kreeg het de naam hoorn des overvloeds.

Twee Cornucopia en heraldiek, in de straten van Heidelberg

De hoorn des overvloeds werd het attribuut van verschillende Griekse en Romeinse goden , met name die in verband met de oogst, voorspoed en spirituele overvloed, zoals personificaties van de Aarde ( Gaia of Terra ), de nimf Maia en Fortuna.

Hedendaagse voorstellingen
De gebruiken en Symboliek van de Hoorn des Overvloeds (Cornucopia)

In de moderne voorstellingen is de hoorn des overvloeds een typisch holle, hoorn-vormige rieten mand gevuld met diverse soorten feestelijk fruit en groenten. In Noord-Amerika is de hoorn des overvloeds gekomen geassocieerd te worden met Thanksgiving en de oogst. Cornucopia is ook de naam van het jaarlijkse Festival Wine and Food gehouden in November te Whistler , British Columbia, Canada. 

Great seal of North Carolina

Twee cornucopias staan afgebeeld in de vlag  van de staat Idaho. The Great Seal van North Carolina toont een staande Liberty en een zittende overvloed met een hoorn des overvloeds.  Colombia, Panama, Peru en Venezuela hebben allemaal een hoorn des Overvloeds in hun wapen.
De Hoorn des Overvloeds wordt ook als symbool vaak gebruikt in de heraldiek.

Seal of IDAHO

De Cornucopia als ornament
Het maken van een hoorn des Overvloeds  in hout, steen of klei
Bij mijn vele bezoeken aan musea, kastelen of antiekbeurzen kom je ze heel vaak tegen als decoratief ornament verwerkt in zijn architectuur, of als ornament in of op stenen vazen, beelden of zelf fonteinen. 

In de  meubelkunst en kunstschrijnwerk kunnen ze verwerkt zijn als een decoratief element in een compositie van ornamenten, verwerkt in de houten lambriseringen of gesculpteerde boiserie van interieurs. De dikte van  ornamenten bij een boiserie is altijd groter dan bij Luiks meubilair, het is dan ook gemakkelijker deze Cornucopia in hout in een compositie te verwerken met meer diepgang en karakter.
 

Omdat de Hoorn des Overvloeds een  minimum dikte aan hout vraagt, en dit om het karakter van het ornament tot zijn recht te laten komen, zal ze in de meubelkunst het meest voorkomen in de vorm van of verwerkt worden in de  kuif of fronton.

Het is dus een ornament, dat, als je er echt begint op te letten, zeer veel gebruikt wordt in de ornamentiek en in de meest uiteenlopende toepassingen.

Hoorn des Overvloeds, Kasteel van Versailles


De Cornucopia en figuur als onderdeel van een meubel,  Musée des arts décoratifs Parijs
Hoorn des Overvloeds op een deur, Maaseik

Cornucopia in hout


Een Hoorn des Overvloeds in hout gesneden
WEBSITE