Het MUIDERSLOT | Meubilair uit de 15de, 16de & 17de eeuw | Nederlandse Renaissance meubelstijl in het Muiderslot

Het MUIDERSLOT |  Meubilair uit de 15de, 16de & 17de eeuw

Gelegen aan de rivier de Vecht op 10 minuten van (Ring) Amsterdam, ligt het 700 jaar oude Muiderslot, één van de oudste en best bewaarde kastelen van Nederland. Zoals elk museum in Nederland erg prijzig. Toen wij er waren, zeer kalm wat bezoekers betreft, je kon de ruimtes op je gemak ontdekken.

De Nieuwe Hollandse Waterlinie, waar het Muiderslot onderdeel van is, is op 26 juli 2021 benoemd tot UNESCO Werelderfgoed. De Nieuwe Hollandse Waterlinie is 200 kilometer lang en tussen 1815 en 1940 gebouwd. In totaal bestaat de Nieuwe Hollandse Waterlinie uit 96 forten, dijken, sluizen, gemalen, kanalen en polders én uit twee kastelen: Slot Loevestein en het Muiderslot.  Slot Loevestein dat ik in  2019 bezocht is net als het Muiderslot zeker een bezoek waard.

De meest prominente bewoner van Muiderslot was P.C. Hooft (Pieter Corneliszoon Hooft), Geboren in Amsterdam, 16 maart 1581 en overleden in Den Haag, 21 mei 1647. P.C. Hooft was een Nederlandse dichter, toneelschrijver en historicus, alsmede drost van Muiden en baljuw van Naarden.

Zijn benoeming tot baljuw van Gooiland in 1609 gaf hem de gelegenheid zich op het Muiderslot te vestigen, waarvan hij een intellectueel-artistiek centrum maakte.

Het Muiderslot, gesitueerd.

Het kasteel is een vierkante waterburcht. Op iedere hoek van het kasteel staat een ronde toren en binnen de muren staat een groot gebouw met trapgevels. Het kasteel heeft een slotgracht met een ophaalbrug. Om het kasteel heen zijn er onder meer een gerestaureerde moestuin en een kruidentuin.

Ridderzaal in het Muiderslot.

Als er één plek in aanmerking komt als het kloppend hart van het kasteel, dan is dat wel de Ridderzaal. Een plek die zowel luxe als intimiteit uitstraalt. Hier ontvangen de Middeleeuwse heren hun gasten. Stel je voor hoe het hier geweest is. Een brandende haard, waarvan het licht op de ook toen witgekalkte muren weerkaatste. 

Ridderzaal Muiderslot.

Een plek waar feestgevierd wordt, maar ook geslapen. Een plek waar plezier gemaakt wordt, maar ook de plek waar de kasteelheer zetelt als hij rechtspreekt. Een plek waar het lokale bestuur van de drost en baljuw van Muiden en het Gooiland zetelt. Een plek waar je jezelf nu in de 17e-eeuw waant, omringd door schilderijen en Delftsblauwe tegeltjes. De grote zaal waar P.C. Hooft zijn vrienden en kennissen ontvangt en met hen musiceert, dicht en discussieert.

Beddenkoetsen

In het Muiderslot staan twee beddenkoetsen uit de 17e-eeuw. Bij koets denk je misschien aan een rijtuig met paarden ervoor maar dit bed kan niet rijden. Koets komt van het Franse woord coucher wat slapen betekent. Kortom, een slaapbed dus. 

Nou hebben in de 17e eeuw deze bedden ook wel degelijk een andere functie. Je kan ermee pronken, laten zien hoe rijk en belangrijk je bent. Bedden staan in die tijd in de woonkamers. Meestal kleinere vertrekken, die goed te verwarmen zijn. Dit bed staat in de woonslaapkamer van P.C. Hooft in de Oostertoren. Zo’n beddenkoets is het duurste meubel in huis, gemaakt van kostbaar eikenhout. De Nederlanden zijn al helemaal leeg gekapt in de 17e eeuw, dus dit hout is geïmporteerd uit het Duitse rijk of Scandinavië. 

Uitbundig houtsnijwerk van in elkaar gevlochten bladeren, weelderige bloemstukken, dieren- en mensenkoppen maken het bed nog mooier. Voor het slaapgedeelte hangen rijke stoffen om het vertoon te vergroten. Deze gordijnen houden daarnaast de tocht tegen. Of deze bedden ook comfortabel zijn is een tweede. Op een ondermatras van stro, lag een veren matras met kussens. Je kan er alleen halfzittend in slapen. Mét slaapmuts, tegen de kou en de vlooien.

De Bakker van Eeklo

Op dit schilderijtje uit de late 16e-eeuw zie je de legende van de Bakker van Eeklo. Volgens de legende bevond is er in het West-Vlaamse plaatsje Eeklo een bakker die hoofden kan herbakken.

 Op het schilderij zie je hoe rechtsachter een patiënt zich meldt bij de bakker in de rode kleding. Aan de muur hangen diploma’s, die bewijzen dat de bakker medische kennis heeft en weet wat hij doet.

Linksvoor wordt bij een klant zijn hoofd verwijderd. Op de onthoofde lijven worden kolen gezet. Kolen zijn in die tijd een teken van leven. Niet voor niets komen kinderen uit de boerenkool en groeien ze daarna als kool. De kool houdt hier de klanten in leven.

 Aan de gevouwen handen is te zien, dat enige hulp van god wenselijk is. Op het witte ronde plateau linksachter worden de hoofden ingesmeerd met een magische olie. Daarna gaan de hoofden de oven in. Hopelijk komen de hoofden beter de oven uit. Maar pas op! Ligt je hoofd te lang in de oven, dan kom je eruit als een heethoofd. Te kort? Een halvegare. 

Gaat er van alles mis tijdens het bakken? Dan ben je een misbaksel. Het schilderijtje roept nog allerlei vragen op, waar we geen antwoord op hebben. Want waarom komt er iemand binnen 

Harnassen in het Muiderslot

Een volledig harnas bestaat uit vijftien (en soms zelfs meer) onderdelen. Een harnas weegt dan ook snel tussen de 30 en 50 kilogram!

Naast harnassen die gedragen werden ter bescherming tijdens het vechten, had je ook harnassen om mee te pronken. Muiderslot heeft er een paar in zijn collectie.

In de loop van de twaalfde eeuw beschilderden veel ridders hun wapenschild: een ronde metalen of houten plaat waarmee je jezelf kunt beschermen. Voor de beschilderingen gebruikten ze kleuren en symbolen die iets vertellen over de drager. Je kon niet zomaar iets op je wapenschild zetten. Een ridder mocht slechts uit zeven kleuren kiezen.

Een beschilderd wapenschild was dus bedoelt om ridders uit elkaar te halen. Maar langzamerhand werden deze beschilderingen gebruikt voor veel meer dingen. Tegenwoordig bedoelen we met het woord ‘wapenschild’ dan ook de afbeelding op het schild in plaats van de wapenschilden die de ridders met zich meedroegen.

Nederlandse Renaissance meubelstijl in het Muiderslot

Utrechtse Toogkast (17de-eeuw) op vier bolpoten.  Aan de voorzijde ornamentiek geleed in hoekstijlen en middennaald, plint, kap en deuren. De stijlen en naald hebben een horizontaal accent halverhoogte, dat op de laatste het sleutelgat bedekt. In de zich verjongende plint over hele breedte een lade met middenaccent. Het fries heeft twee consoles met mannenkoppen op de hoeken en één met een vrouwenkop in het midden, op de ebbehouten velden daartussen geprofileerde lijsten. De consoles dragen de kroonlijst. De op steunen draaiende deuren bestaan elk uit een raamwerk met ebbehouten contouren, waarin een toog met rondgeholde tandlijst en met voluten gestoken zwikken en een vlak paneel.

Utrechtse Toogkast

Hollandse Renaissance kast

Hollandse Renaissance kast op bolpoten die door een profiellijst in onder- en bovenkast verdeeld wordt. Aan de voorzijde ornamentiek geleed in hoekstijlen en pilaster, plint, kap en twee maal twee deuren. De achterstijlen lopen door als rechte poten. In het verlengde van de hoekstijlen en de naald is de bovenlijst van de plint zelf gedecoreerd met leeuwenkoppen, met laden in de tussenruimte. 

De stijlen en naald zijn gedecoreerd met gedeeltelijk ingetrokken cannelures en pegel- en gespmotief. Beide dragen de profiellijst. Deze geleding zet zich in de bovenkast voort in stijlen en naald met gelijksoortige decoratie, welke eindigt in een konisch kapiteel waarop weer een cherub. Op deze pilasters rust de kap waarvan het fries is gedecoreerd met florale en frugale motieven. De deuren bestaan uit een raamwerk met liggende kussenpanelen binnen geprofileerde lijsten, twee in elke deur van de onderkast en in de deurtjes van de bovenkast. 

De spiegel van de panelen is gesneden en in het hart belijmd met een ebbehouten plaatje. De zijkanten zijn overeenkomstig in onder- en bovenkast verdeeld en bestaan uit een raamwerk met vier respectievelijk twee staande panelen binnen geprofileerde lijsten waarboven het gladde fries zit.

Het Muiderslot heeft een mooie collectie meubilair en beddenkoetsen. Dit meubilair uit de 15, 16de en 17de eeuw passen perfect in het plaatje. Hier een aantal impressies.

De tuin van Muiderslot

Zonder tuin kan je niet wonen op een kasteel. De tuinen van het Muiderslot zijn extra bijzonder, omdat ze vol staan met ‘levend erfgoed’. Vergeten en bedreigde historische bloemen en plantensoorten krijgen hier een veilig thuis. Een unieke collectie, die er ieder seizoen anders uitziet. 

Een verzameling die je kan ruiken, voelen én proeven. De tuinen zijn een kopie van de tuin die Pieter Corneliszoon Hooft, de beroemdste bewoner van het Muiderslot, die in de eerste helft van de 17-eeuw laat aanleggen.

https://www.patrickdamiaens.info

Dhr. Bax uit Gelderland | Het familiewapen BAX | Een familiewapen in hout laten maken.

Familiewapen BAX-Backx-Bakx

Familiewapen BAX

Welkom op mijn ornament en houtsnijblog waar regelmatig nieuws op wordt geplaatst. Duurzaamheid, traditie en met passie vervaardigen, zijn de basis ingrediënten en graag laat ik u kennis maken met de complexiteit van een bijzonder fascinerend kunstambacht.

U wordt uitgebreid geïnformeerd over nieuwe projecten en opdrachten , maar ook over nieuwe ontwikkelingen, bevindingen en houtsnijtechnieken. Uitgebreide reportages over museumcollecties, kasteelbezoeken, ornamentiek of bepaalde stijlperiodes komen aan de orde.

Maar het komt ook wel eens voor dat minder aangenaam nieuws of een ervaring wens te delen met mijn lezers.

Het Familiewapen BAX - Backx - Bakx

Het is nu 3 jaar en 8 maanden geleden dat ik een bijzonder leuk heraldisch project beëindigd heb ( najaar van 2020), dat tot op heden, nog steeds niet volledig betaald is. 

Het betreft een beeldhouwwerk in opdracht van Dhr. Bax uit Gelderland, een opdracht die hij ons had toevertrouwd in de maand Maart van 2019.

Dhr. Bax  had in het najaar van 2020, toen dit op maat gemaakt beeldhouwwerk klaar en goedgekeurd was,  groen licht gegeven om deze opdracht door een dame/collega van heraldische kleuren te voorzien. 

Haar professionele diensten heb ik ook reeds voldaan in 2020, op uitdrukkelijke vraag van Dhr. Bax.

Hij was bijzonder tevreden over het behaalde resultaat, en liet dit online ook blijken aan zijn 'social media' vrienden en familie.  Ook in zijn persoonlijke berichten die aan mij gericht waren, was hij vol lof over onze noeste arbeid.

Maar nu, bijna 3 jaar later na het beëindigen van zijn opdracht, wachten we nog steeds op een bericht van hem, namelijk de afhandeling van de laatste betaling.

Meermaals werden mails verstuurd met een vriendelijk verzoek tot betaling, maar nooit werd hierop gereageerd. Hij negeert mijn mails volledig. Deze opdracht heeft een bijzonder negatieve ervaring opgeleverd.

Update:

Juni 2024:  Na 3 jaar en 8 maanden is deze betaling-overeenkomst nog steeds niet afgehandeld. 

December 2025: Nog steeds niet afgehandeld.

https://www.patrickdamiaens.info

Koninklijk Paleis Amsterdam | Ornamenten en composities in marmer | Vruchtenfestoenen en bloemenguirlandes in 17e -eeuwse architectuur

 

Koninklijk Paleis Amsterdam 

 Ornamenten en composities in marmer uitgevoerd

vruchtenfestoenen en bloemenguirlandes in 17e -eeuwse architectuur

In de maand mei van 2024 was ik weer eens in Amsterdam voor een aantal dagen. Het Rembrandt Museum, Rijksmuseum en Artis dierentuin stonden op het programma. Maar ik keek het meest uit naar een bezoek aan het Koninklijk Paleis op de Dam. Het Paleis is geopend voor bezoekers op het moment dat er geen koninklijke ontvangsten plaatsvinden. Tijdens uw bezoek ontvangt u een gratis audiotour. De entree is in vergelijking met Nederlandse Musea en bezienswaardigheden erg schappelijk, slechts 12,5 Euro. 

Openingsuren van 10:00 tot 17:00 uur. Een bezienswaardigheid zonder lange wachtrijen of verplicht online booking. Het is een bijzonder indrukwekkend 17de-eeuws gebouw gelegen op de Dam, dat voor het een Paleis werd (begin 19de eeuw), het Amsterdamse stadshuis was.

In 1648 werd begonnen met de bouw van het nieuwe stadhuis van Amsterdam. Anderhalve eeuw werd het paleis als stadhuis gebruikt. In 1768 werd het gebouw voor het eerst enkele dagen als paleis gebruikt. Reden was de feestelijke ontvangst van stadhouder Willem V en Prinses Wilhelmina van Pruisen in de hoofdstad.

In 1806 werd Lodewijk Napoleon, de broer van de Franse keizer Napoleon, Koning van Holland. In 1808 nam hij het stadhuis op de Dam in gebruik als Koninklijk Paleis. Na de val van Napoleon in 1813 gaf Prins Willem van Oranje, de latere Koning Willem I, het paleis in eerste instantie terug aan de stad Amsterdam. Na zijn inhuldiging zag hij echter het belang in van een verblijfplaats in de hoofdstad. Het gemeentebestuur van Amsterdam stelde het voormalige stadhuis op zijn verzoek opnieuw ter beschikking aan de Koning. In 1936 werd het paleis eigendom van de staat.

Koninklijk Paleis Amsterdam plattegrond (1ste etage) 

Bij ceremoniële staats- en familieaangelegenheden functioneert het paleis op grootse wijze. Bij staatsbezoeken logeert het bezoekende staatshoofd met gevolg in het paleis te Amsterdam, en wordt daar ook officieel ontvangen. Op 30 april 2013 deed koningin Beatrix in het paleis officieel afstand van de troon, net als haar moeder Juliana dat deed in 1980. De uitreiking van de Grote Prins Claus Prijs en de Zilveren Anjers vinden elk jaar in het paleis plaats.

Op de momenten dat de koning en de leden van het Koninklijk Huis geen gebruik maken van het paleis, dat is een groot gedeelte van het jaar het geval, is het gebouw echter opengesteld door de Stichting Koninklijk Paleis Amsterdam. Vaak is er in de zomer een tentoonstelling. Zo is na de uitreiking van de Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst in de maand oktober de mogelijkheid de geselecteerde kunstwerken te bekijken.

Artus Quellinus

Artus Quellinus de Oude, Artus Quellinus I of Artus (Arnoldus) Quellijn (20 of 30 augustus 1609, Antwerpen - 23 augustus 1668, Antwerpen) was een Vlaamse beeldhouwer.

Hij wordt beschouwd als de belangrijkste vertegenwoordiger van de barok in de beeldhouwkunst in de Zuidelijke Nederlanden. Hij werkte lange tijd in de Republiek en had grote ateliers in Antwerpen en Amsterdam. Zijn werk had een grote invloed op de ontwikkeling van de beeldhouwkunst in Noord-Europa.

Hij kreeg opdrachten in Amsterdam en werkte vanaf 1650 vijftien jaar aan het nieuwe stadhuis samen met de hoofdarchitect Jacob van Campen. Dit bouwproject, dat nu het Koninklijk Paleis op de Dam heet, en in het bijzonder de marmeren decoraties die hij en zijn werkplaats maakten, werden een voorbeeld voor andere gebouwen in Amsterdam.

Het team beeldhouwers dat Artus begeleidde tijdens zijn werk aan het Amsterdamse stadhuis bestond uit veel beeldhouwers die later zelf vooraanstaande beeldhouwers zouden worden, zoals zijn neef Artus Quellinus II, Rombout Verhulst, Bartholomeus Eggers en Gabriël Grupello en waarschijnlijk ook Grinling Gibbons.

Ornamentiek en Parafernalia composities in marmer.

De foto's die ik nam in mei 2024, zijn composities van ornamenten en Parafernalia in marmer uitgevoerd, ze bevinden zich allemaal in de burgerzaal, noord en zuid galerij. Het aanbod van composities als inspiratiebron is veel te groot om ze allemaal aan bod te laten komen in dit blog onderwerp. Dus ik heb maar een geperkte selectie gemaakt. Deze samenstellingen van ornamenten en composities van parafernalia zijn ook een interessante bron van inspiratie voor de houtsnijder. 

Het is zeer de moeite dit stadspaleis eens te bezoeken als jullie in Amsterdam zijn.  

Centraal in het vroegere stadhuis is de Burger­zaal, 25 m hoog. De Amsterdamse stede­maagd zit boven de deur­opening aan de Damkant, om haar heen twee reliëfs die goed bestuur verbeelden. Aan de andere kant van de zaal het beeld van Atlas met het hemel­gewelf op zijn schouders. Daaronder Gerechtigheid die Hebzucht en Afgunst vertrapt. De marmeren vloer is ingelegd met kaarten van het oostelijk en westelijk half­rond en een kaart van de noorde­lijke sterren­hemel, om Amsterdam te laten zien als centrum van het universum. Deze kaarten, de grootste bestaande, waren gebaseerd op het werk van beroemde cartografen uit de 17e eeuw.

Vruchtenfestoenen en bloemenguirlandes 

in 17e -eeuwse architectuur

https://www.patrickdamiaens.info