WELKOM OP MIJN BLOG

Deze blog heeft als doel houtsnijwerk en ornamentiek in de kijker te plaatsen. Een bezoek aan een museum of een kasteel zijn onderwerpen die aan bod komen. Maar deze blog laat jullie ook kennis maken met mijn eigen vakmanschap. Veel leesplezier.

Posts tonen met het label 'Sacristiekasten'. Alle posts tonen
Posts tonen met het label 'Sacristiekasten'. Alle posts tonen

maandag 1 november 2021

De Saint-Sulpice in Parijs | Houtsnijwerk en ornamenten in eikenhout | Prachtig houtsnijwerk in de sacristie

De Saint-Sulpice in Parijs | Houtsnijwerk en ornamenten in eikenhout | Prachtig houtsnijwerk in de sacristie

De Saint-Sulpice in Parijs

 Het houtsnijwerk op lambriseringen in de sacristie 



Gelukkig heb ik door de jaren heen Parijs veel bezocht en heb een aanzienlijke reserve aan onderwerpen die nog niet gepubliceerd zijn. Door Covid-19 heb ik niet meer het gevoel om spontane en vrije beslissingen te nemen, dus het zal nog lang duren voordat ik nog eens in Parijs geraak. 

In de zomer van 2019 bracht ik een aantal dagen door in de Franse hoofdstad, Parijs. Ik probeer steeds deze korte vakanties zo in te plannen dat ik bepaalde musea, bezienswaardigheden of kerken kan bezoeken of combineren. 
Ik had op deze korte trip voorzien een grondiger bezoek aan het 6de arrondissement, namelijk de wijk Saint-Germain-des-Prés, dat zich op de linkeroever van de Seine bevindt.
In de Saint- Sulpice van Parijs bevindt naar mijn mening de mooiste sacristie die ik tot nu toe heb mogen ontdekken. Het meubilair en lambrisering is overdadig voorzien van  ornamenten in Lodewijk XV-stijl, meters hoge trofeeën met als thema religie, een lust voor het oog.

De Saint-Sulpice in Parijs | Houtsnijwerk en ornamenten in eikenhout | Prachtig houtsnijwerk in de sacristie
De Saint-Sulpice in Parijs



Saint- Germain-des-Prés is één van de bekendste en trendy wijken van de stad. Dit deel van Parijs is bijzonder romantisch, zeer charmant en geraffineerd; zijn geschiedenis en bezienswaardigheden trekken toeristen uit de hele wereld, die komen genieten van de unieke sfeer die er heerst.

Vorige eeuw ontmoete in dit deel van Parijs intellectuelen en filosofen elkaar; zo kwamen hier illustere namen als Simone de Beauvoir, Jean-Paul Sartre of Ernest Hemingway. 
Na de Tweede Wereldoorlog bereikte deze reputatie zijn hoogtepunt, met onder andere het beroemde café de Flore dat gelegen is  aan de Boulevard Saint-Germain. Een bekend ontmoetingsplaats van vele artiesten en schrijvers. Behalve dit establishment, zijn er nog andere iconische locaties, zoals café des Deux Magots of brasserie Lipp.

De Saint-Sulpice in Parijs


De Saint-Sulpice

De Saint-Sulpice is een 17e-eeuwse kerk die gewijd is aan de heilige Sulpicius de Vrome en is 118 meter lang en 57 meter breed. En is niet veel korter dan de Notre-Dame en hiermee is het de op één na de grootste kerk van Parijs. Onder de kerk liggen meerdere crypten, die samen vrijwel hetzelfde oppervlak hebben als de kerk zelf.

De Saint-Sulpice was de grafkerk van een aantal bekende Franse families, waaronder Condé, Conti en Luynes. 

Muurschilderingen van Eugène Delacroix

In de kapel van de Heilige Engelen, direct rechts naast de ingang van de Saint-Sulpice vind je geweldige muurschilderingen van Eugène Delacroix. Het gaat hier om de schilderingen ‘De worsteling van Jakob met de engel’, ‘Aartsengel Michael met de duivel’ en ‘De verdrijving van Heliodorus uit de tempel’. 
Meer van zijn werk kan overigens bekeken worden in het Musée Delacroix in Parijs en zijn meest bekende schilderij (De vrijheid leidt het volk) is te vinden in het Louvre.

Prachtig houtsnijwerk in de sacristie 

Het meest fascinerende onderdeel van mijn bezoek was de sacristie van deze kerk. Een prachtige lambrisering, uitbundig versierd met uitzonderlijke composities van houtsnijwerk en meters hoge trofeeën met als thema, hoe kan het anders, religie. De eerste keer dat ik dit thema voor het eerst zag was in 2007 en dit als versiering op de stenen zuilen die zich in de kapel in het kasteel van Versailles bevinden. (Foto hieronder)   

De Saint-Sulpice in Parijs
Kapel in het Kasteel van Versailles, 2007

Kapel in het Kasteel van Versailles, 2007
Kapel in het Kasteel van Versailles, 2007

Deze meters hoge trofeeën met als thema religie in de sacristie van de St-Sulpice, zijn in eikenhout vervaardigd en van sommige panelen zijn de versieringen en ornamenten voorzien van bladgoud, wat bijzonder mooi afsteekt met het donkerkleurige eikenhout. Overdadig gebruik van kerkelijk gerei in de liturgie komen aan bod in deze trofeeën. 
Monstrans, miskelk, kaarsen, kaarsenhouders, wijwatervaten, een bisschopsstaf, de mijter van de Paus of bisschop...... en dit in combinatie met muziekinstrumenten zoals violen, houtblazers en partituren. Een waar lust voor het oog. Wat een een werk moet het geweest zijn om deze panelen te snijden, en welk een inzicht en verbeelding moet deze ambachtsman ( kunstenaar) gehad hebben, gewoon om jaloers van te worden. Het snijwerk in de sacristie, daterend uit 1735, was een geschenk van de minister van Financiën van Lodewijk XV ter gelegenheid van zijn (de dominee zijn) huwelijk.

De Saint-Sulpice in Parijs | Houtsnijwerk en ornamenten in eikenhout | Prachtig houtsnijwerk in de sacristie
De Saint-Sulpice in Parijs |
Prachtig houtsnijwerk in de sacristie 

Restauratie van de lambrisering en interieur van de sacristie

Na een onderzoek in 2002 bleek dat het houtsnijwerk van de sacristie, de achttiende-eeuwse vergulding, en het gewelfde stenen plafond in slechte staat bevonden. Stof en roet van kaarsen en wierook hadden aanslag op de muren en lambriseringen veroorzaakt, waardoor de religieuze decoratieve details van de houten lambrisering aan het oog werden onttrokken. 
Het World Monuments Fund beheerde de restauratie van de binnenversiering, die tussen 2002 en 2005 werd uitgevoerd. De houten lambrisering, het stenen plafond en het ijzeren balkon werden schoongemaakt en behandeld. Op plaatsen waar de vergulding was aangetast, werd nieuw bladgoud aangebracht en met een patina bedekt. De restauratie van de sacristie maakte deel uit van een groter conserveringsplan voor de hele Saint-Sulpice.

Patrick Damiaens | De Saint-Sulpice in Parijs | Houtsnijwerk en ornamenten in eikenhout | Prachtig houtsnijwerk in de sacristie

De sacristie is een lichtend voorbeeld van Frans vakmanschap en bouwkundig ontwerp. Onder de gewelven van Saint-Sulpice trouwde Victor Hugo met Adèle Fouché, en de kerk was ook getuige van de doop van vele belangrijke personen, zoals de Markies de Sade en Charles Baudelaire. De sacristie van Saint-Sulpice was 300 jaar lang grotendeels ongemoeid gelaten vóór het WMF-project in 2002, een project dat welverdiende aandacht voor de ruimte heeft gebracht. In mei 2005 werd een ceremonie met muziek uit de tijd van koningin Anne gehouden om de heropleving van de sacristie van Saint-Sulpice te vieren. Omdat het een prominente plaats inneemt in de Da Vinci Code, een internationale bestseller, zijn toeristen bijzonder geïnteresseerd in dit meesterwerk. 

Hier nog een aantal impressies van de Saint-Sulpice en de mooie sacristie.


De Saint-Sulpice in Parijs | Houtsnijwerk en ornamenten in eikenhout | Prachtig houtsnijwerk in de sacristie
De Saint-Sulpice in Parijs

De Saint-Sulpice in Parijs | Houtsnijwerk en ornamenten in eikenhout | Prachtig houtsnijwerk in de sacristie

De Saint-Sulpice in Parijs | Houtsnijwerk en ornamenten in eikenhout | Prachtig houtsnijwerk in de sacristie

De Saint-Sulpice in Parijs | Houtsnijwerk en ornamenten in eikenhout | Prachtig houtsnijwerk in de sacristie

De Saint-Sulpice in Parijs | Houtsnijwerk en ornamenten in eikenhout | Prachtig houtsnijwerk in de sacristie


De Saint-Sulpice in Parijs | Houtsnijwerk en ornamenten in eikenhout | Prachtig houtsnijwerk in de sacristie

De Saint-Sulpice in Parijs | Houtsnijwerk en ornamenten in eikenhout | Prachtig houtsnijwerk in de sacristie


De Saint-Sulpice in Parijs | Houtsnijwerk en ornamenten in eikenhout | Prachtig houtsnijwerk in de sacristie

De Saint-Sulpice in Parijs | Houtsnijwerk en ornamenten in eikenhout | Prachtig houtsnijwerk in de sacristie

De Saint-Sulpice in Parijs | Houtsnijwerk en ornamenten in eikenhout | Prachtig houtsnijwerk in de sacristie
Prachtige Lodewijk XV lambriseringen

De Saint-Sulpice in Parijs | Houtsnijwerk en ornamenten in eikenhout | Prachtig houtsnijwerk in de sacristie

De Saint-Sulpice in Parijs | Houtsnijwerk en ornamenten in eikenhout | Prachtig houtsnijwerk in de sacristie

De Saint-Sulpice in Parijs | Houtsnijwerk en ornamenten in eikenhout | Prachtig houtsnijwerk in de sacristie

De Saint-Sulpice in Parijs | Houtsnijwerk en ornamenten in eikenhout | Prachtig houtsnijwerk in de sacristie

De Saint-Sulpice in Parijs | Houtsnijwerk en ornamenten in eikenhout | Prachtig houtsnijwerk in de sacristie


Het stenen plafond in de sacristie is zelfs de moeite waard

De Saint-Sulpice in Parijs | Houtsnijwerk en ornamenten in eikenhout | Prachtig houtsnijwerk in de sacristie
Balkon van sierlijk smeedwerk in de sacristie

De Saint-Sulpice in Parijs | Houtsnijwerk en ornamenten in eikenhout | Prachtig houtsnijwerk in de sacristie


Patrick Damiaens | De Saint-Sulpice in Parijs | Houtsnijwerk en ornamenten in eikenhout | Prachtig houtsnijwerk in de sacristie
https://www.patrickdamiaens.info



vrijdag 26 juli 2013

Abdij van Colen | Mariënlof in Kerniel | Kerkmeubilair uit de 18de eeuw | Sacristiekasten

Patrick Damiaens
Patrick Damiaens
Ornamentsnijder 


Abdij MARIËNLOF in KERNIEL 
(Belgisch Limburg)



Waarschijnlijk is het bezoek aan Musea, Kastelen en kerken de belangrijkste bron van inspiratie voor de ornamentsnijder. 
Het zijn plaatsen waar de vakman zijn ideeën haalt, waar hij op zoek gaat naar nieuwe uitdagingen en steeds voor nieuwe verrassingen komt te staan, en zelfs na 25 jaar nog steeds het gevoel heeft iets nieuws te leren. 
Er gaan kijken hoe je collega’s  300 jaar geleden de problemen oploste, hun kennis van de smaakvolle verhoudingen toegepaste in het interieur , hun kennis van  decoratie en snijtechnieken .


Abdij van Colen
  Mariënlof

Abdij van Colen


Kerniel is een landelijk dorp, gelegen in het boomgaardenrijke land vlakbij Borgloon in het Zuiden van Belgisch Limburg. En in deze groene rust stichtte Maria van Colen  in 1438 met de hulp van de kruisheren Abdij van Colen, Mariënlof. 

Het werd uiteraard opgedoekt door de Franse revolutionairen. Maar in 1822 werd het opnieuw tot leven gewekt, deze keer door cisterciënzers, zeg maar vrouwelijke trappisten. 
Het klooster krijgt de naam Mariae Laudes of Mariënlof. In 1468 en 1483 worden de gebouwen geplunderd en beschadigd door rondtrekkende respectievelijk Bourgondische en Brabantse troepen. Ook in de burgeroorlog tussen de familie de La Marck en prins-bisschop Jean de Horne (1456-1505) wordt het klooster verschillende keren geplunderd. 
De kerk wordt in 1750 door een blikseminslag verwoest; er wordt een nieuwe kerk gebouwd met gedeeltelijk behoud van de oudere muren. In deze restauratiecampagne worden ook de rijke lambrisering, het sacristie-interieur en de schilderingen van M. Aubée gerealiseerd.


Sacristiekasten (1777)
Zicht vanuit de kerk richting sacristie



























Het klooster wordt opgeheven in 1796, waarna de kruisheren het verlaten.In 1822 verkopen de kruisheren het klooster; het wordt ingericht als meisjeskostschool en bestuurd door voormalige cisterciënzerinnen uit Woutersbrakel. Zij vormen na 1831 het klooster om tot een bernardinessengemeenschap, later verheven tot abdij. De gebouwen in hun huidige vorm beschrijven een vierkant kloosterpand met de kerk in de zuidwestelijke vleugel; dit kloosterpand ligt in de zuidhoek van het rechthoekige erf van het neerhof, dat aan de noordwestelijke-, noordoostelijke- en zuidwestelijke zijde door hoevegebouwen is omringd. 
Het erf van het neerhof is gekasseid.
Tegenwoordig is het schilderachtige klooster een van de belangrijkste bezienswaardigheden van het Oude Land van Loon. Er worden buitengewoon waardevolle kunstvoorwerpen bewaard. 
Het belangrijkste is het reliekschrijn van Sint-Odilia, het oudste schilderwerk op doek in de Nederlanden. Het werd in 1292 geschilderd door een onbekend gebleven kunstenaar en stelt de legende van de genoemde heilige voor die, op haar terugweg van een bedevaart naar Rome, samen met elfduizend (!) maagden door de Hunnen werd vermoord. 


 


























Houtsnijwerk Luikse -stijl


Na de Franse Revolutie verhuisde het schrijn naar de kerk van Kerniel en in 1829 wilde de toenmalige pastoor het in een bestaande, maar helaas te kleine nis plaatsen. Dus nam de geestelijke zijn toevlucht tot zaag en beitel. Het dakpaneel van het schrijn werd verwijderd en een ander middendoor gezaagd om het geheel te verkleinen. Negentiende-eeuws vandalenwerk dus. Maar tegenwoordig zorgen de zusters van Colen heel goed voor die schat, die bewaard wordt in de sacristie.
De zusters hebben nog iets merkwaardigs in de aanbieding. In de kerk staat namelijk het oudste zitmeubel van het land: de dertiende-eeuwse koorstoel van Sint-Lutgart, eeuwenlang vereerd door vrouwen die geen kinderen konden krijgen.


Reliekschrijn van de Heilige Odilia


Het vroegere klooster van Colen mag sinds 1990 de titel van “abdij” dragen. Abdij Mariënlof wordt omwille van haar architectonische schoonheid en rijk meubilair, haar herinneringen aan de Heilige Lutgardis, patrones van de Vlamingen, en reliekschrijn van de Heilige Odilia, door duizenden toeristen bezocht.
Ook de 12de eeuwse koorstoel van de H. Lutgart wordt in de abdij bewaard.

Merkwaardig koorgestoelte van 1764, versierd met schilderijen van M.Aubée, met voorstelling van de legende van Sint-Odilia.
Houten hoofdaltaar en zijaltaren (18de eeuw)
Orgel van J.J. Delhaye, Antwerpen (eerste helft 19de eeuw).
Romaanse stoel, zogenaamd van Sint-Lutgardis, afkomstig van de abdij Nonnenmielen bij Sint-Truiden.
In de sacristie, merkwaardig reliekschrijn van Sint-Odilia, van 1292.
Sacristiekasten (1777).
Grafsteen van: jonker Jan van Gutschoven (✝ 1460) en zijn vrouw (✝ 1442). 

Een bezoek aan de abdij kan de weekdagen van 14u tot 17u, zondag van 15u tot 17u. Gesloten op maandag en op kerkelijke feestdagen. Groepen enkel na afspraak.

http://www.patrickdamiaens.be