HET PALEIS VAN COMPIÈGNE | Een Frans Keizerlijk Paleis | Interieurs en weelderige salons in Empire-stijl

HET PALEIS VAN COMPIÈGNE 

 Een Frans Keizerlijk Paleis 

Vanuit Maaseik richting Compiègne in Noord Frankrijk was het 3:30 uur rijden en is dus goed doenbaar. Compiègne is bekend voor de start van de wielerklassieker  Parijs-Roubaix. En ook werd hier de Duitse capitulatie ondertekend van de eerste wereldoorlog en dit in een treinwagon net buiten Compiègne.

Château Compiègne of Kasteel van Compiègne is een kasteel dat door het massatoerisme nog niet ontdekt is, gelegen in een mooi historische centrum. Prachtige gebouwen en woningen in zandsteen, je merkt dat er een sfeer hangt 'dat dit ooit een belangrijke plek moet geweest zijn', een zelfde beeld krijg je in het oude centrum van Versailles.

De stad Compiègne

Deze historische of Keizerlijke stad ligt een klein uur rijden ten noorden van Parijs (80km). Vanuit mijn woonplaats Maaseik (België) was het 3:30 uur rijden, en is dus goed doenbaar als je er een daguitstap van wil maken.
De stad barst bijna uit haar voegen, in zandsteen opgetrokken kerken, kastelen, statige panden en musea. Compiègne is een etappeplaats in de pelgrimsroute naar Santiago de Compostella en heel wat Franse historie komt hier samen.Opmerkelijk zijn de banden van Jeanne d'Arc die hier haar laatste campagne starten.
Het Franse koningshuis van Karel V (Koning tussen 1364 -1380) tot Lodewijk XVI (Koning tussen 1774-1792) wist hier haar weg wel te vinden. Ook Napoleon Bonaparte (Keizer tussen 1804-1814) en Napoleon III  ( Keizer tussen 1852-1870) hielden hier hof. Het Paleis van Compiègne is hun belangrijkste nalatenschap. In de Eerste Wereldoorlog was in het Palais de Compiègne het Franse hoofdkwartier een tijd gevestigd.
Sinds 1977 vormt Compiègne het decors voor de start van Parijs-Roubaix.

Oorlog

Compiègne word ook wel geassocieerd met oorlog, het thema neemt een belangrijke plaats in als toeristische trekpleister. Zo is er  in het Museum la Figurine Historique een opstelling van de Slag bij Waterloo met miniatuur soldaatjes te vinden en in het Forêt de Compiègne bevind er zich een indrukwekkende oorlogsmuseum.
Compiègne was in de Eerste Wereldoorlog het commandocentrum van de Franse troepen en en lag voor de hand dat hier de wapenstilstand werd getekend. Dat gebeurde op 11 november 1918 onder aanvoering van generaal Ferdinand Foch.
Het tekenen van de wapenstilstand vond plaats in een treinwagon van Wagon-Lits. Deze wagon heeft deel uitgemaakt van de legendarische Oriënt-Express.
Toen in 1940 West Europa onder de voet werd gelopen, kwam Hitler hoogste persoonlijk naar Compiègne om de Franse op 22 juli 1940 te laten capituleren. Nadat de Fransen de treinwagon een aantal jaren als trofee hadden rondgesjouwd was het nu de beurt aan de Duitsers.
Veel plezier hebben ze er niet van gehad en in 1945 is de houten bovenbouw (op bevel van Hitler?) vernietigd om een volgende vernedering in deze wagon te voorkomen.
Het metalen onderstel had de brand overleefd en heeft in Oost Duitsland een aantal jaren dienst gedaan al werktrein.
In Compiègne bevindt zich in het oorlogsmuseum een replica van de treinwagon.

Een stad die om meer redenen meer dan de moeite waard is om eens te bezoeken.

HET PALEIS VAN COMPIÈGNE | Een Frans Keizerlijk Paleis 

Paleis van Compiègne

Het Paleis of kasteel van Compiègne (Palais de Compiègne) is gebouwd door koning Karel V, en heeft in de achttiende eeuw definitief vorm gekregen onder Lodewijk XV en Lodewijk XVI.  Het werd één van de belangrijkste residenties  van het hof tijdens de zomer en de herfst. Ook Napoleon I en Napoleon III hielden er hof. Napoleon I voegde er een betoverende decoratie aan toe en Napoleon III maakte er een exclusieve plaats van, waar hij een deel van de Franse en Europese society van die tijd verzamelde.
De voorkant is indrukwekkend. Het paleis is te bezichtigen en biedt naast een interessant museum een aantal keizerlijke 'Grands appartements' die ingericht zijn met originele meubels en een schitterende balzaal met fraaie kroonluchters en decoraties die de overwinningen van Napoleon weergeven. In het Paleis  laten weelderige en luisterrijke galerijen u kennismaken met het privéleven van de vorsten en hun geliefden, van Napoleon I en Marie Louise tot Napoleon III en de bevallige Eugénie.

In dit paleis bevindt zich ook het Musée de la Voiture et du Tourisme, met voertuigen uit de Romeinse tijd tot in de twintigste eeuw. Onder meer de elektrische torpedo-auto La Jamais Contente van Camille Jenatzy staat er tentoongesteld. Er zijn ook zeer oude fietsen te bezichtigen. Dit museum trekt bezoekers uit heel Frankrijk.

Het plein voor het kasteel is de start locatie van de wielerklassieker Parijs-Roubaix.

Grondplan Paleis-Kasteel de Compiègne

Park

Snuif de geuren op van een Engelse tuin met romantische charme, in een bocht van door honderjarige bomen en antiek aandoende beeldhouwwerken omzoomde lanen. Het park dat aangelegd werd onder Napoleon I, biedt een weelderige lentebloei, een rozentuin en poëtische herfstwandelingen. Het spectaculaire vergezicht van vier kilometer, de zogenaamde Allée des Beaux-Monts, vormt een vertrekpunt b
door een van de mooiste bossen van Frankrijk.
Door de aanleg van de Allée des Beaux-Monts liet hij dit park aansluiten bij het Forêt de Compiègne, een fraai bos met voornamelijk eiken en beuken. Vanaf Les Beaux-Monts heeft men prachtige vergezichten. Middenin het bos ligt het schilderachtige dorpje St.-Jean-aux-Bois.

Zicht uit het park, kasteel van Compiègne

Mocht je in de gelegenheid zijn, op weg naar Parijs / Zuid-Frankrijk, neem gerust de afrit Compiègne ( A1), even de benen strekken en een kort bezoek, het is een echte aanrader  en even te genieten van al dit moois. Hou rekening met minimum twee uur, een kort bezoek, maar erg verfrissend.

Een aantal detail opnames van het interieur.

www.patrickdamiaens.info

Bezoek aan kasteel FONTAINEBLEAU | Interieurs van Fontainebleau | Gesculpteerde lambriseringen met 17e en 18e-eeuws houtsnijwerk

FONTAINEBLEAU | Kasteelinterieurs van Fontainebleau

Kasteelinterieurs van Fontainebleau 
Gesculpteerde lambriseringen

2019

In de maand Augustus van 2019 hadden we onszelf de luxe gepermitteerd een aantal dagen in Parijs door te brengen, met de Thalys vanuit Brussel, als alles meezit ben je er in 1:20 minuten. 

Zoals altijd is het aan te raden om een duidelijk plan op te stellen wat je op die dagen zeker wil bezichtigen en bezoeken. We hebben steeds een thema als we Parijs bezoeken, gewoon om te vermijden dat je als een kip zonder kop door deze Franse hoofdstad slentert en automatisch de toeristisch trekpleisters aandoet. Parijs heeft meer te bieden dan de Eifeltoren, het Louvre, Montmartre... 

Dat bepaalde weekend in Augustus was het thema "parken en tuinen in Parijs". 

Parc de Bercy, Butte de Chaumont en Parc St-Cloud stonden op het programma, maar waar we het meest naar uitkeken was een bezoek aan het immense park van Fontainebleau en het wereldberoemde Château, een bezoek waar ik persoonlijk erg naar uitkeek.  Het was voor mij de eerste keer dat ik dit Frans Koninklijk Domein bezocht.

Aangekomen in Parijs, even de koffer afgezet aan het Hotel dat zeer praktisch gelegen is tegenover Gare du Nord (24 Houres Hotel,  !! een aanrader, naar Franse normen), even later namen we reeds de Metro richting Gare de Lyon. 

Het was namelijk in dit Parijse treinstation ( Parijs heeft  7 treinstations) waar zich de treinverbinding met Fontainebleau-Avon bevindt, Fontainebleau is één van de vele stopplaatsen op de Ligne D, met als eindbestemming Montereau. 

Op die zaterdagochtend vertrokken we rond 10:00 in de Gare de Lyon en een rit tot Fontainebleau duurde ongeveer 40 minuten, kostprijs voor één ticket heen-terug, 8.85 Euro. (in 2019) 

Gare de Lyon - Fontainebleau-Avon

Het is niet de eerste keer dat we vanuit het centrum van Parijs een trein namen, dit deden we reeds een aantal maal en dit voor een bezoek aan de kasteel van Chantilly en meermaals richting Versailles.

Maar het blijft steeds een beetje zoeken met al die automaten waar je zelf je treinticket moet aanmaken, je weet niet echt hoe deze apparaten werken, maar van de steeds langer worden rij Fransozen achter ons kregen we al snel hulp, altijd fijn die vriendelijkheid en hulpvaardigheid van de plaatselijke bevolking, het blijft me telkens weer verbazen deze hulpvaardigheid als ik Parijs bezoek. 

Ook belangrijk vergeet niet de ticket te valideren voordat je het perron opgaat en de trein opstapt. Het zou wel eens een heel duur ticket kunnen worden.

*Als je wat tijd te spenderen hebt of je moet even wachten op je trein, bezoek dan even het stationsrestaurant  Le Train Blue van Gare de Lyon, een echte aanrader, het mooiste stationsrestaurant van de wereld. Ook iets nuttigen stond op het programma dat weekend, (mits reservatie). !!Aanrader Het was de moeite.

Le train Blue in Gare de Lyon, Parijs

Aangekomen in het station van Fontainebleau - Avon is het een korte wandeling van ongeveer 3 km tot aan het Château van Fontainebleau, maar bij ons bezoek in 2019 hebben we voor de prijs van een metroticket (ook geldig  in deze regio van Frankrijk) deze korte afstand afgelegd in 8 minuten met de lokale bus, met de bedoeling het bezoek aan Château Fontainebleau fris in de benen aan te vatten. Want dit kasteel beslaat ongeveer 3 hectare aan gebouwen.

Kasteel van Fontainebleau, het grondplan

Op het terras van de plaatselijke bakker nuttigen we nog een koffie met wat Franse viennoiserie, en het bezoek kan beginnen. Een monumentaal hekwerk (Grilles d'Honneur) dat opgericht is ten tijde van Napoleon I, scheid de grote binnenplaats (Cour d'Honneur) met de openbare weg. Deze binnenplaats is aan drie zijden omgesloten met prachtige architectuur en het is ook hier dat de iconische hoefijzervormige trap zich bevindt, iets waar Fontainebleau bekend voor staat.

Cour d'Honneur, Château de Fontainebleau

De iconische hoefijzervormige trap

Sinds de afbraak van de vierde vleugel en vervangen door het hekwerk 'Grilles d'Honneur', is deze "grote binnenplaats" met een uniforme indeling uit de 16e eeuw geleidelijk de belangrijkste binnenplaats van het kasteel geworden. 

Grilles d'Honneur, Fontainebleau

Aan de rechterzijde van de binnenkoer bevindt zich de ministersvleugel uit de jaren 1530 met de initialen van Frans I en zijn salamander*. Daartegenover staat de Lodewijk XV vleugel, die hoger is en gevels van baksteen en natuursteen heeft, en die het harmonieuze kleurenpalet van de binnenplaats behoudt. 

* Frans I wordt gezien als de eerste Franse vorst die zelf door de renaissance beïnvloed werd. Zijn persoonlijk Koninklijk embleem de “Salamander omringt met vlammen” komen we tijdens ons bezoek geregeld tegen in de decoratie en versieringen. Een persoonlijk statement dat in alle kastelen en residenties van Frans I terugkomt.

Het persoonlijke embleem van Frans I (François Ier)
Een salamander omringt met vlammen

Sinds Napoleon I op 20 april 1814 afscheid nam van zijn Oude Garde, werd deze binnenplaats, die het beroemdste aanzicht van het kasteel van Fontainebleau werd, ook wel de "Cour des adieux" genoemd.

Portret galerij, Napoleon I Museum in Fontainebleau

Zoals ik reeds zei, de entree bevindt zich in de rechtervleugel van het kasteel en we vatten ons bezoek aan, achteraf gebleken zal dit bezoek een 3-tal uur in beslag nemen. 

Het toegangsticket voor de Grand Apartments kost € 13 met de mogelijkheid om een audiogids te huren en dit voor een kleine € 4 meer, iets wat toch wel aan te raden is. 

Op deze wijze vermijd je, dat je na 5 zalen een beetje verloren loopt in de Franse geschiedenis en als een kip zonder kop van zaal naar zaal wandelend en dat je het na een halfuurtje voor bekeken houdt, want alles lijkt gewoon op elkaar, en dit omdat je de nodige achtergrond en historie van decoratiestijlen in combinatie van de Franse vorstelijke geschiedenis niet meester bent.

De tour omvat het appartement van de Paus Pius, de renaissancekamers, de Trinity kapel, de Grand Apartments van de Vorsten en het Napoleon I-museum. 

Geen massatoerisme

Geen massatoerisme in Fontainebleau, zoals we dat kennen in Versailles, ik denk dat tijdens ons bezoek niet echt veel bezoekers aanwezig waren in het kasteel, want met moment had je de stijlkamers met prachtige lambriseringen gewoon voor jezelf. Zelfs in één van de blikvangers van Fontainebleau, "La galerie François Ier" een " icoon van de Franse Renaissance", was met moment gewoon leeg. 

Kasteel van Fontainebleau
 "La galerie François Ier" was met moment gewoon leeg. 

Napoleon I Museum  (Napoleon Bonaparte)

Vlakbij de Cour d'Honneur, waar Napoleon I op 20 april 1814 afscheid nam van zijn Oude Garde, bevindt zich nu een museum dat geheel gewijd is aan het Eerste Keizerrijk (1804-1814). Dit museum, dat een uitzonderlijke collectie meubelen, kunstvoorwerpen, schilderijen, beeldhouwwerken, wapens, kostuums en keramiek bijeenbrengt, bezit meer dan 500 kunstwerken over de tienjarige heerschappij van Napoleon I. 

Geopend in 1986 in de Lodewijk XV vleugel van het kasteel, waar vroeger de Militaire Academie van Fontainebleau was gevestigd, ontdekt u in de 10 zalen van het museum de Napoleontische tijd, zijn reis vanaf de kroning in 1804 tot de troonsafstand in Fontainebleau in april 1814.

Napoleon I Museum Fontainebleau

Napoleon I Museum, Fontainebleau

Het Theater van Napoleon III in Fontainebleau

Er zijn ook een aantal keuzemogelijkheden wat geleide bezoeken betreft die ongeveer een uur in beslag nemen, bezoeken die steeds een thema hebben, wij zouden die zaterdagnamiddag in Augustus kiezen voor een geleid bezoek aan het Theater van Keizer Napoleon III, die zich in de rechtervleugel van het kasteel bevindt.

Het keizerlijk theater is een theaterzaal in het Kasteel van Fontainebleau, gebouwd in opdracht van de Franse keizer Napoleon III. Het theater is uniek in Frankrijk omdat in dit hof theater alle authentieke elementen bewaard zijn gebleven.

De zaal heeft een ellipsvorm en biedt plaats aan 400 toeschouwers. De plaatsen zijn verdeeld over vier verdiepingen. Op het gelijkvloers, voor het podium, konden de officieren van het keizerlijk huis plaats nemen. De plaatsen op de eerste verdieping bevonden zich in hoefijzervorm rond het podium. De tweede verdieping bevond zich ter hoogte van de monumentale kroonluchter. Op de vierde verdieping bevonden zich loges waar de bezoekers anoniem achter een ovalen venster met grille naar het spektakel beneden konden kijken. Het theater was rijk versierd in de stijl van het Tweede Keizerrijk, met onder meer een plafondschildering.

Op 13 mei 1857 werd het keizerlijk theater geopend in aanwezigheid van het keizerlijk paar en van grootvorst Constantijn, de broer van de Russische tsaar Alexander II. Voor de voorstellingen werden decors overgebracht uit het theater van het paleis van Saint-Cloud. Daarna werd het theater maar weinig meer gebruikt omdat het kasteel enkel als zomerresidentie diende en omdat het theater ook moeilijk te verwarmen was in de winter. In totaal werden er maar een tiental voorstellingen gehouden. Na het einde van het keizerrijk werd het theater niet meer gebruikt.

Theater van Fontainebleau in Napoleon III-stijl

Voor de bloglezer die iets meer info wenst en niet alleen naar de leuke prentjes kijkt:

Château de Fontainebleau, in het kort.

Het kasteel van Fontainebleau, dat 800 jaar geschiedenis omvat, bezit bijna 30.000 kunstwerken uit de 16e tot aan de 19e eeuw, die ter plaatse worden tentoongesteld, in bewaring worden gehouden of als bruikleen in andere musea worden tentoongesteld. In het Château zelf zijn de werken te bewonderen in de historische appartementen, het Napoleon I Museum, de Schilderijengalerij, de Meubelgalerij en het Chinese Museum, het kasteel zou ongeveer 1500 Kamers-ruimtes tellen.

Een groot deel van de collecties van het kasteel van Fontainebleau bestaat uit meubelen, tapijten en wandtapijten, voorwerpen in verband met verwarming en verlichting, textiel, toiletartikelen enz. Maar het museum bezit ook talrijke kunstwerken zoals schilderijen, beeldhouwwerken en grafische kunstwerken en architectonische voorwerpen die verband houden met de geschiedenis van het paleis (voorwerpen met edelstenen, lambriseringen, enz.). 

Als je door je door het interieur van dit kasteel wandelt valt je dadelijk de diversiteit op aan Franse hofstijlen. Château de Fontainebleau  is in de middeleeuwen ontstaan, maar het bouwjaar is onbekend. Het werd bewoond door Lodewijk VII (1120 tot 1180) en is uitgebreid door Lodewijk IX (1423-1461)

Het is vanaf 1528 door koning François Ier, die vaak ging jagen in het nabijgelegen woud van Fontainebleau, uitgebreid en verfraaid met stucwerk, meubels en fresco's in Italiaanse stijl. Eén van de meest tot de verbeelding sprekende Franse renaissance interieurs bevindt zich hier, namelijk La galerie François Ier. 

Rond 1530 nam François Ier (Frans I) twee Italiaanse kunstenaars in dienst: Rosso Fiorentino en zijn landgenoot Francesco Primaticcio (1532). Zij werkten in het Kasteel van Fontainebleau aan de decoratie, de fresco's en gipspleister-ornamentatie, die de wandtapijten moesten vervangen. Hij bracht er vervolgens een deel van zijn kunstcollectie onder, zoals de Mona Lisa en de Maagd op de rotsen. 

Rond 1540 kwamen Sebastiano Serlio en Benvenuto Cellini naar het kasteel en produceerden diverse standbeelden voor in de tuin en op het dak. Philibert Delorme, sinds 1645 hofarchitect van Hendrik II breidde het verder uit met een kapel. Gilles le Breton ontwierp de balzaal; Ambroise Dubois werkte het grootste deel van zijn loopbaan aan het interieur en beschilderde de plafonds.

Hendrik IV breidde het kasteel uit met een nieuwe vleugel en liet een groot deel van de tuin aanleggen. Ook de Zonnekoning Lodewijk XIV bracht er in het najaar door om te jagen.

Lodewijk XV trouwde er in 1725 en hij gaf in 1753 opdracht een van de zalen opnieuw in te richten; de versiering staat bekend als een van de mooiste voorbeelden van Franse Rococo (met schilderingen van François Boucher.

Tijdens de Franse Revolutie was het kasteel in gebruik als militaire academie. Napoleon vergrootte het met veertig appartementen en liet er de Paus Pius VII logeren, die hem tot keizer kwam zalven. Toch wat hilarisch, de vertrekken van de paus op Fontainebleau waren versierd met de schilderijen die in 1797 uit het Vaticaan ontvreemd waren. 

Napoleon nam in het kasteel afscheid van Frankrijk, vlak voor zijn vertrek naar Elba. Ook Lodewijk Filips I liet wijzigingen aanbrengen en Napoleon III liet er een keizerlijk theater bouwen. Tot en met Napoleon III beschouwden alle Franse staatshoofden het kasteel als een van hun woonhuizen en hun belangrijkste jachtresidentie, naast het kasteel van Chambord.

Het is anno 2020 de grootste toeristische trekpleister van de regio en staat op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO. Het Musée du château de Fontainebleu maakt deel uit van de Réunion des musées nationaux et du Grand Palais des Champs-Élysées

De tuin 

In de namiddag stond een wandeling in de immense tuin op het programma.

Het park, met een oppervlakte van 130 hectare en zich uitstrekkend tot voorbij de hoogten aan de rand van het Bassin des Cascades, vormde vroeger de oostelijke grens van het koninklijk domein. De belangrijkste toegangsweg tot het kasteel liep er doorheen, vanaf het dorp Avon. De huidige indeling, met kleine watervallen en een netwerk van uitwaaierende lanen, is het resultaat van de aanleg van een 2 km lang kanaal onder het bewind van Henri IV (1606-1609).

Eenmaal in de Engelse tuinen zie je voor je een enorme vijver met middenin een theehuisje waar je alleen met een roeibootje naartoe kunt. Ga aan de kant zitten, geniet van het uitzicht en droom even weg. Wie weet, zie je in je verbeelding Marie Antoinette in het theehuisje zitten. Loop om de vijver heen en kijk vooral goed rond, want het uitzicht op het kasteel wordt steeds mooier! Omgeven door weelderige tuinen van allerlei aard, nodigt het kasteel van Fontainebleau u uit om het botanische en architectonische erfgoed van deze "ware verblijfplaats" van de koningen van Frankrijk te ontdekken: de Grand Parterre, de Engelse Tuin, de Tuin van Diana, het Karpermeer en het Park.

le Grand Parterre, tussen 1660 en 1664 aangelegd door André Le Nôtre en Louis Le Vau, is met zijn 11 hectare de grootste formele tuin van Europa en was de belangrijkste bijdrage van Lodewijk XIV aan Fontainebleau. De ingewikkelde buxushagen in deze formele tuin in Franse stijl werden onder Lodewijk XV verwijderd. 

De tuin van Diana in het kasteel van Fontainebleau is genoemd naar het iconische beeld van Diana, de Romeinse godin van de jacht, dat een replica is van de oude versie die koning Hendrik IV van de paus kreeg.

De schilderachtige Tuin van Diana werd ontworpen tijdens het bewind van *Hendrik IV. Het was oorspronkelijk een privétuin voor de koning en de koningin. Het landschap werd eerst aangelegd in de klassieke Italiaanse en Franse stijl, die de aandacht wilde vestigen op de fonteinen en standbeelden die over het terrein verspreid stonden. Sindsdien heeft het een meer pittoreske Engelse stijl aangenomen. Het is een kleine, intieme plek waar men kan gaan nadenken over de rijke koninklijke geschiedenis die sterk verweven is met de ranken van potplanten en statige bomen.

(*vader van Lodewijk XIII en Grootvader van Lodewijk XIV )

Hier nog een aantal impressies van het

 Château van Fontainebleau.

Let wel,!! een kleine selectie, want het was onmogelijk om van elk interessant detail en van elk salon een foto te laten zien in deze blog, maar het geeft in elk geval een aardig beeld van wat het Kasteel van Fontainebleau te bieden heeft.

_________________________

___________

François Ier Galerij

De kamer van de wacht

De slaapkamer van Paus Pius

De trap van de Koning

De Balzaal

Trinity Kapel

Kapel van St. Saturnin

De kleine appartementen

Het Louis XIII Salon

Marie Antoinette private boudoir

De troonkamer ( Napoleon I )

Diana Galerij

https://www.patrickdamiaens.nl