Hotel de Coninck te Gent | Het Design Museum Gent | LUIKSE STIJLMEUBELEN | 17de en 18de-eeuwse Interieurs en stijlkamers

Hotel de Coninck in Gent

Een tijdje geleden bracht ik een bezoek aan de Stad Gent, een prachtige stad vol met mooie historische gebouwen. Gent is ‘the best of both worlds’, een combinatie van het beste van Antwerpen en Brugge, beweren ze op de website van CNN, en niet onterecht, lovende woorden. 

In dit blogitem bezoeken we het Hotel de Coninck ofwel 'Het Designmuseum'. Zoals altijd gaat onze aandacht naar de 17de en 18de eeuwse decoratieve kunsten, stijlkamers en historische interieurs.

Museum voor Decoratieve Kunsten
Hotel de Coninck, het Design Museum in Gent

Het Design museum Gent vindt zijn oorsprong in de "Vereniging voor Nijverheids- en Decoratieve Kunsten", in 1903 te Gent gesticht. Het had zijn eerste onderkomen in de Academie voor Schone Kunsten in de Academiestraat. In 1922-1923 werd de verzameling overgebracht naar het door de Stad aangekochte Hotel de Coninck. Pas in 1958 verkreeg de Stad ook het beheer over de verzamelingen.

Van het Hotel de Coninck is een van 1754 daterende bouwaanvraag bewaard gebleven. De uitvoering werd vermoedelijk kort daarop gestart; de zijgevel draagt immers in de ankers het jaartal 1755. Het gebouw zelf is een zeer indrukwekkend voorbeeld van de typisch Vlaamse burgerlijke bouwkunst uit de 18de eeuw. 

De aanvraag werd in 1754 ingediend door een zekere De Brouwer, maar blijkens een inscriptie in de zaal J.F. Allaert was het huis in 1761 reeds in het bezit van Ferdinand de Coninck. 

17de en 18de-eeuwse Interieurs en stijlkamers

Wie het Museum binnenwandelt, wordt ondergedompeld in de leefwereld van een 18de-eeuwse, rijke Gentse familie. De salons met authentieke parketvloeren en wand- en plafondlambrizeringen zijn er opgesmukt met een rijkdom aan stijlmeubelen, bijzonder de moeite.

In mei 1992 werd het nieuwe gedeelte van het Design museum Gent officieel geopend. Dat gebouw werd ontworpen door een zekere Willy Verstraete. De minimalistische stukken die sinds het midden van de jaren 1970 geduldig werden verzameld en bewaard, konden eindelijk worden tentoongesteld. Bij mijn bezoek nam dit deel 7 minuten in beslag.

Het Museum beschikt over een nieuwbouw die op zich al bezienswaardig is volgens het Museum. Naar de binnenkoer toe werd een 18de-eeuwse gevel volledig gereconstrueerd. Daarachter bevindt zich een modern, luchtig ogend gebouw. De briljante vondst is een enorme hydraulische lift in het centrale gedeelte van het gebouw.

Hierdoor zijn de vloeren verstelbaar. De mogelijkheden om de toeschouwers in een opwindend spel met veranderende niveaus te betrekken zijn quasi uniek.
De meest interessante museumcollecties bevatten vooral 17de- en 18de-eeuws meubilair dat opgesteld staat in de mooie stijlvolle interieurs van het Hotel de Coninck. Jammer maar alleen deze sfeervolle warme stijlkamers zijn echt de moeite waard om te bezoeken. 

Eetkamer van het herenhuis de Coninck, Gent

Eetkamer van beeldhouwer J.F. Allaert

Absoluut hoogtepunt is de nog originele eetkamer, waarin de houten kroonluchter, werk van de Gentse beeldhouwer J. F. Allaert, op zijn oorspronkelijke plaats hangt. Andere interieurs zijn versierd met 18de-eeuwse wandschilderingen of zijn bekleed met zijden muurbekledingen. 

Voor de verlichting wordt gezorgd door meer dan twintig 18de-eeuwse kristallen luchters. Bekende figuren hebben er hun portret aan de muur hangen, zoals de Franse koning Lodewijk XVIII, van wie ook het bureau opgesteld staat tussen de fraaie collectie Franse meubels.

Houten Kroonluchter van J.F. Allaert

Het trappenhuis van Hotel de Coninck
De trappaal is versierd met een krachtige volute die zich horizontaal opdraait tegen een ronde basis waarop een bok of geit rust. De verbinding met de handleuning wordt gemaakt door een gebogen paal met vlechtbandmotief en guirlande met bloemen. Hij wordt bekroond door een prachtig gebeeldhouwde ramskop. De handleuning wordt gedragen door rechthoekige naar boven toe inspringende, gecanneleerde balustervormen.
De aanzet van de trapwand vormt met zijn gegroefde plint, zijn krachtige volute en zijn gesculpteerde geit een bevallig tegenwicht met de hoofdtrappaal.
De trapwand is versierd met een houten lambrisering die afwisselend bestaat uit rechthoekige panelen en gecanneleerde pilasters die met een rozet bekroond zijn. De cannelures bevatten staafwerk. Ter hoogte van de overloop bevat het paneel van de lambrisering een medaillon met de beeltenis van Josef II.

De gesculpteerde trapbaluster van Hotel de Coninck, Gent

 

 De stijlkamers van het Hotel de Coninck

Via de brede bordestrap bereiken we de eerste verdieping. Hier situeert zich een erehal waarrond allerlei stijlkamers zijn geschaard ; de Empire-slaapkamer, de Lodewijk XVIII-zaal, de zaal van Bisschop Lobkowitz, de zaal Ferdinand Scribe, een directoiresalon met schilderijen en een zaaltje met grisailles afkomstig van de Boudelo-abdij. Al deze kamers bevatten naast prachtige schoorstenen allerlei voorwerpen in de Lodewijk- of latere stijlen.

Website Designmuseum Gent

http://www.patrickdamiaens.be

HOUTEN KROONLUCHTER | Gentse Beeldhouwer J. F. Allaert | 18de eeuws houtsnijwerk | Hotel de Coninck Gent

Eetkamer van het herenhuis de Coninck, Gent

Een weinig bekend meesterwerk 

van de XVIIIe-Eeuwse vlaamse kunstnijverheid

De kroonluchter van J.F. Allaert

Een tijdje geleden bezocht ik Gent, deze Vlaamse stad heeft een enorm aanbod aan historische gebouwen en bezienswaardigheden en een bezoek aan het ' Hotel de Coninck' mocht zeker niet ontbreken. Dit Museum herbergt een meesterwerk van 18de eeuwse Vlaamse kunstnijverheid.

In 1961 werd door het stadsbestuur van Gent een grote houten kroonluchter aangekocht bij een antiquair uit Brussel. Terzelfdertijd waren over dit uniek kunstwerk onderhandelingen gaande met het oog op het aanwerven ervan voor een buitenlandse verzameling. Deze kroonluchter werd aanvankelijk vervaardigd voor de versiering van de woning van Ridder F.J. de Coninck, waar thans het Museum voor sierkunsten ( op dit moment het Designmuseum Gent) is ondergebracht.

Een beknopte beschrijving van de houten kroonluchter, is noodzakelijk en werpt een beter beeld op dit meesterwerk van Vlaamse kunstnijverheid.

De totale hoogte van deze houten kroonluchter bedraagt 1.80m en de diameter is 1.17m. De luchter werd gesneden in lindehout.

De voornaamste versiering bestaat uit vier allegorische figuren, opgesteld aan de voet van de levensboom, ze symboliseren de werelddelen die tijdens de 18de eeuw gekend waren. Deze vier symbolische figuren zijn elk ca. 0.30m hoog, ze stellen de vier werelddelen Europa, Amerika, Azië en Afrika voor.

De houten kroonluchter van J.F.Allaert, 'Europa'

De vier werelddelen

Europa wordt afgebeeld door een rechtstaand kind, het hoofd getooid door een helm met pluimen. Over de borst hangt het halssnoer van de orde van het Gulden Vlies, een lichtgedrapeerd rokje bedekt het onderlijf. Tussen de benen staat een kanon. De rechterhand omvat een zwaard onder het hecht. De linkerhand reikt naar de hals van een adelaar die een keizerlijke kroon draagt.

Een vaartuig verbindt 'Europa' met 'Amerika'. Dit schip is tot in de fijne details uitgewerkt, zoals kleine kanonnen in de flank, een mast met uitkijkpost, een anker, etc....  

Detail kroonluchter, 18de eeuws houtsnijwerk

Amerika wordt gesymboliseerd door en kind als indiaan verkleed, met gestrekte boog en pijl. Een pijlkoker leunt aan tegen het rechterbeen, dat spreidelings over een krokodil is geslagen.

Naast 'Amerika' wordt 'Afrika' gesuggereerd. Op het hoofd van de figuur komt een hoofddeksel voor in de vorm van een olifantskop met snuit. Met de rechterhand omknelt het kind een hoorn des overvloeds, waaruit maïskolven komen. Het is gezeten op een een leeuw met lange manen en een half opengespreide muil.

Symboliek, Afrika

Tussen 'Afrika en 'Europa' is een kind, symbolisch voor 'Azie' neergezeten op een liggende kameel. Met een tulband als hoofddeksel, een wierookvat in de linker- en een stralenbundel in de rechterhand, roept dit beeld het oosten op.

De palmboom die tussen deze vier allegorieën oprijst heeft een nest in waaiervormige kruin. Uit dit nest wordt aan een gevleugelde draak, met vurige tong, een jong ontroofd door een arend. 
Deze vogel met wijd open gespreide poten, houdt in de rechter klauw een ijzeren ring waarin de kroonluchter hangt. Uit de bodem, onder de allegorische figuren van de vier werelddelen, ontspringen acht gelijkaardige gebogen kroonarmen. Deze eindigen op een draak waarvan de kop de kaarsenhouder steunt.

Kroonluchter, Amerika

Algemeen wordt aangenomen dat deze houten kroonluchter voor deze plaats vervaardigd werd. De  traditie verhaalt, dat de kunstenaar J.F. Allaert gedurende de lange jaren het mecenaat van Ridder de Coninck genoot, waar hij werkte aan de versiering van de herenwoning. Opvallend is nu het feit, dat de kroonluchter gesigneerd en gedateerd is onderaan op de bodem, waarboven de vier werelddelen uitgebeeld zijn. Ter hoogt van de kroonarmen, verdoken door de onderste rocaille, staat J.F.Allaert 1770.

J.F. Allaert

Allaert werd geboren in Gent op 14 Oktober 1703  en sterft op 2 Januari 1779 op 76 jarige leeftijd.

Houten kroonluchter van J.F. Allaert

Tekst, Met dank aan het Designmuseum Gent.

Het Designmuseum GENT

Website

http://www.patrickdamiaens.be