Houtsnijder Jean Pierre Putman uit Luik | Muziektrofee in hout gestoken, Curtius Museum Luik.

Houtsnijder Jean-Pierre Putman uit Luik |
Muziektrofee in hout gestoken, Curtius Museum Luik.

Houtsnijder Jean-Pierre Putman uit Luik 

Muziektrofee in hout gestoken, Curtius Museum Luik.

De 18de-eeuwse Luikse houtsnijder wiens herinnering we nu gaan oproepen, is vrijwel onbekend bij het grote publiek, want hij wordt slechts twee of drie keer genoemd in documenten uit de tweede helft van de 18de-eeuw.

Deze biografie vertaling (hieronder) is vanuit het Frans overgenomen uit het boek, Chronique Archéologique uit 1927. Op pagina 49 tem 53 kunt u de originele tekst terugvinden.

Door J. Breuer

Het is als gevolg van een gelukkige samenloop van omstandigheden dat ik zijn biografie kan reconstrueren op een fragmentarische manier en dat ik tegelijkertijd de aandacht van de bevolking van Luik op een nieuwe aanwinst kan vestigen, gedaan door het Curtius Museum.

Jean-Pierre Putman werd geboren in Luik en werd gedoopt in kerk van Notre-Dame-aux-Fonts op 27 juli 1764 . Hij was de zoon van Michel Putman, een steenhouwer, en en Anne-Oda Duperron, wonende in de Rue des Sœurs de Hasque, parochie Hasque, parochie van Saint-Martin-en-Ile. 

Als onderdeel van een familie van gezin van acht kinderen, heeft de jonge Jean-Pierre reeds vroeg aan houtsnijwerk gedaan, want hij werd reeds toegelaten op het "Salon" van de Société d'Emulation de Liège, op een leeftijd van 16 jaar oud, in  dit in 1781, 

Ter info:

De Salons van de Société libre d'Émulation de Liège zijn baanbrekende historische tentoonstellingen die in 1779 werden opgericht. Als bakermat van de kunstbevordering in het Prinsdom Luik bood de instelling een belangrijk podium aan lokale kunstenaars en zette daarmee een lange traditie van kunstsalons in de regio in gang.

De catalogus van dat jaar 1781 vermeldt dat M. Putman, een jonge man, de auteur ws-as van een boeket bloemen bewerkt in hout. In 1782, Putman,  16 jaar oud, tentoongesteld: Een boeket van bloemen bewerkt in hout - 2 meter hoog.

Het jaar daarop (1782) verscheen een identieke verklaring in de catalogus, zonder dat de afmetingen gegeven zijn, dus deze waren vermoedelijk dezelfde objecten die Putman had gepresenteerd. Een van hen, de Muziek Trofee, ter waarde van twintig florijnen, werd verworven door de Société d'Emulation de Liège, als een bonus voor de tombola ten gunste van de kunstenaars

We zijn in de aanwezigheid van een zeer vroegrijpe kunstenaar; zijn naam hebben we niet kunnen terug vinden in de huwelijks- of overlijdensregisters van zijn woonplaats, dus kunnen we aannemen dat dit jonge talent zijn fortuin in het buitenland zocht. De catalogi van de Société d'Emulation van na 1783 vermelden niet langer Jean Pierre Putman; het is dus rond 1784 dat hij Luik verlaten heeft.

Een jonge beeldhouwer vol belofte en doordrenkt met moderne ideeën, wat kon hij beter doen dan naar Frankrijk te gaan, naar Parijs, de bron van alle elegantie? Inspiratie, ondersteunende inspiratie, steun en misschien zelfs glorie konden hem ten deel vallen, waar zovele anderen uit Luik reeds in geslaagd waren. 

Dat was, zo lijkt het, het lot van lot van onze artiest. Op zeer jonge leeftijd vertrok hij naar Parijs. de vreugde om een van zijn producties toegelaten te zien tot de Salon van 1793, maar, helaas, hij stierf in hetzelfde jaar.  Dit blijkt uit de volgende documenten. M. Stanislas

Lami (auteur) meldt dat een beeldhouwer genaamd Jean-Pierre Putman overleden in Parijs, rue Saint-Denis, n° 62, op 28 september 1793, nalatende een weduwe Etiennette-Victoire Bichet. 

Deze auteur gelooft terecht dat hij de overleden artiest kan identificeren met een andere beeldhouwer die, ook in 1793, in Parijs had gewoond, Cour du Grand Cerf Parijs, Cour du Grand Cerf, n° 26, tegenover de Filles-Dieu en die twee bas-reliëfs naar de Salon van dat jaar had gestuurd houten bas-reliëfs die bloemenvazen voorstellen. Als men zich herinnert dat Jean-Pierre Putman al boeketten had tentoongesteld van boeketten bloemen in Luik in 1781-1783, zal men geen moeite hebben om te aanvaarden deze hypothese. Putman zou kort na het drukken van de Salon catalogus, in het voorjaar, verhuisd zijn naar het huis waar hij zou sterven, en dit zou het verschil in adressen verklaren.

Bellier de la Chavignerie aan dezelfde beeldhouwer toeschrijft Putman een liggende koe, in terracotta, die verscheen op de Salon  van 1827. Zou het niet eerder een kwestie zijn van een schilder die Putmans heet," vraagt M. S. Lami zich af, van een schilder genaamd Putmans die, in 1831, 1835 en 1836, dierstudies tentoonstelde en die misschien zijn carrière begon bij de Salon met een beeldhouwwerk? Niets is logischer dan dit logischer dan deze observatie. Een dierenschilder zal gemakkelijker modelleren een koe dan een houtsnijder zou doen. Ik denk dat ik kan concluderen, door als vaststaand feit te beschouwen dat de jonge Liégeois, die in 1781 aan de Emulation Emulation, stierf in Paris in 1793, nadat hij de ultieme de voldoening van aanvaard te zijn in de Salon. De leeftijd die hem in de Franse De leeftijd die hem in het Franse document wordt gegeven, achtentwintig jaar, is met één verlaagd, die in de traditie van de Luikse catalogi blijft.

Muziektrofee in hout gestoken, Curtius Museum Luik.

Dit gezegd zijnde, zal ik in het kort het werk beschrijven dat zojuist in de naar het museum

In een eikenhouten lijst, in Lodewijk XVI-stijl, is een zachthouten paneel bevestigd waarin, soms in vrij sterk reliëf, een verzameling muziekinstrumenten en attributen zijn gebeeldhouwd: een knoop, gemaakt van een lint met talrijke plooien en waarvan de twee uiteinden eindigen in eikels, ondersteunt een boeket rozen, dahlia's en anjers, vergezeld van eiken-, wilgen- en laurierbladeren, enz. 

Verder naar beneden, dicht bij een hoorn, zijn een soort mandoline en twee strijkstokken; tenslotte, daaronder, gevangen in een lus van het lint, zijn een lier, een klarinet, een partituur, een panfluit en een sistrum. Het uiteinde van het lint, afgewerkt met een eikel, hangt vrij. Daaronder, rechts, staat in inkt geschreven: trophée de musique par J.-P. Putman, woorden die onmiddellijk doen denken aan de vermelding in de catalogus van Luik van 1782.

Met het frame is het geheel 955 X 590 millimeter; het reliëf alleen (voor zover het precies kan worden gemeten vanwege de overhang van het frame) meet 845x465 millimeter. 

Zoals men kan zien, zijn dit, tot op 2 millimeter nauwkeurig, dezelfde cijfers als in 1782; de identificatie is dus nauwelijks twijfelachtig. Het is heel goed mogelijk dat de kunstenaar hulp heeft gehad bij de samenstelling van het geheel, en als we de twee partituren nauwkeurig bekijken, zullen we iets vinden dat de tussenkomst van een musicus verraadt, of op zijn minst het bestaan van een rigoureus gevolgd model. 

Integendeel, men kan Putman verwijten dat hij de brug van een viool heeft omgevouwen, dat hij een panfluit heeft voorgesteld als een bundel buizen, dat hij de kronkelingen van de hoorn, die bovendien geen mondstuk lijkt te hebben, overdreven heeft vermenigvuldigd; men kan ook een gebrek aan perspectief bespeuren in de de lier. 

Maar naast dit alles, wat een virtuositeit, wat een belofte in de weergave van bloemen en gebladerte! Eén detail lijkt mij nog steeds de jeugdigheid van de auteur te verraden: Putman heeft het midden van het paneel uitgehold om materiaal te winnen en zo het reliëf te accentueren; dit detail is overigens slechts zeer duidelijk in het origineel. Deze enkele gebreken benadrukken nog eens het prille talent van de Luikse beeldhouwer. Ik durf te hopen dat, met een beetje geluk, ooit een werk uit de "Parijse periode" van onze medeburger zal worden gevonden.

De originel tekst : op pagina 49 tem 53

Link: http://www.ialg.be/ebibliotheque/chroniques/capl018.pdf#page=57

Mocht je nog info wensen over JP Putman? In 2022 schreef ik nog een klein artikel over één van zijn zeldzame kunstwerkjes.

Te lezen in deze link:

https://ornamentsnijder.blogspot.com/2022/06/jean-pierre-putman-een-luikse.html

DETAIL OPNAMES

Een aantal detail opnames, het was niet gemakkelijk duidelijk beeldmateriaal te nemen, aangezien de kamer waar het kunstwerk hing er donker was, met fotoshop heb ik ze lichtjes bewerkt en zien er nu acceptabel uit. 

https://www.patrickdamiaens.info

Jean Pierre Putman | Een Luikse houtsnijder uit de 18de eeuw | Subliem verfijnd houtsnijwerk | TEFAF 2022

Jean-Pierre Putman |
Een Luikse houtsnijder uit de 18de eeuw 

 

Jean-Pierre Putman | Een Luikse houtsnijder uit de 18de eeuw
 
Subliem verfijnd houtsnijwerk

In de maand april van 2022 werd ik gecontacteerd door Dhr. Bertrand Gautier van de kunstgalerie Talabardon et Gautier uit Parijs, met de vraag of ik interesse had voor een restauratie van een aantal paneeltjes van de houtsnijders Aubert Parent en Jean-Pierre Putman.

Restauraties zijn niet echt mijn specialisatie, zeker niet als het om topantiek gaat, de onwetendheid van hoe technieken en producten toepassen kunnen deze kunstwerken grote schade berokkenen, het restaureren van zulke voorwerpen is weggelegd voor vaklui die een gecertificeerde opleiding achter de rug hebben. Ik heb dus vriendelijk bedankt voor de eer, ik was al erg aangenaam verrast dat een gerenommeerde kunstgalerie uit Parijs interesse had in mijn beperkte vakmanschap en kennis wat houtsnijwerk betreft.

Om de goede man in Parijs toch op weg te helpen om de juiste mensen te vinden, nam ik al snel contact op met één van mijn cursisten die mij  naar Charles Indekeu verwees, Emeritus docent houtconservatie aan de Universiteit van Antwerpen.

Hij zei me dat dit zeer belangrijke kunstwerken van museale kwaliteit waren, net wat ik ook reeds dacht. En dat het best door een professionele restaurator behandeld moest worden. Behalve kleine lacunes zag hij  geen ernstige degradatie maar de kunstvoorwerpen moeten toch eerst onderzocht worden.

"Het object moet in hoofdzaak droog gereinigd worden" vermoede hij. Hij gaf me een aantal adressen zoals de opleiding restauratietechnieken in Parijs en België, deze heb ik dan ook netjes doorgestuurd aan Dhr. Gautier in Parijs. Maar ondertussen had de goede man reeds een restaurateur in de buurt van Parijs gevonden die deze taak op zich zou nemen.

Dhr. Gautier zei dat de snijwerkjes te zien zouden zijn op zijn stand "Talabardon et Gautier" op de kunstbeurs TEFAF 2022 in Maastricht. Sinds 1989 heb ik misschien een 5-tal edities moeten missen van dit topevenement, maar de snijwerkjes van Putman en Parent waren voor mij een persoonlijke meerwaarde, dat de 2022 editie zeker niet mocht overslaan. Want het zal waarschijnlijk de eerste en laatste keer zijn dat ik van deze objecten kan genieten voordat ze ergens in een prive kunstcollectie terechtkomen. 

(Eén van de volgende publicaties zal ik aandacht schenken aan de twee Aubert Parent snijwerkjes)

Een Luikse houtsnijder
JEAN-PİERRE PUTMAN , (Liège, 1764 – Paris, 1793)

Dit subliem snijwerk van Jean-Pierre Putman is een technisch hoogstandje dat een vaas met revolutionaire allegorieën voorstelt. Als Putman vandaag niet zo bekend is, komt dat omdat hij op jonge leeftijd stierf en zijn werken zeldzaam zijn. 

Ter info :Een andere trofee van zijn hand hangt in Luik, in het Curtius Museum, en dit op een plaats waar het snijwerk niet tot zijn recht komt, en ook hier vertoont het snijwerk lichte beschadiging en is dringend aan verfrissing toe.

Jean-Pierre Putman houtsnijwerk | Curtius Museum Luik

In 1781 begon hij zijn carrière op 16-jarige leeftijd met het tentoonstellen van gebeeldhouwde panelen van vazen of muziektrofeeën in de *Maatschappij van Emulatie van Luik (Société Libre d'emulatie) 

(*De Société Libre d'Emulation de Liège  werd in 1779 opgericht , door François-Charles de Velbrück , Prins-bisschop van Luik , om de kunsten, letteren en wetenschappen te promoten)

Zo werd hij bekend door deze nieuwe trend van houten panelen-trofeen die zich rond 1745-1775 in Luik verspreidde in concurrentie met stucadoors, geïnspireerd door de Franse decoratie. Dit is misschien de reden waarom Putman zich rond 1784 in Parijs vestigde. 

Zijn eerste deelname aan de Parijse Salon is in 1793, het jaar van zijn zeer vroege dood. Deze bloemenvaas met revolutionaire allegorieën, gedateerd 1790, toont een vaas met een versiering van Lictorenbundel (Faces) en militaire helm, symbool van Gerechtigheid, omringd door twee medaillons van de Republiek en het Offer in het midden, de allegorie van Handel, symbool van vrede, onder de gelaatstrekken van een vrouw met cornucopia rechts, en de allegorie van Oorlog onder de gelaatstrekken van Minerva links. 

Op het hoofdgestel bevinden zich vier medaillons (Benjamin Franklin, Voltaire en Rousseau), portretten van persoonlijkheden die verwijzen naar vrijheid en gelijkheid. Onder het hoofdgestel worden vier leeuwen verpletterd door het gewicht van de Republiek en de Vrijheid. Dit beeld is duidelijk een verwijzing naar het Perroen van Luik, een beroemd Renaissance monument van de stad, symbool van vrijheid, dat Putman zeker kende. 

Het subliem snijwerk toont ook een leeg medaillon zonder portret. We kunnen veronderstellen dat Putman in 1790 Mirabeau zou hebben gebeeldhouwd als een belangrijke figuur van de Revolutie, maar het schandaal van het ijzeren kabinet in 1792, waarbij aan het licht kwam dat Mirabeau (brieven) uitwisselde met Lodewijk XVI, heeft Putman mogelijk doen besluiten om het portret niet te snijden op de plaats die voorzien was.

Hier een aantal detail opnames van het subliem snijwerk

 van Jean-Pierre Putman uit Luik.

_____________________________

Jean-Pierre Putman | Een Luikse houtsnijder uit de 18de eeuw |
Subliem verfijnt houtsnijwerk

Herkomst en geschiedenis:

JEAN-PİERRE PUTMAN (Liège, 1764 – Paris, 1793)

Bloemenvaas met Revolutionaire Allegorieën, gesneden reliëf in lindehout.

Afmetingen 54.9 cm x 37.7 cm

Gesigneerd en dateerd, Fecit. Putman. sculp. 1790.

Herkomst:

- Edward Joseph, art dealer;

- his sale, London, Christie, Manson & Woods, May 6 and following days, 1890, lot 171;

- The Connoiseur Gallery, London, in 1905;

- William Frederick Barton Massey-Mainwaring (1845-1907), politician and collector, London;

- his sale after his death, London, Christie, Manson & Woods, March 11-16 and 18, 1907, lot 230.

Tentoonstelling :

Probably Paris, Salon of 1793, n°26 (« Un Vase de fleurs. Bas-relief. 2 pieds de haut, sur 18 pouces

de large ») or n° 382 (« Un Cadre contenant un Vase de fleurs. Bas-relief en bois »).

Literatuur:

The Burlington Magazine for Connoisseurs, vol. 7, n°26 (May 1905), preliminary pages, repr.

The photograph credit is : 

Talabardon & Gautier, Paris / Guillaume Benoit.

https://www.patrickdamiaens.info

De Meubelmaker Jean Mullens uit Luik | Garderobekast in Luikse stijl | l’Hôtel des Ventes Élysée in Luik

Garderobekast in Luikse stijl | l’Hôtel des Ventes Élysée in Luik 

De Meubelmaker Jean Mullens uit Luik 

Garderobekast in Luikse stijl 

 l’Hôtel des Ventes Élysée in Luik 

Op 25 januari werd er in l’Hôtel des Ventes Élysée in Luik een eikenhouten garderobe kast 'Luikse stijl' geveild. De kast was gesigneerd door Jean Mullens uit Luik en stond 4000-5000 euro geprijsd. 

Toen ik ze online in de cataloog ontdekte, zei ik bij mezelf: ‘ha, dat type van kwaliteit komt me bekend voor’. Ik kwam dit soort kasten in de periode 1986 - 1990 namelijk geregeld tegen op evenementen in Luik of in het atelier-toonzaal van Jean Mullens en had toen reeds een persoonlijke professionele mening over dit soort garderobe kasten. 

Ik was eigenlijk een beetje nieuwsgierig en wou weten of ik nog steeds dezelfde mening had dus op zondag 24 januari ben ik toch even naar Luik gereden om te gaan ‘nieuwsgierigen’.

Jean Mullens, ébéniste

Wie is Jean Mullens? Jean Mullens is een meubelmaker en zijn atelier lag in de Rue Adolphe Borgnet 26 in Luik.  Overleden te Liège op zaterdag 29 januari 2011 op 78 jarige leeftijd

In de periode 1980-1991 waren er een aantal houtsnijders  die in onderaanneming werkten voor deze Luikse meubelmaker. Ook ikzelf heb in de periode 1989 tot en met 1991 op geregelde tijdstippen voor het atelier Mullens een meubel gesculpteerd. 

De meesten van  deze sculpteurs-houtsnijders hebben persoonlijke ontwerpen gemaakt voor het atelier Mullens en hielden zich thuis in hun eigen atelier bezig met het uitsnijden van deze composities van ornamenten. Ik ken deze houtsnijders  (bijna) allemaal met naam en ook de chronologie ervan toen ze actief waren voor het atelier Mullens. 

Aan de kwaliteit van het snijwerk kon je meestal opmaken wie het gesneden had. De ene houtsnijder presenteerde een wat beter resultaat dan de andere en deze gezonde competitie hield je scherp en een beetje gezonde jaloezie tussen de houtsnijders was toen de normaalste zaak. 

Kwaliteit was op dat moment geen ijkpunt voor degene die het meubel kocht. Wel was het een belangrijk gegeven dat het meubel afkomstig was van het betreffende atelier.

De jaren ‘70 – ‘80 waren gouden jaren voor het atelier Mullens:  een relatief grote groep mensen zat verveeld met hopen geld, als u begrijpt wat ik bedoel en zagen dit zuur verdiende geld graag geïnvesteerd in een kast van een bekend Luiks atelier. 

Er werden voor bepaalde types kasten bedragen neergeteld waar je als jonge snaak alleen maar van kon dromen en toen op dat moment niet begreep waarom deze "Luikse kasten" zoveel moesten kosten.

Luik

Zelf volgde ik in Luik tussen 1986-1989 de 3 jarige opleiding Luiks houtsnijwerk (Section sculpture) aan het Don Bosco Instituut aan de Rue des Wallons en werden we door onze 'professeurs sculpture sur bois' de correcte wijzen aangeleerd hoe we ornamenten moesten tekenen, composities ontwerpen en  modeleren van individuele ornamenten in hout. 

Deze mensen leerden ons een correcte visie te krijgen over hoe bepaalde ornamenten verhoudingsgewijs in vorm en dikte er uit moeten zien, maar ook - en niet onbelangrijk-, hoe het niet moest.

Als je 3 jaar in Luik hebt vertoefd dan leer je aardig de stad kennen. Zo kwam ik in de jaren 1986-1989 ook wel eens in de Halles de Foire (Expo hallen) in Coronmeuse’ dat gesitueerd is aan de rand van Luik richting Maastricht aan de oevers van de Maas. 

Jaarlijks waren er een aantal exposities en jaarmarkten zoals VERT en Habitat waar meubelmakers zoals Jean Mullens en zijn directe concurrent Yvan Guilmot steeds aanwezig waren.  

Jaar na jaar zag je hun stands synchroon groter worden en ook de folders en magazines werden steeds luxueuzer en dikker. Hilarisch soms: had Y.Guilmot in het voorjaar op VERT een folder met twee omslagen dat had  Mullens in het najaar op Habitat er eentje met 4 omslagen. Ze konden elkaar het licht in de ogen niet gunnen.

Stond de ene met Koningin Fabiola in zijn folder afgebeeld, moest de andere ook een manier vinden om een bekend gezicht voor zijn prospectie te vinden. Voor Mullens was dat de Paus Johannes II in 1991. 

De twee vonden steeds een manier om het belang van het hun atelier in de kijker te plaatsen en werden steeds creatiever om de lat op deze manier hoger te leggen. Eén anekdote van mijn leraar in Luik die me steeds is bijgebleven: "ze zijn zelfs ooit op een van deze evenementen op de vuist gegaan." 

Jean Mullens, Luik
De betreffende kast op de cover van een prospectie

Guilmot

En vele jaren later kwam ikzelf in aanvaring met Dhr. Guilmot. Ik stond net als hem op de Brusselse beurs Art et Artisan (1997) in het trammuseum in Woluwe. Bij de opbouw van de stands, enkele dagen voor de start van het evenement had hij me opgemerkt en was hij gaan klagen bij de organisatie. 

Hij vond en stond erop dat hij de exclusiviteit moest krijgen wat Luikse meubels betreft. Niet iedereen in de organisatie was met hem eens want ik ook had namelijk betaald om mijn vakmanschap te tonen aan een groot publiek. Maar toch werd me gevraagd om de Luikse kast die op mijn stand stond te verwijderen. 

Als tegenprestatie zou ik een interview op RTBF radio krijgen en mocht ik in discussie gaan met Guilmot wat Luikse meubels betreft. Op dat moment heb ik dan toch voor een advocaat gekozen. ‘s Anderendaags, de dag voor de opening, heb ik het naamkaartje van mijn advocate afgegeven aan de organisatie met de mededeling dat als er nog problemen waren, dat ze haar maar moesten bellen. Opeens was er geen probleem meer!

En enkele dagen later heeft moeder natuur, mede door ontbrekende restauratiesubsidies aan de daken van het trammuseum, ervoor gezorgd dat zijn grote stand vol Luikse meubels waterschade opliep. Zoete wraak op dat moment. Men zegt dat je nooit kwaad mag spreken over de doden, maar ik moest het toch even kwijt, nu ik het nog kan.

Terug naar de Luikse garderobe kast

De garde robe is rond 1989-1990 ontstaan, waarom? Deze bewering kan ik staven omdat ik 4 a 5 jaar lang  het gamma aan prospecties aangeboden door Jean Mullens en Y. Guilmot op VERT en Habitat steeds als souvenir meegenomen heb. Aangezien de folder in full color was en reeds met 5 omslagen en dat de betreffende garde-robe niet in vorige prospecties voorkwam, kan ik deze garderobe kast plaatsen in dit tijdsframe. 

Maar wie heeft ze nu eigenlijk gesneden? Zeker is dat het niet iemand van Don Bosco is geweest. We herkennen niet de hand van iemand die een opleiding aan Don Bosco in Luik heeft genoten: niet wat betreft het ontwerp en zeker niet wat de uitvoering betreft. 

Even naar één van mijn ex-leraars getelefoneerd en hem wat afbeeldingen die ik nam in Luik per mail gezonden, met de vraag wat meer uitleg te verschaffen. 

Hij zei me dat hij in +/-1980-1982  weliswaar een aantal kasten voor Jean Mullens had ontworpen en gesneden maar dat het betreffende exemplaar niet van zijn hand was. Hij herkende wel vormgeving en een aantal specifieke details  die hij ontworpen had in +/-1980. 

De basis van de toenmalige ontwerpen was het boek Château Rambouillet uit 1978, een A3 formaat farde van dit Frans kasteel vol met detail opnames van het interieur. En effectief op de garderobe kast herken je de vormgeving en composities die eerder Frans als Luiks aandoet. Waarschijnlijk zijn de ontwerpen op de kast 'recyclage' van de ontwerpen van mijn ex-leraar, een manier van werken dat veel voorkwam. Hij zei me ook dat hij in 1985 leraar aan het Don Bosco instituut is geworden, en dat hij verplicht werd, wat logisch is, een andere manier van ontwerpen "De Luikse manier" heeft moeten aanleren.

Een mogelijke recyclage van een ontwerp dus. Het leek hem erop dat de originele ontwerpen die waarschijnlijk voor een ander smaller meubel gediend moeten hebben, op een ondoordachte manier verticaal uitgetrokken zijn geworden en dat er kleine aanpassingen doorgevoerd werden zodat het kon dienen als nieuw ontwerp voor een garderobe kast. 

En net als ik was hij er ook van overtuigd dat het geen student van Don Bosco was. Terloops vertelde hij me ook dat in de periode 1980-81 een garderobe kast van Mullens 600.000 Bfr koste ( 15.000 Euro) en dat hij om ze te sculpteren, 60.000 Bfr (1500 Euro) kreeg.  Ter vergelijking: de prijs van een vierkante meter bouwgrond in +/-1980 moet zo rond de 400-600 Bfr (10-15 euro) hebben gelegen, dan heb je een beter voorstelling van de kostprijs van een meubel bij Mullens. Dit even ter info 

Een andere school in Luik waar men de opleiding houtsnijden kon volgen was het instituut Saint-Laurent: gelegen in het centrum van Luik en eeuwige rivaal van Don Bosco wat houtsnijwerk betreft, doch met een mindere reputatie dan het Don Bosco instituut. 

Duidelijk te zien op deze foto, zelfs met strijklicht
geen diepgang of reliëf op de panelen

We denken allebei dat de sculpteur van de kast iemand is geweest van deze school. Alles wijst erop: geen traditioneel ontwerp; de afwerking en de naïviteit in de uitvoering. Dus even contact opgenomen met de toenmalige docent houtsnijden van het Saint Laurent instituut die in Chaudfontaine woont. Aan de techniek te zien deed het hem denken aan een houtsnijder uit de jaren 70 namelijk de sculpteur Daoust, uit Angleur. 

Met deze bewering schiet ik niet echt op en kan ik dus naast me neerleggen: het is zeker geen kast uit de jaren 70. Toen maar eens op zolder gekeken. Ik heb veel documentatie materiaal en in de farde van de periode Mullens kwam ik een aantal copies tegen gemaakt van tekeningen op kalkpapier en die Jean Mullens me had meegegeven om als inspiratiebron te dienen bij het ontwerpen. 

Sommige van deze tekeningen op kalk heb ik verkeerd gekopieerd en staat de tekst in spiegelschrift; andere zijn dan weer correct. Duidelijk zichtbaar is de stijl van ontwerpen die overeenkomen met het snijwerk op de kast. Er zijn vele referenties in stijl aanwezig. 

Ook is er een Franstalige tekst aanwezig op een tiental ontwerpen, die aanduiden waarvoor de ontwerpen  dienden. Een beetje een anticlimax op dit moment, maar misschien komen we in de toekomst te weten van wie deze kast heeft gesneden. 

De ornamenten op de garderobe kast.

De acanthusblad motieven zijn buiten verhouding; hebben geen diepgang;  zijn niet vloeiend mager uitgetrokken en hebben geen cohesie. De composities van de ornamenten op de deuren zijn gewoon veel te dun gesneden. 

Sommige mensen denken soms "hoe fijner iets gesneden is, hoe mooier", en ja dit klopt, maar deze garderobe kast is niet fijn gesneden, maar te dun. De gebruikelijke 5 a 7 mm diepte is gewoon niet meer aanwezig. Wat deze man heeft gedaan is alles zo dun mogelijk te snijden op één niveau zonder reliëf  en zonder karakter. 

Kleine twijgjes en takjes krijgen een korte levensduur ze breken snel, het gebeurd zelfs bij het kleuren en of afwerken van de kast twijgjes reeds afbreken, nog voor dat het meubel bij de klant geraakt.

Reeds afgebroken twijgjes 

Zo heeft de palmet centraal bovenaan op het paneel, en dit volgens de regels van de kunst toch altijd minimum 7 mm hout nodig ( in verhouding met de grootte) om tot een mooie vormgeving te komen. Nu ziet ze er plat uit met overvloed aan nerfjes-groefjes (brettées) die overdreven zijn, het ziet er een beetje uit als bruin golfkarton.

De compositie van ornamenten en het ontwerp heeft eigenlijk niets meer met de authentieke Luikse stijl te maken.  De composities zijn gebaseerd op Franse ornamenten en worden kris kras gebruikt in de compositie en dit op de meest bizarre en onlogische plaatsen, op deze manier heeft het geheel geen samenhang meer. Maar velen geïnteresseerden zullen zich laten vangen door het "fijne uiterlijk". Ik beschouw het persoonlijk, een gebrek aan fantasie. Maar iedereen mag zijn mening hebben.

De kast werd geveild voor 7600 Euro zonder veilingkosten. (+25%, 9500 Euro totaal) Toch wel wat geld voor een kast die nog maar een 30-35 jaar oud is. 

__________________________________

________________________

https://www.patrickdamiaens.nl

Met een aantal cursisten houtsnijden op educatieve uitstap in LUIK | d'Ansembourg Museum in LUIK | Luiks houtsnijwerk en ornamenten

Met een aantal cursisten houtsnijden op educatieve uitstap in de stad LUIK |
d'Ansembourg Museum in Luik

Juni 2018
De stad Luik en het d'Ansembourg Museum

Op een mooie zaterdagnamiddag in juni (2018) had ik het plan opgevat om met een aantal cursisten houtsnijden een kort bezoek te brengen aan de stad Luik.  Het is namelijk zo dat ik op zaterdagvoormiddag de cursus houtornamentsnijden in de gebouwen van Syntra te Tongeren geef. Dus deze uitstapjes kunnen bijzonder interessant en leerrijk zijn voor de cursist.

Ik probeer mijn uiterste best te doen mijn cursisten de fijnheid van de Luikse stijl en ornamentiek aan te leren. De stad Luik ligt een 20 tal minuten van Tongeren verwijderd. Het is een stad waar je gemakkelijk een aantal dagen kunt doorbrengen. Luik is historisch belangrijk en is een stad met een grote variëteit aan gebouwen en cultuur. Een bezoek aan het d'Ansembourg Museum stond op het programma. 

Dit Herenhuis uit de 18de eeuw en opgetrokken in de Luikse stijl  is opgedragen aan de 18^de-eeuwse sierkunsten en geeft de bezoeker een goed beeld van de geraffineerde levensstijl van destijds. Het museum bezit een prachtige collectie met onder meer Luiks meubilair met geraffineerd  houtsnijwerk en inlegwerk. Alle kamers zijn voorzien van tapijten, 18^de-eeuws Luiks meubilair allerhande stijlperiodes. Sommige kamers zijn voorzien van  wandbekleding in Cordobaans leder en glazen luchters in Venetiaanse stijl.

 d'Ansembourg Museum in LUIK |
Luiks houtsnijwerk en ornamenten

Impressie, 

d'Ansembourg Museum in Luik

__________________

______

Met een aantal cursisten houtsnijden op educatieve uitstap in LUIK |
d'Ansembourg Museum in LUIK

Met een aantal cursisten houtsnijden op educatieve uitstap in LUIK | d'Ansembourg Museum Luik

d'Ansembourg Museum | Luiks houtsnijwerk
Luikse garde-robe kast

Met een aantal cursisten houtsnijden op educatieve uitstap in LUIK |
 d'Ansembourg Museum in Luik

d'Ansembourg Museum | Luiks houtsnijwerk, ornamenten
Luikse vitrine-kast

Met een aantal cursisten houtsnijden op educatieve uitstap in LUIK |
d'Ansembourg Museum, binnenkoer

Heraldisch familiewapen in steen | 
d'Ansembourg Museum in Luik

_________________________________________________________________

_________________________________________

café van Musée Curtius in Luik

Musée Curtius in Luik |
Een regionale lekkernij, Curtius bier, zeer aan te raden.

In het museumcafé van Musée Curtius te Luik moesten we even bekomen van al het moois van het d'Ansembourg Museum en we hadden in de latere namiddag nog een korte wandeling door de stad Luik, specifiek regio Rue Hors-Chateau voorzien. 

Een bezoek aan de Montagne des Bueren, Impasse des Ursulines en de tuinen van Luik stond op het programma.

Deze aangename zaterdagnamiddag werd afgesloten in het Italiaanse restaurant I Giardini in het centrum van Luik. De prijs kwaliteit is nog steeds uitstekend en onveranderd sinds ik hier voor het eerst kwam eten in 1987.

Montagne de Bueren

Impasse des Ursulines, Luik

De tuinen van Luik |
Een bijzonder mooi uitzicht over de stad Luik

Restaurant I Giardini in het centrum van Luik

https://www.patrickdamiaens.nl