Een aantal Prayer frames van de crypte van Keizer Napoleon III zijn terecht.

 Een aantal Prayer frames 

uit de crypte van Keizer Napoleon III zijn terecht.

=>Even opfrissen voor de bloglezer die deze historie nog niet kent.  

2014

Kort samengevat:

In het weekend van 22 februari 2014, werd een zware nachtelijke kraak gepleegd in de keizerlijke crypte in de benedictijnenabdij van Farnborough in het Zuid-Engelse graafschap Hampshire. 

De abdij en de crypte werden door de Franse ex-keizerin Eugenie gesticht in de jaren 1880, toen ze al bijna tien jaar in Franse ballingschap leefde. 
Ze wilde een ‘oord van gebed’, een plek waar haar man, ex-keizer Napoleon III, die in 1870 verjaagd was en in 1873 in Engeland overleed, en haar zoon prins Louis Napoléon in vrede konden rusten. 

Bij de diefstal verdwenen drie lijsten in verfijnd houtsnijwerk, met daarin gekalligrafeerde gebeden  in het Frans en in het Latijn. 
De ingelijste gebeden, die op het altaar in de crypte stonden, waren bestemd  voor Napoleon III maar ook voor prins Louis-Napoleon, de ‘Prince Impérial’, die op 23-jarige leeftijd sneuvelde in Britse dienst tijdens de oorlog tegen de Zoeloes in 1879. Enkele gebeden werden gevonden in zijn portefeuille nadat hij sneuvelde. 
Op de verdwenen lijsten stonden versieringen met bloemenranken en initialen N met de keizerskroon.

2026 ( 12 jaar later)

Men dacht dat ze voor altijd verloren waren, totdat Paul Gostelow, een antiekhandelaar uit Derbyshire, de politie belde om te zeggen dat hij er twee in zijn bezit had. Hij vertelde de agenten dat hij zich realiseerde dat ze uit de tijd van Napoleon stamden door de N en kroon. De politie van Hampshire verklaarde na onderzoek bij het International Stolen Arts Register dat het om de prayer frames uit de crypte ging. De derde grootste frame blijft vermist maar men is er naar op zoek.

Toen ik de foto's van de twee frames zag op de website van de BBC, moest ik toch even schrikken. Het leek erop dat ze gedumpt zijn geworden in een gracht langs de weg. Vele onderdelen zoals een aantal lijsten en de kuif zijn gewoon verdwenen, dit hoogst waarschijnlijk door gebruik van beenderlijm.  Verstekken staan op, hout is krom getrokken en gebarsten, krassen en deuken, kleur en bladgoud zo goed als verdwenen. Oef.... het zal voor de restaurateur in Engeland een hele opgave zijn..... maar ben blij dat er reeds twee exemplaren teruggevonden zijn.  Met dank aan oud cursist Kris Deville die me op de hoogte bracht van deze ontdekking. ( BBC News)

2015, De opdracht

In 2015 nam Abt Dom Cuthbert Brogan een eerste keer contact met me op, met de vraag of het mogelijk zou kunnen zijn om kopieën te vervaardigen van de gestolen items, en dit op basis van nog één klein stukje originele lijst en een aantal vergeelde foto's.

 Na wat rekenwerk, het inschatten van de complexiteit en het contacteren van een aantal andere vaklui, aangezien meerdere technieken en vakkennis aan dit project te pas kwamen, heeft het dan nog een hele tijd geduurd voor we groen licht kregen, dit omdat ook de verzekeringskwestie nog uitgeklaard moest worden.

 We hebben deze opdracht pas gestart in 2017, dit omwille van  de reeds goed gevulde agenda en met de vraag of hun opdracht ook gecombineerd mocht worden met andere opdrachten, en zoals Abt Dom Cuthbert Brogan me reeds een aantal maal toevertrouwde, "We monks have patience".

Einde 2022 hebben we de crypte van Keizer Napoleon III van een aantal mooie replicas kunnen voorzien.

Mocht er iemand interesse hebben in het artikel uit 2015, ( Krant het belang van Limburg)  te lezen?

=> link blog: Gestolen lijsten uit de Keizerlijke crypte reproduceren

Het maken van de lijsten 

LINK =>   In hout gesneden en vergulde lijsten voor de Crypte van Napoleon III 

Het resultaat uit 2022.

www.patrickdamiaens.info

In hout gesneden en vergulde lijsten voor de Crypte van Napoleon III | Gesculpteerde lijsten in Notelaar voor Keizer Napoleon III zijn crypte

In hout gesneden en vergulde lijsten voor de Crypte van Napoleon III |
  Gesculpteerde lijsten in Notelaar voor Keizer Napoleon III zijn crypte

Gesculpteerde lijsten in Notelaar vervaardigd 
voor de crypte van Keizer Napoleon III.

___________________________

_____________

In de maand februari 2014 werd uit de Keizerlijke crypte van Napoleon III in St-Michaels Abbey in Farnborough (UK) een aantal objecten ontvreemd, het betrof drie historische ingelijste gebeden, uitgevoerd in kaligrafie en boekverluchting (in het Frans en latijn). 

De 3 gestolen lijsten in notelaar (of prayer frames) werden speciaal voor deze crypte vervaardigd rond 1881 in opdracht van Keizerin Eugénie, gemalin van Keizer Napoleon. 

In 2015 nam Abt Dom Cuthbert Brogan een eerste keer contact met me op, met de vraag of het mogelijk zou kunnen zijn om kopieën te vervaardigen van de gestolen items, en dit op basis van nog één klein stukje originele lijst en een aantal vergeelde foto's. 

Na wat rekenwerk, het inschatten van de complexiteit en het contacteren van een aantal andere vaklui, aangezien meerdere technieken en vakkennis aan dit project te pas kwamen, heeft het dan nog een hele tijd geduurd voor we groen licht kregen, dit omdat ook de verzekeringskwestie nog uitgeklaard moest worden.

We hebben deze opdracht pas gestart in 2017, dit omwille van  de reeds goed gevulde agenda en met de vraag of hun opdracht ook gecombineerd mocht worden met andere opdrachten, en zoals Abt Dom Cuthbert Brogan me reeds een aantal maal toevertrouwde, "We monks have patience".

Originele Napoleon III lijst in Farnborough Abbey

Originele Napoleon III lijst in Farnborough Abbey

Een van de originele lijsten in Farnborough Abby in de crypte,
uiterst links op de foto, achter Prins Jean-Christophe Napoléon.

Door het kleine stukje notelaren lijst dat ons toegezonden werd door Dom Cuthbert Brogan konden we nieuwe ontwerpen maken, het was een referentie voor het bepalen van de (+/-)totaal afmetingen van de frames, het toegezonden fotomateriaal ging dienen bij het ontwerpen van de ornamenten en decoratie die op de prayer frames aanwezig waren.

In gesprek met de meubelmaker die de constructie zou maken
(S. Kirilov, Arnhem)

De op ware grootte getekende ontwerpen zijn dus gebaseerd op een aantal vrij onscherpe foto's in een niet al te beste conditie zoals ik reeds vermelde, het was dus ook niet gemakkelijk om de juiste decoratieve elementen en sfeer uit eind 19de eeuw te recreëren.  

Het meest opvallende ornament is de grote letter N van Napoleon in de 4 hoeken, verder staan in het platte gedeelte van de Neo-Rennaissance frame uitgewerkt, acanthus bladmotieven, bloemen en twijgjes, griffioenen en monsters. Dit allemaal versiert met een parellijst en de typische Keizerlijke Napoleon III kroon met 5 adelaars.

Na het beëindigen van de ontwerpen was er nog even de zoektocht naar het nodige notelaren hout en kon een meubelmaker gecontacteerd in Utrecht die mij de vrij simpele constructie kon vervaardigen. 

Na het aanbrengen van de tekening op de frame constructie, kon het overbodige hout rond de ornamenten voorzichtig verwijderd worden ( met een bovenfrees) en het eigenlijke sculpteren-snijden van de ornamenten-design kon beginnen. 

Groot waren de ornamenten niet, bijna miniatuur en heb speciaal voor deze lijsten-frames speciaal miniatuur houtsnijbeitels moeten aankopen.

Na het beëindigen van de decoratieve platte onderdelen van de frames konden deze terug naar de meubelmaker gebracht worden en het volgende proces, het vervaardigen en aanbrengen van de contour lijst (tore lijst) kon beginnen. Ook het kleine bagetten lijstje dat een opdeling maakt tussen de verschillende decoratieve elementen moest nog vakkundig op de platte delen verlijmd worden en deze werd in ons atelier nog van een parellijst voorzien.

De contour lijst aan de bovenzijde, waar zich een kuif met de Keizerlijke kroon bevond werd nog niet tegen de platte deel van de frames bevestigd, dit zou in een later stadium  gebeuren. Het was praktischer eerst de kuif appart te sculpteren-snijden.  Hoe we deze Napoleon III kuif ( of fronton) gesneden hebben kunnen jullie in onderstaande link lezen. 

Dit onderdeel ( tore lijst met kroon ) heb ik dan later zelf verlijmd.

https://ornamentsnijder.blogspot.com/2022/03/een-kuif-voor-een-lijst-snijden.html

Het volgende stadium was bijzonder moeilijk, we bevonden ons op vrij onbekend terrein, erg stressvol aangezien we reeds wisten dat producten, water, combinatie van...  schade of problemen konden veroorzaken, en het zou dan heel erg moeilijk of zelfs niet deze fout te herstellen. Maar we kozen in samenspraak met specialisten ter zaken uiteindelijk voor een kleur op basis van alcohol, een kleur die speciaal voor dit project werd aangemaakt, en dit op basis van het kleine lijstje zoals eerder reeds besproken.

Uiteindelijk hebben we gebruik gemaakt van een kleurpatina, met daarop ongefilterde schellak ( licht oranje) beide werden met een professioneel spuittoestel en perslucht aangebracht, en dit in meerdere lagen, om een mooie egale verneveling te garanderen. Door gebruik te maken van producten op basis van alcohol, was het 'opruwen van het hout' dan ook tot het minimum herleid.

Ook was het aanbrengen van shelllak als afwerkings laag de beste keuze die we konden maken, aangezien de dame die het bladgoud zou aanbrengen ook schellak zou gebruiken voor het beschermen van  het 24 K bladgoud. Zodat er zeker geen conflict zou kunnen ontstaan bij het aanbrengen van verschillende eindproducten.

Na het aanbrengen van kleur, patina en schellak kon het laatste deel, het vergulden beginnen, ook hier moest de dame van het kleuren zich baseren op de vergeelde foto's die ons uit het Verenigd Koninkrijk waren toegezonden. 

Helaas heb ik niet veel info op dit moment wat de aanpak is geweest, maar ik weet wel dat ze twee onderlagen ( dient als basis voor het goud) heeft aangebracht voordat ze twee lagen 24 K goud aangebracht heeft, bijzonder secuur werk. 

Eerst op een proefstuk :

Vooraleer ze haar techniek op de drie frames zou aanbrengen heeft ze dit eerst op het proefstukje uitgeprobeerd. Zo kon lustig geëxperimenteerd worden.

Na het beëindigen van deze laatste etappe moet ik toegeven dat dit project, interessant en bijzonder leerrijk geworden is, we kregen te maken met nieuwe technieken, moeilijkheden en de nodige oplossingen. Het het doet ons plezier dat de opdrachtgever erg tevreden was met het behaalde resultaat. We bedanken ook iedereen bij de medewerking en steun bij de creatie van deze uitzonderlijke opdracht.

In hout gesneden en vergulde lijsten voor de Crypte van Napoleon III |  Gesculpteerde lijsten in Notelaar voor Keizer Napoleon III zijn crypte

https://www.patrickdamiaens.info

Wapenschild Nicholas Throckmorton ontdekt | G-Geschiedenis artikel | Gestolen kunst ontdekt op Antica Namur

Cover G-Geschiedenis,
november editie 2019

Wapenschild Sir Nicholas Throckmorton ontdekt

______________________

door Harry Van Royen, G-Geschiedenis

Snuffelen op antiekbeurzen kan aanleiding geven tot rare ontdekkingen. Dat mocht ook Patrick Damiaens ervaren. Als houtsnijder gespecialiseerd in heraldische sculpturen zoekt hij naar sporen van zijn eigen kunstambacht. Een ontdekking van formaat was een verloren gewaand opzetstuk van het grafmonument van de Elizabethaanse hoveling Sir Nicholas Throckmorton. 

Wapenschild Nicholas Throckmorton ontdekt | G-Geschiedenis artikel |
Gestolen kunst ontdekt op Antica Namur 

De familie Throckmorton (toen Trogmorton geschreven) van Coughton Court behoorde in het 16de-eeuwse Engeland tot de prominentere landadel in Warwickshire. Nicholas Throckmorton (1515-1571) werd geboren als vierde zoon en moest niet hopen om het familiebezit te kunnen erven. Hij ging in dienst bij de (hogere) adellijke familie Parr. 

Lord Parr stuurde hem voor verschillende opdrachten naar Schotland. Toen Catherine Parr in 1543 met koning Henry VIII huwde, werd hij lid van haar hofhouding. Na de dood van de koning in 1547 bleef de relatie met de weduwe van koning Henry VIII goed en aan haar hof leerde hij de jonge prinses Elisabeth en prins Edward kennen. 

Zijn relaties met de regenten van Edward VI waren uitstekend want hij werd aangesteld als verbindingsman tussen hen en de prins. De zoon van Henry VIII stierf jong en werd in 1553 opgevolgd door de katholieke Mary als koningin. In 1554 werd Sir Nicholas gearresteerd en berecht voor zijn deelname aan de Wyatt-opstand tegen koningin Mary. 

Zijn zelf gehouden verdediging was zo goed dat hij een van de weinigen is die een proces van hoogverraad won en uiteindelijk werd vrijgelaten. Hij ging in ballingschap naar Frankrijk, waar hij goed gebruik maakte van zijn tijd en de nodige contacten legde. 

In 1557 verleende koningin Mary Sir Nicholas genade en nam hem terug in overheidsdienst. Voor de protestantse zaak De dood van Mary in 1558 betekende dat Elisabeth koningin werd. Throckmorton was een van de edelen in haar omgeving die het herstel van een protestantse staatsvorm bij de nieuwe koningin ondersteunden. Hij was ook voorstander van Engelse steun aan andere protestanten in Europa. 

Gestolen kunst ontdekt op Antica Namur 

Het vertrouwen van de koningin bracht hem in 1559 terug naar Frankrijk als ambassadeur waar hij partij koos voor de Hugenoten in de hoop om Calais terug te krijgen voor de Engelse kroon. Dat leverde Sir Nicholas in Frankrijk uiteindelijk huisarrest op. 

Nadat hij in 1564 terug in Engeland was, werd hij ook betrokken bij de plannen rond Mary, Queen of Scots. Hij kende het best de Fransen aan het Schotse hof en een aantal Schotse hoofdrolspelers. Vooraleer dit dynastiek probleem vredevol kon worden opgelost, overleed hij, op 12 februari 1571. Dit onder andere tot groot verdriet van Sir Francis Walsingham, het hoofd van de geheime dienst van koningin Elisabeth, door Throckmorton in Frankrijk opgeleid. 
Sir Nicholas Throckmorton werd begraven in Londen, in St Katharine Cree en ter nagedachtenis werd een fraai albasten grafmonument gemaakt dat zijn standing reflecteerde. De kwaliteit is dusdanig dat vermoed wordt dat het door gevluchte protestantse Vlamingen werd gemaakt. 

De (hout-)sculpteurs onder hen, veelal afkomstig uit Brabant, vestigden zich in Londen. St Katharine Cree St Katharine werd in de 13de eeuw gebouwd als parochiekerk, onderdeel van de daar in 1107 gestichte augustijnenabdij. De abdij werd in 1532 opgeheven en werd eigendom van de hertog van Norfolk. 

De fiscale rechten van het domein bleven gehandhaafd en werden door de eigenaar gebruikt om de economisch interessante Vlaamse vluchtelingen te vestigen en er hun ambachtsactiviteit te laten hernemen. De parochiekerk van de Holy Trinity Priory, Christ Church - later verbasterd tot Cree, was een van de weinige overblijfselen van het abdijcomplex. 

In 1628 begon een grootschalige verbouwingscampagne van de parochiekerk onder leiding van architect Inigo Jones - ook beroemd voor het ontwerp van Banqueting House waar Pieter Paul Rubens later het plafond beschilderde - die in 1630 afgerond werd. Gotische elementen werden in het schip aangevuld met Korinthische kolommen. 

De kerk werd in reisgidsen van voor 1850 naast de pittoreske architecturale stijlverwarring vooral geroemd als de begraafplaats van Hans Holbein en voor de mooie grafmonumenten van Samuel Thorpe en van Sir Nicholas Throckmorton. Verloren door de Blitz Tijdens de Blitz in 1940 en 1941 veroorzaakte de Luftwaffe met haar bombardementsvluchten veel slachtoffers en materiële schade in Londen. 

Misdaad tierde welig dankzij de oorlogs-chaos en geholpen door de verduistering. Plunderaars sloegen hun slag en ook hulpverleners namen wel eens iets mee om op de zwarte markt te verkopen. Tussen september en december 1940 werden 4.584 zaken voor plundering behandeld in de Old Bailey, de Londense rechtbank. Ook bij opruimingswerken kon nadien nog wel iets ontvreemd worden. De kerk van St Katharine werd licht beschadigd bij een luchtaanval in 1941. 

Wapenschild Nicholas Throckmorton ontdekt

Een van de glasramen nabij het grafmonument van Throckmorton werd vernield. Bij de opkuis blijken de drie losse bovenstukken verdwenen. Bij herstellingswerken na de oorlog werd het grafmonument tenslotte verplaatst. Het opzetstuk kan kort na de oorlog bij een verzamelaar terecht gekomen zijn.

Uiteindelijk werd het in 2016 op de antiekbeurs Antica in Namen door een Vlaamse kunsthandelaar aangeboden. Houtsnijder Damiaens uit Maaseik was geïntrigeerd en contacteerde zijn Engelse collega Lichten en het management van het ondertussen door de National Trust beheerde landhuis van Coughton Court. De link naar de Throckmortonfamilie en de kerk in Londen werd snel gelegd. Monumentaal Begin 2017 werd het albasten reliëf met het wapenschild aan de anglicaanse kerk in Londen terugbezorgd. 

De St Katharina Cree is sinds 1950 beschermd als een Grade I monument. Het is een van de weinige kerken in de City die geen schade heeft geleden door de grote stadsbrand van 1666. Het restitueren van het opzetstuk met het wapenschild van Sir Nicholas Throckmorton maakt dat de kerk een beetje in zijn oude grandeur is hersteld. De twee wapenschilden op de beide uithoeken van het grafmonument zijn spijtig genoeg nog niet teruggevonden.

HARRY VAN ROYEN

https://www.patrickdamiaens.nl