Een kuif voor een lijst snijden | Houtsnijwerk voor schilderijlijsten | Lijst in Napoleon III-stijl

 

Een kuif voor een lijst snijden 

 Houtsnijwerk voor schilderijlijsten 

Het was een bijzondere opdracht die ik kreeg vanuit het Britse Farnborough. Iets specifieker, van de benedictijnenabdij die er gesticht is door de Franse Keizerin Eugénie (1826-1920) om er het mausoleum voor haar echtgenoot Keizer Napoleon III (1808-1873) en haar zoon de  ‘Prince Impérial' (1856-1879). Na het overlijden van de Keizerin werd ook haar stoffelijk lichaam bijgezet in deze crypte.

In 2015 werden een aantal prayer frames ( ingelijste gebeden) gestolen uit de Keizerlijke crypte. En op vraag van Abt Dom Cuthbert Brogan werden 3 nieuwe frames ( kaders) gemaakt in Franse Notelaar. 

Deze ragfijn gesneden kaders-lijsten in opdracht gemaakt voor de Keizerin bevonden zich voor de diefstal op het altaar in de crypte. Deze frames waren bestemd voor haar gemaal Keizer Napoleon III maar ook voor prins Louis-Napoleon, de ‘Prince Impérial', die op 23-jarige leeftijd sneuvelde in Britse dienst, tijdens de oorlog tegen de Zoeloes in 1879. 

Enkele gebeden werden gevonden in zijn portefeuille nadat hij sneuvelde. Deze teksten werden sierlijk in kaligrafie uitgevoerd. Op de verdwenen notelaren lijsten stonden versieringen met bloemen, ranken, griffioenen en de initialen N met de keizerskroon.

Nadat ik het houtsnijwerk (de ranken, bloemen, parellijsten, initialen...) op de vlakke delen van de kaders waren aangebracht, heeft de meubelmaker rond dit deel een notelaren lijst aangebracht, enkel het deel waaraan de kuif was bevestigd werd na het snijden van de ornamenten gefixeerd. 

Het bepalen van de afmetingen van de kuif was een eerste horde die genomen moest worden. Afmetingen en details kon enkel bepaald worden aan de hand van twee foto's en een stukje lijst van één van de originele lijsten, die Dom Cuthbert Brogan nog in zijn bezit had. 

Na het ontwerpen van de kuif (of zoals ze in België wel eens zeggen 'fronton' ) werd de tekening  overgebracht op het hout en kon het uitzagen beginnen. 

Het uitgezaagde deel werd op een stukje MDF gelijmd zodat we de kuif tussen de stoothaken van de werkbank kunnen bevestigen.  (Tussen kuif en MDF verlijmen we papier, zodat we later op gemakkelijke wijze kuif van MDF kunnen  scheiden)

Ik kan niet helemaal in detail gaan hoe we de kroon met lint gesneden hebben, maar we zijn begonnen met het centrale deel, na het beëindigen van de kroon  overgestapt naar het lint aan beide zijden. Hoe meer we vorderden hoe meer detail aangebracht werd.

Zoals ik reeds vermelde de vormgeving van kroon en lint was gebaseerd op twee foto's die we in ons bezit hadden, met een vergrootglas en Google, wat Napoleon III ornamenten betreft, hebben we zo goed als mogelijk de juiste sfeer in de kuif proberen weer te geven dat aanleunt bij het origineel en de tijdsgeest.

De foto hierboven toont Prins Jean-Christophe Napoleon in het bijzijn van Dom Guthbert Brogan en enkele broeders in de crypte van Keizer Napoleon III in Farnborough Abbey . De Prins is de achter-achter-achterkleinzoon van Jerome Bonaparte, Napoleon I's broer en koning van Westfalen. En aangezien Napoleon I, noch Napoleon III,  geen levende mannelijke erfgenaam  heeft nagelaten, is de lijn van opvolging via de familie van Jerome. De Prins is een volle neef aan Napoleon III. 

(Achter Prins Jean-Christophe Napoleon ziet u op het altaar één van de originele frames staan)

Een aantal stadia van bewerkingen

Lijst in Napoleon III-stijl
Tekening op het hout plaatsen

Uitzagen van de Napoleon III kuif ( Fronton)

Kuif bevestigd op MDF (Tussen kuif en MDF, papier)

Modelleren van de kuif

Aan de hand van een foto en vergrootglas
het origineel zo goed mogelijk reproduceren

Achterkant van het lint wegsnijden

Kuif van MDF verwijderen

Achterkant van kuif afwerken, een deken dient als buffer bij het snijden
zodat we de voorkant van de kuif niet beschadigen

We kunnen aan kuif no2 beginnen, nu hebben we een voorbeeld

Alle 3 de notelaren frontons of kuiven zijn af

 

Houtsnijwerk voor schilderijlijsten | Lijst in Napoleon III-stijl

Een kuif voor een lijst snijden | Lijst in Napoleon III-stijl

https://www.patrickdamiaens.nl

Het snijden van een fronton in eikenhout | GESNEDEN FRONTON | GESCULPTEERDE LUIKSE FRONTON | GESNEDEN KUIF IN HOUT

Sculpteren van een fronton , Luikse stijl

Patrick Damiaens
Ornamentsnijder - Houtornamentist


Luikse Meubelen
'Het snijden van
een Fronton of kuif '.

Het Fronton in de Bouwkunde

Het fronton is in de bouwkunde de bekroning van een gevel, venster of ingang in driehoeks- of segmentvorm.

In de Klassieke Bouwkunst (Grieken en Romeinen) werd het fronton vaak in de voorgevel gebruikt om de ingangspartij te benadrukken. Gebouwen die later zijn gebouwd in een classicistische en neoclassicistisch stijl, hebben vaak ook een fronton.

Het fronton werd in de klassieke Griekse architectuur (tempels) toegepast. Bij de barokke architectuur werd ook wel het gebroken fronton toegepast . Hierbij werd het middendeel van het fronton niet aangebracht, zodat enkel de linker- en rechterkant van het fronton aanwezig waren als twee driehoekige structuren.

Soms worden de woorden "fronton" en "timpaan" door elkaar gebruikt. Een timpaan is ook een versierend element in de architectuur, veelal bij kerken, maar stamt uit de Middeleeuwen.

Fronton van het Pantheon  in Parijs

Een fronton of Kuif ?

In de Vlaamse meubelkunst is het gebruikelijk 'de gesneden of gesculpteerde Fronton' als naamgeving te nemen.

De gesneden fronton  in de meubelkunst is de naamgeving die het meest gebruikt of toegepast wordt in Vlaanderen, want als je met een Antiekhandelaar of kunstverzamelaar praat over  bepaalde types , stijlen of onderdelen van een antiek meubel zal hij  automatisch de naamgeving 'de Fronton' verkiezen . Ik ben niet zeker waarom dit zo is, maar ik denk dat het komt door het vele gebruik van  Franse woorden of het overnemen , eventueel gedeeltelijk van deze woorden in de Vlaamse taal.  

De naam  fronton, sculpté en bois is de benaming die in Franssprekend België en Frankrijk gebruikt word om  het hoogste punt van het meubel een naam te geven. Eigenlijk net hetzelfde als in de bouwkunde.  Het gebruik  van deze benaming, maar dan vereenvoudigd enkel 'Fronton'  zou misschien te wijten zijn aan de vele toepassingen van een Fronton bij Luikse meubelen, dat een typisch  Belgisch meubel is. 

Een fronton of een kuif

Als ik spreek over de fronton van een kast met een Nederlandse klant, trekt hij soms een niet begrijpend fronsend gezicht en met een weinig uitleg begrijpt hij het wel wat ik bedoel en begint hij  te grijnzen, 'zeker een Vlaams woord' verzekert hij mij. 
Ik lach, ja, zo heb je vele van deze woorden, want B.v. 'sculpteren in hout' betekent in Vlaanderen  hetzelfde als  'snijden in hout' voor Nederland. Sculpteren  in hout is een 'Vlaamse verbastering' van het Franse woord  Sculpture sur bois, het werk  van de sculpteur . En het woord 'hout-Sculpteur' word dan ook weer een gebruikelijk woord in Vlaanderen 'om aan te geven dat iemand aan houtsnijden doet'.

Hij verzekert mij dat de dit helemaal verkeerd is.
Want in Nederland is de 'correcte' benaming ' Een kuif ' . De kuif van een spiegellijst of de kuif van een meubel.....
Grappig toch. In België betekent dat dan weer, haar dat recht op de hoofdhuid staat.

De volgende foto's geven een kleine impressie , de verschillende stadia bij het snijden of sculpteren van een Fronton of Kuif in Luikse stijl.

Het snijden van een fronton in eikenhout 

GESCULPTEERDE LUIKSE FRONTON | GESNEDEN KUIF IN HOUT

GESCULPTEERDE LUIKSE FRONTON | GESNEDEN KUIF IN HOUT

GESCULPTEERDE LUIKSE FRONTON | GESNEDEN KUIF IN HOUT

Een gesneden kuif voor meubel of spiegellijst

http://www.patrickdamiaens.be

Onze FB Pagina link