Handmade in Belgium. De houtsnijblog van PATRICK DAMIAENS een Houtornamentist -
houtbeeldhouwer uit Maaseik. Gespecialiseerd in ornamenten in hout en heraldische familiewapens. Patrick is ornamentsnijder - houtsnijder één van zijn specialisaties zijn heraldische familiewapens in hout. Sinds de oprichting in 1990 heeft het atelier een uitstekende reputatie verworven in het artisanaal vervaardigen van ornamenten, houtsnijwerk en beeldhouwwerk. Ik sta u graag verder te woord mocht u vragen hebben
WELKOM OP MIJN BLOG
Deze blog heeft als doel houtsnijwerk en ornamentiek in de kijker te plaatsen. Een bezoek aan een museum of een kasteel zijn onderwerpen die aan bod komen. Maar deze blog laat jullie ook kennis maken met mijn eigen vakmanschap. Veel leesplezier.
Posts tonen met het label 'hoog-reliëf snijwerk'. Alle posts tonen
Posts tonen met het label 'hoog-reliëf snijwerk'. Alle posts tonen
Een snijwerk vervaardigen in de stijl van Aubert-Henri-Joseph Parent.
Geweldig toch deze twee afbeeldingen met het boeket bloemen die jullie zonet zagen, dit is niet van mijn hand maar diende enkel als inspiratie voor een persoonlijk werkje in deze stijl.
Dit ragfijn elegant houtsnijwerk is blijkbaar opgedragen aan de Franse houtsnijder Aubert Parent. ( opgedragen- dus zonder signatuur )
Verkocht bij Christies in 2014, Veiling prijs USD 1,250
Beschrijving:
A LOUIS XVI CARVED LIMEWOOD FLORAL TROPHY
ATTRIBUTED TO AUBERT PARENT, LATE 18TH CENTURY
Afmetingen: 44 cm hoog, en 35.5 cm breed.
Ragfijn houtsnijwerk in de stijl van Aubert Parent vervaardigen
Het leek me een leuke uitdaging om eens iets totaal anders te maken namelijk een snijwerk dat lijkt op het werk van de houtsnijders Aubert Parent of Jean Pierre Putman.
Zoals jullie weten is het maken van familiewapens in hout reeds jaren een belangrijk onderdeel van ons jaarlijkse omzet. Dus een boeket bloemen in lindehout was eens weer iets totaal anders, het bleek een nieuwe uitdaging en leerproces.
Hieronder vinden jullie een aantal afbeeldingen van de verschillende etappes. Het ornament is 45 cm lang 27cm breed en 8 cm dik.
Het is bijna onmogelijk in detail uit te leggen hoe je dit project moet aanpakken, maar veel heeft te maken met gevoel en creativiteit. Hopelijk helpen de afbeeldingen om een beter beeld te krijgen. Natuurlijk niet perfect wat het plantenrijk betreft, maar niks zo saai als 'perfect'.
We beginnen met het ontwerp op het hout te plaatsen, met de lintzaag de contour uitzagen en dan verlijmen ( met een krant) op een mdf plaat, en 'let the fun begin'.
Een uitzonderlijke gebeeldhouwde trofee van lindehout
door de houtsnijder James Peake, gesigneerd en gedateerd 1895.
____________________________
_____________
In het najaar van 2025, kwam dit per toeval deze foto op het internet tegen, en dit op de Google pagina ( afbeeldingen) van de Britse houtsnijder Grinling Gibbons en mijn nieuwsgierigheid was getriggerd.
In het verleden kreeg ik op dezelfde wijze te maken met andere ( vrij onbekende) houtsnijders, die allemaal in de stijl van Grinling Gibbons werkte. Namen als Laurent Van der meulen, Peter Van Dievoet, Thomas Wilkinson Wallis, .... waren voorheen onbekenden, en al deze houtsnijders werkte in de stijl van Gibbons.
We kunnen dus een nieuwe naam toevoegen aan dit lijstje, namelijk de Britse houtsnijder James Peake.
Dit blogonderwerp kwam tot stand door de antiekhandelaar die het werk van Peake op dit moment aanbied voor verkoop. We danken hem voor de tekst en fotomateriaal.
Een uitzonderlijke gebeeldhouwde trofee, een combinatie van lindehout en andere lichte houtsoorten, gemaakt door de houtsnijder James Peake, het is gesigneerd en gedateerd 1895, met asymmetrische vormen ( achtergrond van Rococo motieven) die op ingewikkelde en delicate wijze zijn uitgesneden.
En dit met een overvloed aan naturalistische herfstvruchten en bloemen, waaronder, maar niet uitsluitend: een maïskolf, tarwehalmen, druiven, grassen, verschillende soorten chrysanten, een tijgerlelie, madeliefjes en rozen, allemaal tegen een rococostijl achtergrond van C-krullen en rocailles. In de originele vitrine met glas. Engels, 1895.
Voetnoot: James Peake (ca. 1839-1918) vestigde zich in 1866 als houtsnijder, vergulder, lijstenmaker en passe-partout snijder (volgens een label dat werd aangetroffen op een paar door hem gesneden spiegels die in 2009 op een veiling werden verkocht) en zijn vader was ook houtsnijder.
Peake handelde vanuit verschillende panden in de wijk Lambeth en tegen de tijd dat dit houtsnijwerk werd geproduceerd, werkte hij aan Westminster Bridge Road 276.
Een kopie van een knipsel dat bewaard wordt in de projectbestanden van de National Portrait Gallery's British Picture Framemakers 1600-1950, en waarschijnlijk dateert uit ongeveer 1914, verwijst naar Peake als ‘de moderne Grinling Gibbons’ en op basis van dit stuk lijkt die vergelijking zeker gerechtvaardigd.
Het gebruik van een rococo-cartouche om het ontwerp te omlijsten is een ongebruikelijke keuze die niet alleen Peake's vaardigheid als houtsnijder, maar ook als ontwerper aantoont. Het lijkt erop dat Peake's tijdgenoten bijzonder onder de indruk waren van het realisme van zijn naturalistische houtsnijwerken met botanische onderwerpen.
Dit blijkt uit het feit dat hij in maart 1899 een selectie van zijn houtsnijwerken tentoonstelde bij de Catford and District Natural History Society. In een verslag van de Kentish Mercury van 24 maart van dat jaar stond:
'De houtsnijwerken van de heer Peake, en met name zijn groepen fruit en bloemen, vormden een bijzonder aantrekkelijk onderdeel. Botanici die het werk bekeken, spraken hun warme bewondering uit voor de natuurgetrouwheid, de voortreffelijke verfijning van de uitvoering en de artistieke smaak die uit de groepering bleek.'
In 1900 had Peake voldoende reputatie opgebouwd om te exposeren op de Exposition Universelle in Parijs. Een schoorsteenmantel die hij voor de beurs had gesneden, won een bronzen medaille – een hele eer in zo'n vooraanstaand gezelschap. Hij was natuurlijk terecht trots op deze prestatie en een artikel uit de South London Press van 13 augustus 1904 beschrijft deze en andere gesneden voorwerpen in de winkel van Peake:
'Toen ik deze week op een dag op de bus stond te wachten, werd mijn aandacht getrokken door de etalage van Mr James Peake, 276 Westminster Bridge Road, met een aantal houtsnijwerken van de meest delicate en verfijnde beschrijving, duidelijk het werk van een waar genie en creatief artistiek talent van de hoogste orde.
Boven trof ik de heer Peake zelf aan naast een schoorsteenmantel die de medaille won op de Wereldtentoonstelling van 1900 in Parijs. Dit houtsnijwerk is van zo'n buitengewone schoonheid dat een louter zakelijke beschrijving onmogelijk een idee ervan kan geven, maar ik zou willen dat mijn lezers, met name diegenen die geïnteresseerd zijn in kunstwerken, het zelf zouden gaan bekijken. De bloemenslingers zien er absoluut echt uit, maar zijn gedompeld in eikenhoutkleur.
Een andere schoorsteenmantel, maar dan in Jacobijnse stijl, is met prachtige lijnen uitgehouwen. Ik begrijp niet waarom beide – vooral de eerste – in deze werkplaats zijn achtergelaten.
Toen Kennington Palace, interessant als de thuisbasis van Edward de Zwarte Prins, enige tijd geleden werd gesloopt, kocht de heer Peake al het eikenhout dat erin zat en gebruikt het nu voor lijsten voor foto's enzovoort, die daardoor een dubbele waarde hebben.
Een exemplaar dat ik heb gezien, is zo gebeeldhouwd dat alleen een meesterhand zo'n doorleefd eikenhout zou kunnen bewerken. De heer Peake is professor in houtsnijden en heeft veel leerlingen die graag de fijne kneepjes van het vak willen leren en die al snel het vuur van de kunstenaar in hun bloed krijgen als ze de bloemen en vruchten onder hun handen zien groeien en tot leven komen.
Dit houtsnijwerk is een meesterlijk voorbeeld van het werk van een beroemde ambachtsman.
De eerste keer dat ik in contact kwam met het werk van de
17e-eeuwse Britse houtsnijder Grinling Gibbons was in 1998. Ik had al een
aantal jaren een abonnement op het Britse Magazine Woodcarving en in één van de
edities van 1998 zat een speciale bijlage over een nieuwe publicatie over het
leven van Gibbons. Mijn nieuwsgierigheid was gewekt na het zien van de
adembenemende afbeeldingen op de flyer en ben ik snel tot aankoop van het boek
"Grinling Gibbons and the art of carving" overgegaan. Dit boek,
tevens naslagwerk was geschreven door
David Esterly en is voor een houtsnijder absoluut een bron van inspiratie. Het is
een boek dat je zeker in je persoonlijke bibliotheek moet hebben.
Woodcarving Magazine
Een aantal maanden later verscheen in Woodcarving Magazine
een artikel over de Britse houtsnijder Grinling Gibbons (editie 46, januari-februari 1999).
Nu begreep ik ook waarom het boek 'Grinling Gibbons and the
art of carving' op dat moment verscheen. De uitgever was namelijk het Londense Victoria
& Albert Museum. De verschijning van boek ging hand in hand met een overzichtstentoonstelling in het V&A
Museum over het werk en leven van Gibbons. 14 unieke snijwerken in hoog
reliëf waren samengebracht, waaronder zelfs het Cosimo paneel van Pitti Museum
(Palazzo Pitti) in Florence.
Letterlijk een unieke expositie van topwerken van
Gibbons en een dergelijke expositie 'waarschijnlijk' nooit meer voorkomen. Op
bepaalde perioden werden er ook demonstraties 'houtsnijtechniek in de trant van
Grinling Gibbons' gehouden door ervaren houtsnijders. David Esterly was de
curator van deze uitzonderlijke tentoonstelling. De basis voor deze
tentoonstelling was gelegd door de brand in het Paleis Hampton Court in 1986
waarbij belangrijke stukken decoratief hoog-relief houtsnijwerk van Grinling
Gibbons waren beschadigd en deels ook verbrand. David Esterly heeft de
restauratie van dat houtsnijwerk uitgevoerd.
Ik had zo graag naar deze expositie in Londen toe willen gaan
maar heb het niet gedaan en nu heb ik er nog altijd spijt van dat ik niet
gegaan ben.
Ik heb er wel een verklaring voor. Ik zat in die periode nog
volop in mijn 'Luikse stijl' periode vanwege mijn opleiding. Alles draaide bij
mij rond deze techniek en stijl.
Ik kende Grinling Gibbons niet en in onze
contreien was Gibbons niet gekend, laat staan diens snijtechnieken. Er was
gewoon geen vraag naar. Dus waarom zou ik naar Londen gaan om iets te gaan zien
waar ik commercieel geen belang mee had. Het bleek een harde les en nu weet ik
wel beter, dat er ook nog andere technieken en stijlen zijn dan het Luikse
snijwerk en deze stijlen het Luikse ook
kunnen overtreffen.
Je moet weten dat het in die tijd ook niet gemakkelijk was
om aan voorbeelden van houtsnijwerk te geraken.
Het was in musea en
bibliotheken die ook niet in de buurt lagen. Eigenlijk was het vaak puur toeval
iets anders te zien. Tegenwoordig is er dankzij het internet een bijna
onuitputtelijke bron van beeldmateriaal en bijbehorende documentatie.
Je hoeft
maar een zoekterm in te geven en na uren zoeken
kom je uiteindelijk bij het beeldmateriaal waarnaar je zoekt; maar begin
jaren 90 was dat wel anders. Laat staan de periode toen ik nog studeerde in
Luik, kostte een fotorolletje van 36 opnamen wel wat geld; dus veel
beeldmateriaal kon je niet verzamelen en maar steeds hopen dat de opnames die
je maakte ook naar wens waren.
Vele jaren later en door toedoen van oud student Willem Van
Dort kwam ik meer te weten over het werk van David Esterly. Willem was zijn
tijd vooruit en had dus een computer. Hij heeft mij op de computer kennis laten
maken met het werk van David Esterly. Ik wist tot op dat moment niet dat deze bijzondere
meneer zo een prachtig snijwerk maakte. Ik was bijzonder onder de indruk over
hoe zulke creaties tot stand kwamen en vroeg mij af hoe Esterly dat deed. Enkele jaren later, toen ik zelf ook een
computer had, kon ik de verschillende objecten van David Esterly uitvoeriger
bestuderen. Ik nam mij voor om te proberen een aantal adaptaties te maken op het werk van
David Esterly. Ik heb hem toen ook via email gevraagd of hij er niets op tegen
had dat ik zijn werk als voorbeeld nam. Hij had er geen probleem mee. Ik
stuurde hem ook na elke creatie evolutiefoto's van mijn sculpturen. Hij merkte bij
gelegenheid eens op dat ik een andere aanpak had dan hijzelf maar dat vele
wegen naar Rome leiden. Dat is juist, zowel van de aanpak als de weg naar Rome.
Ik heb David Esterly ook bewonderd vanwege zijn
belangstelling voor anderen en in dit geval voor mijn activiteiten getuige de
email van 17 feb 2011 van David Esterly
“” I don't mind at all
that you have copied my little carving and added your own
elements. And I'm fascinated by your
step-by-step photographic
documentation of your work. It shows,
very interestingly, the
somewhat different approach you have taken to the dividing of the
composition into separate elements, and to the sequence of
carving. Of course there is no right or
wrong here.
Different paths can lead
to the same destination, and you have produced a fine and
attractive carving. (By the way, four
weeks seems very fast to
me!) Your garlics and scallions and
tomatoes seem particularly nicely finished.””
In de tijd dat ik zo bezig was met de Esterly/Gibbons
techniek zei Willem wel eens “zeg Patrick, zullen op het vliegtuig stappen en
naar Esterly gaan?” En helaas, toen dacht ik dat het als een grap bedoeld was.
Indirect heeft David Esterly mij geïnspireerd actief op zoek
te gaan naar andere vormen van decoratief houtsnijwerk. Zo kwam ik terecht bij
Aubert Parent en Jean Desmontreuil. Twee houtsnijders met een eigen visie op
decoratief hoog-relief houtsnijwerk zoals David Esterly met diens visie.
In 2011 had ik de kans hem te ontmoeten in Winchester
Cathedral (UK). David Esterly zou er een lezing geven over een kleine
restauratie van een Gibbons ornament die hij net voltooid had in zijn atelier
in Barneveld in New York (USA). Ondanks aandringen van Willem heb ik ook toen
die kans niet gegrepen om hem persoonlijk te ontmoeten. Een tweede gemiste kans.
Een derde kans zal er nooit komen; immers op 15 juni 2019 is David Esterly
overleden. Als er iets is wat je hieruit kan leren is het dit: grijp de kans,
stel het niet uit en begin eraan, want voor je het weet is je tijd om.
Ik hoop in de toekomst nog een aantal van deze Grinling
Gibbons stijl ornamenten te mogen snijden , ook al is deze manier van
houtsnijden geen echte commerciële hoogvlieger in onze contreien. Getuige de
opdrachten aan David Esterly denkt men er in de Verenigde Staten anders over.
Het snijden in hoog-relief blijft een uitdaging en ik ben
blij dat David Esterly me de weg toonde naar een nieuwe manier van houtsnijden,
zoals Gibbons dat toonde aan David Esterly. Hij zal de geschiedenis van
decoratief houtsnijwerk ingaan als de man die de techniek van Grinling Gibbons
naar een hoger en hedendaags niveau bracht. Hopelijk blijft zijn website online;
het is absoluut de moeite waard om eens te gaan kijken wat deze man in zijn mars
had. De ziekte ALS heeft het leven van David Esterly abrupt ingekort. David
Esterly werd 75 jaar (10 mei 1944 - 15 juni 2019).
Hieronder staan enkele foto’s van mijn drie houtsnijwerken
op basis van het originele werk van David Esterly. Op iedere foto staat links het origineel en
rechts mijn interpretatie afgebeeld.
In 2006 (Lelies) was mijn eerste kennismaking met de houtsnijtechniek van Grinling Gibbons, het heeft dus nog 8 jaren geduurd (tussen aankoop van het boek (1998) en een eerste poging. Waarschijnlijk was ik te erg geïntimideerd door de complexiteit van de sculpturen van David Esterly en Grinling Gibbons om me er vroeger aan te wagen. Hieronder mijn resultaten.
Een adaptatie op het werk van David Esterly (2006) Links op de foto het originele werk.
Houtsnijden in de stijl van Grinling Gibbons, David Esterly | Limewoodcarving
Trofee met als thema tuin, links het originele werk van David Esterly Een adaptatie uit 2009
Houtsnijden in de stijl van Grinling Gibbons | Limewoodcarving Master carver DAVID ESTERLY
Trofee met als thema 'groenten en keuken' Een adaptatie uit 2011
Houtsnijden in de stijl van Grinling Gibbons | Limewoodcarving
Het laatste interview met David Esterly. (Zeer de moeite om eens even te kijken)
Op 1
februari 2014 was ik met een aantal studenten van me in Parijs. Op het
programma stond onder andere een bezoek aan een aantal musea. Een daarvan
was het Museum Nissim De Camondo. In La salle à manger (eetzaal) van het museum
hing aan de muur een prachtige huisfontein, niet erg groot maar een
subliem uitgevoerd stukje vakmanschap.
Deze
huisfontein was uitgevoerd in gele marmer, waarschijnlijk ‘jaune de Sienne’,
een bijzondere marmersoort uit Italië.
Hier
ontstond bij mij het idee om dit uit te voeren in een educatieve oefening voor
mijn studenten ornamentsnijden, een oefening die niet alleen zeer leerrijk is
maar ook bij het beëindigen ervan ook een bijzonder decoratief element
voor de woonkamer oplevert en waarop men trots kan terugkijken.
_____________________________________
_________________________________
-Opleiding ornamentsnijden- houtsnijden voor gevorderden
Reeds
14 jaar biedt Patrick Damiaens een ondernemersopleiding “ornamentsnijden”
aan. Deze 2 jarige opleiding begon in 2001 in de gebouwen van Syntra te
Hasselt, toen nog VISO. Na herstructurering van Syntra werden
de opleidingen ‘ambachten’ samengevoegd in 2009 op de campus Tongeren.
Commercieel een bijzondere goede zet want alle opleidingen genoten meer
inschrijvingen.
Er
was reeds langere tijd vraag naar een uitbreiding van de opleiding houtsnijden.
Die is er dus nu gekomen, ‘ornamentsnijden voor gevorderden’.
Syntra gaat
er van uit dat er jaarlijks een uitgebreider project wordt gekozen waarbij een
bepaalde techniek en of onderwerp wordt gekozen waaraan we het gehele
schooljaar rond kunnen werken.
Deze
toegevoegde opleiding kan steeds doorgang vinden zolang er maar een relevant
project rond gemaakt word.
Dit
eerste jaar betreft het project het snijden van een vis in hoog reliëf waarvoor
de inspiratie werd opgedaan in het Museum Nissim De Camondo in Parijs.
Huisfontein | Museum Nissim De Camondo, Parijs
Dit decoratieve
snijwerk zal gelet op de houtdikte in lindehout uitgevoerd worden. Lindehout is
namelijk zacht, maar mochten cursisten dit willen uitvoeren in eik of notelaar
dan is dit ook mogelijk, zij het dat het vanwege de
hardheid van het hout alleen wat meer moeite zal gaan kosten.
De dikte is
ongeveer 10 cm. Hoogte 45 cm en 25 cm breed. We weten allemaal dat als je een
ornament wil snijden in hout er steeds een voorbeeld in afgebakken klei of gips
aanwezig moet zijn om afmetingen en referenties te kunnen nemen. Van het
kleimodel (niet afgebakken) werd een siliconen mal gemaakt.
Aangezien ik niet
een expert ben bij het modelleren van klei ben ik hiervoor ten rade geweest bij
mijn voormalige leraar ornamentiek , waarvan ik les heb gekregen in 1987.
-Startdatum voor deze cursus
Voor het
cursusjaar 2014-2015 zal het deze opleiding voor gevorderden doorgaan op
donderdagnamiddag en-of zaterdagnamiddag startdatum september 2014
– eind midden juni 2015 kostprijs werd door Syntra vastgelegd op 295 Euro, deelname van maximum van 12 cursisten.
Mocht u nog vragen omtrent dit project hebben ik sta steeds tot uwer
beschikking. Patrick
%20(Medium).JPG "Ragfijn houtsnijwerk in de stijl van Aubert Parent vervaardigen")
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.jpg "Ragfijn houtsnijwerk in de stijl van Aubert Parent vervaardigen | Hoog reliëf houtsnijwerk in lindehout")
.jpg "James Peake houtsnijder | Onbekende houtsnijder uit de laat 19-de eeuw | Britse houtsnijder die werkte in de stijl van Grinling Gibbons")
