Hôtel de la Marine in Parijs | Lambrisering met verguld houtsnijwerk | Historisch gebouw op de Place de la Concorde

 

Hôtel de la Marine in Parijs | 
Historisch gebouw op de Place de la Concorde

Hôtel de la Marine in Parijs   

Historisch gebouw op de Place de la Concorde

Op 9 april 2022 was ik voor een kort oponthoud in Parijs en in aangenaam gezelschap van een aantal cursisten ornamentsnijden. Op die mooie dag in april stond een bezoek aan het iconische Hôtel de la Marine op het programma. Dit monument op de Place de la Concorde is een fraai architectonisch bouwwerk van Ange-Jacques Gabriel, de hoofdarchitect van de koning Lodewijk XV. Tot 1798 was hier de (1)Garde-Meuble de la Couronne gevestigd, voordat het meer dan 200 jaar lang het hoofdkwartier van het Franse ministerie van Marine werd.

Garde-Meuble de la Couronne

(1) Deze administratie werd prestigieus vanaf de regering van Lodewijk XIV met de belangstelling die hij en zijn opvolgers toonden voor het koninklijk meubilair. In 1663 reorganiseerde Colbert deze administratie, die de naam "Garde-Meuble de la Couronne " kreeg, met als doel het erfgoed te beheren, maar ook om de glorie van de koning te vieren, wat tot uiting kwam in het aantal en de waarde van de geproduceerde stukken 

Er zijn een aantal manieren om dit historisch gebouw aan de place de la Concorde te bezoeken. Gewoon in de rij staan en je ticket  kopen (niet goedkoop), maar dit ticket geeft je enkel toegang tot de grote salons, een combinatieticket voor de grote Salons en het appartement van de intendant van de Garde-Meuble kan enkel online (reservatie) omdat deze plaatsen zeer beperkt zijn. 

Ook geeft dit online ticket toegang tot de Al Thani Collectie die in één van de vleugels van het Hotel de la Marine gevestigd is. Deze collectie kreeg ik te zien in september 2023, bij mij tweede bezoek aan dit monumentaal gebouw, en ik moet zeggen deze privé collectie is erg indrukwekkend. De Al Thani Collectie behoort tot de meest prestigieuze privéverzamelingen ter wereld en omvat een uitzonderlijke collectie kunstwerken die een periode bestrijkt van de Oudheid tot heden.

Een beetje historie 

1765

In 1765 werd besloten om de Garde-Meuble de la Couronne, de instelling die verantwoordelijk was voor de meubels van de koning, te verhuizen naar het meest oostelijke paleis (tussen wat nu de Koningsstraat en de Saint-Florentinstraat is), het toekomstige Hôtel de la Marine. Aanvankelijk was het de bedoeling dat slechts een deel van het gebouw in gebruik zou worden genomen, maar in 1767 nam de Garde-Meuble uiteindelijk de hele locatie in beslag.

Pierre-Elisabeth de Fontanieu, de intendant van de Garde-Meuble, maakte van de gelegenheid gebruik om het Hôtel volledig aan de behoeften van zijn administratie aan te passen: opslagruimtes, werkplaatsen, personeelswoningen, tentoonstellingszalen, een woonruimte met een kapel, enz. Bijna vijfentwintig jaar lang woonden de Garde-Meuble en zijn intendant, Pierre-Elisabeth de Fontanieu en vervolgens Marc-Antoine Thierry de Ville d'Avray, in het paleis.

Zicht op Place de la Concorde vanop galerij Hôtel de la Marine

1789

De Franse Revolutie, die uitbrak in 1789, veranderde de geschiedenis van dit paleis aan de Place Louis XV voorgoed. De dagen van de Garde-Meuble, symbool van koninklijk bestuur en pracht en praal, waren geteld. 

Twee gebeurtenissen markeerden de geschiedenis van het gebouw. 

Op 13 juli 1789 namen revolutionairen de wapens in beslag die tentoongesteld waren in de Salle d'Armes. De volgende dag gingen ze munitie halen in... de Bastille. Het verhaal gaat dat de eerste schoten op de Bastille werden afgevuurd door kanonnen op zilveren damasten die in 1684 door de koning van Siam aan Lodewijk XIV waren geschonken en de dag ervoor waren meegenomen uit de koninklijke collecties in de Garde-Meuble.

Op 16 september 1792 werden de kroonjuwelen gestolen uit het Hôtel de la Marine. Veertig mensen drongen 's nachts de salon binnen waar de juwelen tentoongesteld waren en stalen een buit van bijna 30 miljoen frank.

De Garde-Meuble, een symbool van het Ancien Régime, werd simpelweg afgeschaft tijdens de Revolutie. Een deel van het meubilair en de kunstvoorwerpen werd geveild of verbrand, vooral om het edelmetaal terug te krijgen. 

In 1800 werd de instelling opnieuw opgericht onder de naam Garde-Meuble des Consuls. Daarna werd het Mobilier Impérial en uiteindelijk Mobilier National in 1870. Het Mobilier National is nog steeds verantwoordelijk voor het meubilair van verschillende nationale instellingen, zoals het Elysée-paleis.

Hôtel de la Marine in Parijs |  Historisch gebouw op de Place de la Concorde

Ministerie van Marine

Zodra de Revolutie begon, verliet koning Lodewijk XVI Versailles voor Parijs. Alle regeringsdepartementen die in Versailles gevestigd waren, moesten terugkeren naar de hoofdstad. Maar er was één groot obstakel: waar moesten ze heen? Het ministerie van Marine, geleid door de Comte de La Luzerne en Jean-Baptiste Berthier, nam in 1789 zijn intrek in het paleis waarin de Garde-Meuble was gevestigd.

Aanvankelijk nam de marine ruimte in op de tweede verdieping en ten westen van de eerste verdieping. Het zou minder dan 10 jaar duren voordat het hele gebouw in gebruik werd genomen. Dit markeerde het begin van de twee eeuwen durende aanwezigheid van de administratie in het paleis, dat voortaan bekend zou staan als het Hôtel de la Marine. Het ministerie van Marine verliet het gebouw pas in 2015.

Van het kantoor van de Stafchef tot de galerij van de grote Franse marineprefecturen, de Marine verbouwde het gebouw volgens haar behoeften: het opdelen van de ruimte om de kantoren te vergroten, het aanpassen aan de technologische ontwikkelingen van de 19e en 20e eeuw (elektriciteit, telefoon, liften, enz.) maar ook decoraties zoals portretten van bekende Admiraals en notabele zeelui.

Zicht op Place de la Concorde vanop galerij Hôtel de la Marine

2015

Sinds het vertrek van het ministerie van Marine in 2015 is het Hôtel de la Marine toevertrouwd aan het Centre des monuments nationaux. Het CMN, dat verantwoordelijk is voor de presentatie van dit uitzonderlijke erfgoed, heeft tussen 2017 en 2021 een grootscheepse restauratie van het hele monument ondernomen. 

Niet alleen de architectuur, maar ook de geschilderde decoraties, meubels en kunstvoorwerpen uit de 18e en 19e eeuw laten het publiek de nauwe band zien tussen decoratieve kunst, de kunst van het vermaken, kunstnijverheid, Franse uitmuntendheid en de uitdrukking van macht. 

Sinds 2017 hebben restauratiecampagnes enkele prachtige stukken aan het licht gebracht, waaronder de herontdekking van het originele decor van de intendantwoningen zoals ze er aan het einde van de 18e eeuw uitzagen.

Elke dag 10.30 - 19.00 uur

Laat open op vrijdag tot 21.30 uur 

Let op: laatste toegang tot het monument 45 minuten voor sluitingstijd

Een aantal impressies van April 2022.

Hôtel de la Marine in Parijs |
 Lambrisering met verguld houtsnijwerk

https://www.patrickdamiaens.nl

De Journées du Patrimoine op 16 en 17 september 2023 in Parijs | Bibliotheek RICHELIEU in Parijs (BnF)

De Journées du Patrimoine 

op 16 en 17 september 2023 in Parijs  

(Open Monumenten Dag in Parijs) 

Bibliotheek RICHELIEU  (BnF)

 De Journées du Patrimoine op 16 en 17 september 2023 in Parijs |
Bibliotheek RICHELIEU in Parijs (BnF) 

"Moeder aller bibliotheken"

 

De Richelieu-site is de historische geboorteplaats van de Bibliothèque nationale de France of BnF en heeft in haar bezit, een uitzonderlijke collectie. Het was oorspronkelijk het paleis van kardinaal Mazarin, gebouwd in de 17e eeuw. Het omvat, en dat na een uitvoerige restauratie die vele jaren in beslag nam, een onderzoeksbibliotheek, een nieuw museum, een nieuwe tijdelijke tentoonstellingsruimte, de Salle Ovale ( =>die gratis toegankelijk is voor iedereen), een tuin, een boekenwinkel en een café. 

De Bibliothèque nationale de France (BnF) in Parijs is de nationale bibliotheek van Frankrijk en behoort tot de belangrijkste bibliotheken ter wereld. De verzameling omvat meer dan dertien miljoen boekbanden en 350.000 kranten- en tijdschrifttitels. Daarnaast beheert de bibliotheek zo'n twintig miljoen documenten in verschillende bijzondere collecties, waaronder een beroemde verzameling oude handschriften. Een belangrijke publieksfunctie van de bibliotheek is de digitale bibliotheek Gallica, die honderdduizenden documenten via internet toegankelijk maakt.

De Bibliothèque nationale de France vindt haar oorsprong in de privécollectie van koning Karel V, opgericht in 1368 in het Louvre. Maar van een echte vaste bibliotheek was pas sprake onder Lodewijk XI in de vijftiende eeuw. De bibliotheek verhuisde mee naar de koninklijke residenties in achtereenvolgens Amboise, Blois en Fontainebleau.

Frans I gaf een nieuwe impuls aan de verzameling, die hij onder toezicht stelde van de humanist Guillaume Budé. Een belangrijk jaar voor de bibliotheek was 1537, toen Frans I het dépôt légal instelde, dat Franse uitgevers verplichtte een exemplaar van al hun drukwerk aan de bibliotheek af te staan. Dit systeem is later in andere landen nagevolgd en ligt aan de basis van elke nationale bibliotheek.

Bibliotheek RICHELIEU in Parijs (BnF) | Salle ovale

Een nieuw museum

Het nieuwe museum van de BnF beslaat het volledige assortiment van de bibliotheek, van de Oudheid tot nu. 

Zeldzame, ontroerende en verrassende voorwerpen worden tentoongesteld terwijl je de mooiste delen van de Richelieu-site verkent. Van boeken en manuscripten tot juwelen, munten en medailles, kaarten en plattegronden, bladmuziek, prenten, posters, kostuums en fotografie, er zijn bijna 900 uitzonderlijke werken te ontdekken in het hart van Parijs.

In de eerste vleugel van het museum, die van de Salle des Colonnes leidt naar de Salon Louis XV en het weelderige rococo-decor van de werkkamer van de koning, is een permanente tentoonstelling van antieke collecties te vinden. 

Salle Ovale

In de Mazarin Galerij, een juweel van barokdecor, worden kerkschatten, werken op papier en geluids- en beeldopnames tentoongesteld. Aan het einde van de glazen galerij, in de Richelieu-vleugel, richt de Rotonde zich op de podiumkunsten in al hun dimensies. 

Vanwege de kwetsbaarheid van bepaalde werken worden sommige tentoongestelde stukken in de Mazarin-galerij en de Rotonde om de vier maanden vernieuwd. Elk jaar biedt een nieuwe thematische presentatie een andere kijk op de collecties van de bibliotheek.

Het is hier dat ik voor het eerst in mijn leven de iconische troon van Koning Dagobert (overleden 19 januari 639 n.Chr)  heb kunnen bewonderen. 

 Troon van Koning Dagobert |
Bibliotheek Richelieu in Parijs

Collectie

Een zeer belangrijk gedeelte van de bibliotheek wordt nog op de oude locatie in de Rue Richelieu bewaard. Hier zijn, naast 2,7 miljoen boekbanden, de volgende bijzondere collecties gevestigd:

Westerse handschriften. 

Een beroemde verzameling middeleeuwse verluchte handschriften in het Latijn, Grieks, Frans en andere talen, maar ook bijvoorbeeld brieven van schrijvers tot in de twintigste eeuw.

Oosterse handschriften. 

Documenten in vele oosterse talen en op verschillende dragers, zoals papier, papyrus, leer en hout.

Kaarten en plattegronden. 

Zo'n 800.000 plattegronden, 10.000 atlassen, maar bijvoorbeeld ook wereldbollen en maquettes. Beroemd zijn de wandkaarten van Gerardus Mercator.

Prenten en foto's. 

Ongeveer zes miljoen prenten, vier miljoen foto's, een miljoen affiches en honderdduizend tekeningen.

Munten, medailles en antieke voorwerpen. 

Meer dan een half miljoen munten en medailles, en daarnaast kostbaarheden uit de Oudheid, zoals cameeën, ivoorsnijwerkjes en vazen.

Muziek. 

Twee miljoen documenten waaronder de handschriften van bijvoorbeeld Don Giovanni van Mozart, Carmen van Bizet, de Symphonie fantastique en Les Troyens van Berlioz en de Bolero van Ravel. De meeste waardevolle documenten zijn afkomstig uit de bibliotheek van het Conservatoire.

Podiumkunsten. 

Zo'n drie miljoen documenten over het theater in de breedste zin, van handschriften tot kostuums.

Belangrijk om te weten: de openingstijden van de onderzoeksbibliotheek verschillen van die van de Salle Ovale en het BnF-museum.

Galerie Mazarin – Musée de la BnF

https://www.patrickdamiaens.info

Met een aantal cursisten houtsnijden in Parijs | Bezoek aan Hôtel de La Marine en Musée Carnavalet

Musée Carnavalet in Parijs

Op 9 april 2022 waren we met een aantal cursisten houtsnijden in Parijs. Het was sinds februari 2020 geleden dat we de Franse hoofdstad nog eens aandeden. Zoals steeds stond er een fikse wandeling op het programma en omdat we de Metro zoveel mogelijk wilde mijden door de "Corona naweeën" Het waren dus een aantal kilometers meer dan we normaal gewoon waren. 

Op die dag stond een bezoek gepland aan twee musea, het recentelijk gerestaureerde Musée Carnavalet en een volledig nieuwe Museum in Parijs, dat luistert naar de naam 'Hôtel de la Marine' gelegen aan de Place de La Concorde.

Bezoek aan het Musée Carnavalet.
 Wandschildering van Brunetti in het 18e eeuws trappenhuis

Met een aantal cursisten houtsnijden in Parijs  
Bezoek aan Hôtel de La Marine en Musée Carnavalet

Musée Carnavalet

Vier jaar duurde de restauratiewerken aan het oudste museum van Parijs, en op 30 mei 2021 werd het Musée Carnavalet terug geopend voor het grote publiek. Dit juweel ligt midden in de Marais, een deel van Parijs waar het architecturale erfgoed zeer goed is bewaard gebleven, een deel van Parijs waar een groot aantal musea gevestigd zijn. Veel van deze musea zijn gehuisvest in stadspaleizen (Hôtel), zo is er het Hôtel Salé (Museum Picasso), het Hôtel Donon (Musée Cognacq-Jay), het Hôtel de Soubise ( Musée de l’Histoire de France) ….

Wat kan je verwachten in Musée Carnavalet? Meer als 3900 m² aan tentoonstellingsruimte met 3.800 tentoongestelde kunstwerken en objecten. (Slechts een klein deel uit de collectie, het museum bezit meer dan 625.000 kunst-objecten)

De route te volgen door het museum is ondergebracht in twee herenhuizen, en strekt zich uit over 1,5 kilometer het vertelt chronologisch de historie van de stad Parijs, van de oudheid tot de 20e eeuw. De evolutie van de hoofdstad wordt vanuit alle hoeken ontcijferd, of het nu gaat om de architectonische transformatie, de gebruiken, de manier van leven, het politieke, artistieke of zelfs religieuze aspect.

Musée Carnavalet in Parijs

Voor onze groep (cursisten houtsnijden) ging de meeste aandacht natuurlijk uit naar de afdeling sierkunsten en de toepassingen ervan. Fantastische stijlkamers met bijzonder mooie houten gebeeldhouwde wandbekleding (boiserie), muurschilderingen en geornamenteerde plafonds uit de 17de tot en met de 19de eeuw, allemaal afkomstig uit Parijse hôtels die onder de sloophamer moesten, die dan zorgvuldig gedemonteerd en weer met grote nauwkeurigheid en zorg in elkaar gezet werden in het Musée Carnavalet. 

Zoals de prachtige wandschildering van Brunetti in het 18e eeuws trappenhuis, dat vroeger de wanden sierde van het Hôtel de Luynes. ( groepsfoto, achtergrond)

Je ontdekt iconische sculpturen die zich oorspronkelijk in het Parijse landschap bevonden , waar je vroeger langs liep, maar die in werkelijkheid replica’s zijn en worden de originelen bewaard in het Musée Carnavalet.

Voor een educatieve wandeling door de historie van Parijs hou je het best in dit museum rekening met een duur van drie uur. Fijn om te weten ,de Toegang is gratis

(Meer details opnames en impressies van Musée Carnavalet op het einde van dit blog onderwerp.)

Musée Carnavalet, 23, rue de Sévigné

Rechts op de foto zie pijl, Hôtel de La Marine in Parijs

Hôtel de La Marine

Via een grote poort betreden we het Hôtel de la Marine, een iconisch 18e-eeuws monument op de Place de la Concorde, het is een fraai architectonisch geheel van Ange-Jacques Gabriel, de hoofdarchitect van Louis XV. Tot 1798 was hier de Garde-Meuble de la Couronne gevestigd, voordat het meer dan 200 jaar lang het hoofdkwartier van het Franse ministerie van Marine werd, totdat het ministerie in 2015 de deur achter zich dichttrok. In de jaren 2017 tot 2020 volgde een grootschalige restauratie. Op 12 juni 2021 opende het museum – eindelijk – zijn deuren voor het grote publiek.

Historie

Toen de plannen eenmaal klaar waren en de werkzaamheden voor de aanleg van het plein van start waren gegaan, werd het tijd om een bestemming te vinden voor de twee paleizen aan de noordzijde van het plein.

In 1765 werd besloten om de Garde-Meuble de la Couronne, de instelling die belast was met het meubilair van de koning, onder te brengen in het oostelijke paleis (tussen de huidige Koningsstraat en de Rue Saint-Florentin), het toekomstige Hôtel de la Marine. Aanvankelijk zou de Garde-Meuble de la Couronne slechts een deel van het gebouw innemen, maar in 1767 werd het hele gebouw gevuld.

Pierre-Elisabeth de Fontanieu, de eerste magistraat die aan het hoofd van de Garde-Meuble stond, profiteerde hiervan om het gebouw zo te ontwikkelen dat het volledig aan de behoeften van zijn administratie voldeed door er opslagruimten, werkplaatsen, loges, tentoonstellingszalen enz. in onder te brengen.

Ongeveer 25 jaar lang woonden de Garde-Meuble en zijn intendant, Pierre-Elisabeth de Fontanieu en vervolgens Marc-Antoine Thierry de Ville d'Avray, in het paleis.

Als voorloper van de huidige overheidsinstelling Mobilier national, was deze instelling belast met de levering en het onderhoud van het meubilair van de koninklijke residenties: Versailles, maar ook Compiègne, Fontainebleau, Marly, Choisy, Trianon, Rambouillet, Saint-Germain-en-Laye en Montreuil.

De instelling was verantwoordelijk voor de keuze, de aankoop en het onderhoud van het meubilair van de koning, van bedden tot alledaagse stoelen. Zij was ook belast met het behoud van de koninklijke collecties wapens, harnassen, stoffen, wandkleden, hardstenen vazen, bronzen werken en kroondiamanten.

Een bezoek aan het Hôtel de La Marine bedraagt 17 Euro en is niet goedkoop, en het aangename oponthoud duurt ongeveer een uur tot anderhalf, en persoonlijk was ik na het bezoek ook ietswat teleurgesteld van de interieurs, voor het bedrag betaald, had ik toch iets meer 18eeuwse ornamentiek en decoratie verwacht. Zeker aan te raden is de audiofoon ( FR, ENG...), bijzonder interessant de informatie die ons verstrekt werd.

Het inkomticket (mits meerprijs) kan gecombineerd worden met een bezoek aan het Al Thani Collectie dat zich ook in één van de zijvleugels bevindt. Sinds november 2021 zijn, als onderdeel van een lange termijn overeenkomst tussen The Al Thani Collection Foundation en het Centre des monuments nationaux (CMN), topstukken uit The Al Thani Collection voor het publiek te zien in een speciale museumruimte in het Hôtel de la Marine. 

Bezoek aan Hôtel de La Marine

De ruimte van 400 vierkante meter aan de Place de la Concorde in het hart van Parijs biedt de mogelijkheid om werken uit de hele collectie langdurig tentoon te stellen. Daarnaast worden er tweejaarlijks thematische en gerichte tentoonstellingen georganiseerd en worden er werken uitgeleend aan internationale musea, educatieve evenementen en seminars georganiseerd.

Een bijzondere leuke museum café-eetgelegenheid heeft Hôtel de La Marine, het ligt een beetje verscholen en aansluitend op één van de binnenkoeren van het complex, dus de grote massa op Place de La Concorde loopt aan, het vrijwel onbekende museum en eetgelegenheid met leuk terras gewoon voorbij. 

Een aantal impressies van het Musée Carnavalet 

Een aantal impressies van het Hôtel de La Marine

Balkon Hôtel de La Marine, op de achtergrond Place de La Concorde,
een paar kilometer verder de Eiffeltoren.

Detail van een marmeren schoorsteenmantel 

De ontvangstruimten van Hôtel de La Marine, Parijs

https://www.patrickdamiaens.info