Louth Museum | Thomas Wilkinson Wallis | Engelse houtsnijder

Louth Museum | Thomas Wilkinson Wallis

Louth Museum  

Thomas Wilkinson Wallis | Engelse houtsnijder

Na die 35 jaar dat ik met houtsnijwerk bezig, blijft het internet me soms aangenaam verrassen, nooit had ik van deze houtsnijder gehoord, maar het subliem houtsnijwerk van deze Engelse houtsnijder verdient een plaats op mijn blog.

Thomas Wilkinson Wallis is een Engelse houtsnijder geboren in Hull (1822).  Hij was de zoon van Samuel Wallis (geboren in 1788 in Hull), Thomas was een meubelmaker, kruidenier en boekhouder. Vanaf zijn negende werkte hij als loopjongen en ging daarna in de leer als houtsnijder / vergulder bij Thomas Ward in Waterworks Street, Hull (1834-41). 

In 1842 werkte hij voor Constantine and Co in Leeds, waar zijn oudere broer, Samuel (ca. 1812-73), voorman van de houtsnijden afdeling was. Na drie jaar als gezel te hebben gewerkt, verhuisde Wallis naar Louth en begon voor eigen rekening een bedrijf.

Thomas Wilkinson Wallis

In 1846 verkocht hij zijn eerste 'fancy carving' (mooi houtsnijwerk) voor £2 aan ene Mr. Tuke uit York. Wallis tekende ook architectuurgezichten die hij reproduceerde als litho's. In 1850 won hij met zijn houtsnijwerk een zilveren medaille van de Society of Arts en een jaar later trok hij veel aandacht in London op de "Grote Tentoonstelling" van 1851. (Crystal Palace, Hyde Park)

Dit stelde Wallis in staat zijn beroep op te geven en beeldhouwer in hout te worden. In het volgende decennium werd zijn werk op grote schaal tentoongesteld en kreeg hij veel opdrachten, waaronder de preekstoel voor de St James's Church in Louth en een lijst en de Mayor's Board voor het stadhuis van Louth. 

In het begin van de jaren 1870 werd Wallis echter door zijn slechtziendheid gedwongen een nieuw beroep te kiezen en werd hij inspecteur van de volksgezondheid en gemeenteopzichter (1873-93). In 1899 publiceerde hij een autobiografie gebaseerd op uittreksels uit zijn dagboek. ( Onderaan in deze blog is een link, om het boek gratis online te lezen)

Louth Museum, Trophy of Spring, (detail) door Thomas Wilkinson Wallis

Harry Hems in 'The British Architect

Ter gelegenheid van Wallis' tachtigste verjaardag in 1901 schreef de beeldhouwer Harry Hems in 'The British Architect' een waardering: "Thomas Wilkinson Wallis uit Louth Lincolnshire, ongetwijfeld de Grinling Gibbons van de 19e eeuw.

Zo schreef hij, "Onze lezers zullen blij zijn te vernemen dat de grote oude man momenteel in uitstekende gezondheid verkeert", en hoewel hij de productie van die exquise houtsnijwerken van stillevens, die op de "Grote Tentoonstelling" van 1851 de hele wereld in verwondering brachten, allang heeft opgegeven, besteedt hij nog veel van zijn vrije tijd aan het schilderen met olieverf... Mr Wallis werd geboren in Hull uit arme, maar respectabele ouders, op 4 februari 1821, en hoewel hij bij zijn geboorte een zwak kind was, waarvan men niet verwachtte dat het langer dan een paar maanden zou overleven, is hij gespaard gebleven, en is toch een gezonde oude patriarch geworden. 

Voortdurend bezig te zijn met de delicate bewerkingen en technieken van zijn wonderbaarlijke kunst, maakte hem uiteindelijk bijna blind, en hij moest het beeldhouwen opgeven voor minder inspannende bezigheden. In 1895 ontving hij de zilveren medaille voor lange dienst nadat hij 20 jaar lang kwartiermeester sergeant van de Louth Volunteers was geweest. 

Wij vertrouwen erop dat de oude vakman, die, zoals algemeen werd erkend op de Grote Tentoonstelling van 1851, de hele wereld versloeg in de schoonheid van zijn handwerk, nog gezondheid en kracht zal behouden. ['The British Architect', 8 februari 1901, p. 93].

Op de grote Tentoonstelling van 1855 in Parijs waar hij toen exposeerde, was er zelfs de eer weggelegd om naar de mening te vragen over zijn geëxposeerde sculpturen aan zijne hoogheden Keizer Napoleon III  en Keizerin Eugénie. 

Er zijn voorbeelden van het werk van Wallis in Hereford Art Gallery; de Usher gallery, Lincoln; en het Victoria and Albert Museum, Londen. 

Het Louth Museum bezit echter de grootste collectie van zijn beeldhouwwerken, waaronder: Een groep bloemen en knoppen (14 jaar), uit 1835; Punch's Library (boekenkast), 1850; Reiger met bies en klimop, 1853; Houtsnip en meidoorn, 1854; Twee patrijzen,  1867; Patrijzen en klimop, 1871; en verschillende ongedateerde huishoudelijke voorwerpen (een morshouder, een theedoos en een juwelendoos). Ook zijn belangrijkste werk 'Trophy of Spring' is in dit Museum te bezichtigen.

Draken stoel gemaakt in 1841
Louth Museum | Thomas Wilkinson Wallis

Beeldmateriaal  Wallis / Art UK Sculpture Project

Louth Museum is een klein regionaal Museum met breed spectrum aan onderwerpen tentoonstelt, gaande van Romeins aardewerk tot een Victoriaanse bruidsjurk, maar onze aandacht gaat naar de "nationaal" vermaarde collectie houtsnijwerken van de Louthse beeldhouwer T W Wallis.

Deze beeldhouwwerken bevinden zich in beschermende glazen kasten en het bestuur van het Museum in Louth vonden van zichzelf dat ze op het gebied van fotografie 'amateurs waren' en dat het bijna onmogelijk was om fatsoenlijke foto's te maken vanwege de weerkaatsing van het glas, zo zegt een Museum verantwoordelijke.

In november 2018 kwamen twee jonge mannen naar het museum en maakten vakkundig foto's van enkele van onze sculpturen. Dit was omdat we deel waren gaan uitmaken van het Art UK Sculpture-project, dat een register aanlegt van de beeldhouwwerken in openbaar bezit van het Verenigd Koninkrijk, waarbij afbeeldingen en informatie beschikbaar worden gesteld op de Art UK-website.

Goede afbeeldingen, als je ze al kunt vinden online, zijn soms ver te zoeken, maar Louth Museum heeft nu beeldmateriaal van topkwaliteit van al het houtsnijwerk van Wallis, zodat wij de sculpturen in subliem detail kunnen zien en hun ingewikkeldheid kunnen waarderen. 

Zie bijvoorbeeld de kleine vogel die zijn nest met kuikens nadert, in Wallis' beeldhouwwerk 'Trophy of Spring', verscholen achter andere niveaus van bloemen en takken. Verschillende van Wallis' houtsnijwerken tonen dood vederwild, maar ik geef veel de voorkeur aan dit houtsnijwerk van levende vogels!

Trophy of Spring / Grinling Gibbons

'Trophy of Spring' was Wallis' meest ingewikkelde beeldhouwwerk; hij had er 8 maanden voor nodig, het kreeg een medaille op de Grote Tentoonstelling van 1851 in Londen, en het wordt beschouwd als het overtreffen van het werk van de beroemde Engelse beeldhouwer Grinling Gibbons (1648-1721). 

Trophy of Spring', dat door een inwoner van de VS was aangekocht, werd aan het museum gelegateerd en kwam in 2015 uit Californië naar Louth terug.

Online lezen:

Wallis hield een dagboek bij, zijn hele leven en belevingen heeft hij heel gedetailleerd genoteerd, deze noties waren de basis voor een autobiografie  die hij later schreef, bijzonder gedetailleerd en een aanrader om te lezen.

Wie zijn autobiografie wil lezen kan nog steeds de boek kopen, maar er bestaat de mogelijkheid om deze online te lezen. Een bijzonder interessant boekje dat erg de moeite is.

LINK Open Library : 

https://archive.org/details/autobiographyoft00walliala?ref=ol&view=theater

(Beelmateriaal van het houtsnijwerk is eigendom van Louth Museum en Art UK Sculpture Project) 

Link :
Louth Museum  https://www.louthmuseum.org.uk

Art Uk Sculpture Project: https://artuk.org

Houtsnijwerk en detail opnames 

Louth Museum | Thomas Wilkinson Wallis
Trophy of Spring

Houtsnip en meidoorn, 1854 |  Thomas Wilkinson Wallis

Thomas Wilkinson Wallis |  Twee patrijzen,  1867

Thomas Wilkinson Wallis | Patrijzen en klimop, 1871

https://www.patrickdamiaens.info

Find us on Instagram 

Het decoratief ornament de PALMET | stijl- en ornamentenleer | Veel voorkomend ornament op meubilair en lambrisering

DE PALMET

Toepassing van het ornament "palmet" bij houtsnijwerk en composities van ornamenten.

De Europese toepassing van het decoratief ornament "Palmet" kent zijn ontstaan in de Griekse oudheid, we zien deze decoratieve motieven veelvuldig voorkomen op en in Griekse tempels of als ornament aangebracht op en aan kunstvoorwerpen. Het palmet is een erg dominant ornament in de oudheid.

Het typische ornament is afgeleid van de Latijnse naam Palma ( Palm), de Franse benaming is Palme en de verkleiningsvorm is Palmette. Van deze laatste is ( waarschijnlijk) de Nederlandstalige benaming van afgeleid. 

Natuurlijk neemt de Romeinse beschaving of zullen we zeggen, de Etruskische, dit ornament over ( Griekenland is op dat moment een bron van inspiratie) en verspreid de toepassing ervan op gebouwen en kunstvoorwerpen over het gehele Romeinse rijk.

In latere stijlperiodes, te beginnen met de Renaissance ( 15^de eeuw) word teruggegrepen naar de oudheid, de Griekse en Romeinse klassieken. Renaissance betekend wedergeboorte. 

De Renaissance ontstaat in Italië en wordt reeds in 14^de-eeuwse geschriften vermeldt. Vanaf 1500 verspreid zich deze stijlperiode of zullen we zeggen mode trend zich snel over Noord Europa, elk land of regio ervaart deze stijlperiode met zijn eigen unieke en specifieke decoratieve uitvoering en details.. 

Zo herkennen we Franse, Vlaamse, Nederlandse, Duits.... Renaissance, maar de bron van inspiratie blijft steeds de Italiaanse Renaissance. Hierdoor is de Palmet een decoratief ornament geworden dat ook in onze regio midden 15de-eeuw veel werd toegepast op gebouwen en decoratieve kunstvoorwerpen.

Deze waaiervormige meestal symmetrisch palmvormig blad komt vaak terug in composities en ontwerpen van ornament, in de meeste gevallen staat dit decoratief ornament centraal in een compositie of is een alleenstaand ornament dat dient als bekroning op een spiegel of lijstwerk, het is meestal de blikvanger, omdat het ornament een grote massa omvat. 

Een veel toegepaste combinatie is een palmet op een regel of lijstwerk, de palmet die twee lijsten verbindt.

De foto hieronder, een deel van een lambrisering laat zien wat ik hiermee bedoel.

Een palmet aangebracht op een onderdeel van een lambrisering

Hieronder een aantal toepassingen van het ornament palmet verwerkt in een compositie van ornamenten in Luikse stijl. Deze tekeningen zijn van de afdeling ornamentsnijden (Section Sculpture) aan het Don Bosco Instituut in Luik.

Ik heb deze tekeningen van een watermerk voorzien, omdat we reeds meerdere maal online ondervonden heb dat deze ontwerpen op andere websites verschijnen, en dit met  commerciële bedoelingen.

De opleiding ornamentsnijden aan het Don Bosco Instituut bestaat sinds 2011 niet meer, in deze LINK lees je waarom.

https://ornamentsnijder.blogspot.com/2012/12/opleiding-houtsnijden-don-bosco-luik.html?m=0

Veel voorkomend ornament op meubilair en lambrisering

En tenslotte nog een aantal toepassingen van het decoratief ornament "palmet" aangebracht op lambriseringen, deuren en meubilair,  foto's die ik de afgelopen jaren heb genomen in Luik, Brussel, Parijs, het kasteel van Chantilly en het Grand Trianon in Versailles.

WEBSITE: https://www.patrickdamiaens.info

Find us on Facebook and Instagram

Vakwerkhuizen met houtsnijwerk | Houtsnijwerk bijgebouwen | Ornamenten en snijwerk aanbrengen op houten bijgebouwen | Houtwerken van Bart Deroye

Melsungen, Vakwerkhuizen en houtsnijwerk in Duitsland

Duitse vakwerkgevels

Vakwerkhuizen met houtsnijwerk

Waarom toch de wereld rondreizen als er dichtbij zoveel te zien is? Reeds vele jaren neem ik een korte of een langere vakantie in Duitsland. Door woonachtig te zijn in Limburg versta ik de taal gemakkelijker en bovendien ben ik er zo met de wagen.

Wie geregeld het Duitse platteland doorkruist en de dorpjes en middelgrote steden bezoekt, zal het het groot aantal vakwerkhuizen  direct zijn opgevallen. Ook de diversiteit aan landschappen, regio's en cultuur is er bijzonder groot, wat me steeds weer verbaast. 

Overal ter wereld worden huizen met een houten constructie gebouwd, maar nergens op de wereld zijn er zoveel vakwerkhuizen gebouwd als in Duitsland, blijkbaar 2,5 miljoen stuks. 

Vakwerkbouw was eeuwenlang erg populair in een groot deel van Europa. Het was de goedkoopste manier van bouwen op plekken waar hout, wilgentenen en leem in overvloed waren. In Duitsland zijn zeer veel historische vakwerkgebouwen overgeleverd, met name in de lager gelegen streken waar steen schaars is.

Neurenberg (Nürnberg)

Rotenburg an der Fulda

Elke regio in Duitsland heeft zo zijn eigen stijl in het construeren en decoreren ( houtsnijwerk en ornamenten ) van vakwerkhuizen.  In Nedersaksen domineren siervormen met veel houtsnijwerk zoals zonneschijven, sierlatten, lijsten met figuren en inschriften en wordt de Frankische en Allemanisch vakwerkbouw vooral gekenmerkt door fantasievolle figuren.

Vakwerkgevels, kleine raampjes met roedeverdeling – vakwerkhuizen hebben charme en zijn een sprekend voorbeeld van ecologisch en esthetisch verantwoorde houtbouw.

Zoals ik reeds vermeldde: het Duitse vakwerklandschap is rijk aan stijlen, vormen en kleuren, maar toch steeds met regionale herkenbaarheid. Wie de Duitse Vakwerkroute met zijn idyllische landschappen en romantische stadjes volgt, maakt onderweg kennis met alle facetten van de Duitse vakwerkkunst: veel huizen en boerderijen in  de kleine en iets grotere steden zijn opgetrokken volgens deze zeer oude bouwwijze. 

De witte of kleurrijke gevels met de donkere balken zijn niet te missen fotogenieke objecten. Zij dateren vaak uit de 16e en 17e eeuw, maar sommige huizen zijn nog ouder, maar de techniek van het huizen bouwen met takken en leem is echter veel ouder en gaat terug naar de Steentijd rond 5000 v. Chr.

Spangenberg

De Duitse Gotische en renaissance vakwerkbouw heeft een typische decoratieve stijl met vaak rijke versieringen en houtsnijwerk en een groots monumentaal aanzicht.

Er is een speciale Vakwerkroute in een aantal regio's, die loopt van aan de Elbe tot aan de Bodensee, waarbij je goed kan zien dat elke regio zijn eigen karakteristieke vakwerkstijl heeft. We hebben al een aantal van deze routes gedeeltelijk afgelegd. Er is een bijzonder praktisch website die deze routes in de kijker plaatst: 

 https://www.deutsche-fachwerkstrasse.de

Tal van feesten, markten en evenementen bieden de bezoekers het hele jaar door afwisseling en inspiratie. Of u de Duitse Vakwerkroute nu aflegt met de fiets, de auto, de camper of de trein, u zult in elk geval ontdekken waarom vakwerk in Nedersaksen zo anders is dan aan de Bodensee.

 

Rothenburg ob der Tauber

Rothenburg ob der Tauber

Vakwerk is een bouwwijze om muren te maken, waarbij de dragende structuur uit houten balken bestaat. Het vakwerk bestaat uit een geraamte van horizontale en verticale balken met soms diagonale balken erin verwerkt. 

Het bewerken van hout voor het skelet was een secuur werk met een slim systeem van nummering om later op de bouwplaats op de juiste manier in elkaar gezet te kunnen worden. De opvulling kan bestaan uit vlechtwerk van tenen van wilg, eik, vuilboom of hazelaar dat bestreken is met een mengsel van stro en leem.

Later werden ook bakstenen gebruikt als opvulling die al dan niet werden bepleisterd. Aanvankelijk bestond het dak uit stro totdat dakpannen in gebruik kwamen. 

Het dak had een ruime oversteek zodat de kwetsbare muren zo min mogelijk te lijden hadden van weersinvloeden. De onderkant van het bouwwerk, waar toch regen tegenaan kon plenzen, werd bestreken met teer om de werking van het water tegen te gaan.

Oorspronkelijk pasten vakwerkgevels onopvallend in het landschap door de kleur van de gebruikte leem. Later werden de wanden witgekalkt en staken ze sowieso af tegen het balkenwerk. 

In veel gevallen werd dat balkenwerk extra donker geverfd. Op veel plaatsen, vooral in de Eifel, werden de balken zelfs zwart geschilderd en in andere delen van Duitsland groen, blauw of een andere kleur om op deze manier nog meer contrast te krijgen maar ook om hun regio identiteit te benadrukken.

BAMBERG

Dinkelsbühl

Limburg an der Lahn

Een snijwerk in natte eik.

In 2020 had één van mijn cursisten me de vraag gesteld of hij in een stukje eikenhouten balk dat hij zelf zou meebrengen een geometrisch motief mocht snijden als oefening. Een voorstel waar ik geen probleem mee had. Ik sta steeds open voor wat betreft persoonlijke projecten, zolang deze maar realistisch zijn.

Cursist Bart Deroye is eigenaar van 'Houtwerken' en is gespecialiseerd in het ontwerpen en de constructie van unieke houten bijgebouwen, en wou op een originele manier en dit op een zichtbare plek zijn creaties een signatuur meegeven zodat volgende generaties nog steeds een origineel Bart Deroye bijgebouw met één oogopslag zouden herkennen.

Zijn website  

https://db-houtwerken.be

 

In de cursus houtsnijden

Toen Bart Deroye op een donderdagavond de cursus binnenstapte met een blok eikenhout werd ik  na een kort visueel onderzoek van het hout toch wat sceptisch  en vertelde ik hem dat het geen lachertje zou worden om  kwalitatief snijwerk te leveren in dit soort hout. Maar wat ik niet wist was dat deze eiken balken waarmee hij bijgebouwen maakt nog nat zijn. Het is  dus niet de eik waar we normaal mee werken en het was voor mij een eerste ervaring hiermee te werken.

Nat eikenhout heeft zo zijn voor en nadelen. Het meest opvallende zijn je handen: ze worden ontzettend snel en overvloedig paar-blauw. Het is een reactie van je transpiratievocht (zweet) en het looizuur dat zich in eikenhout bevindt. Met wat oxaalzuur kan je dit snel van je handen verwijderen. Of dit verwijderen een gezonde werkwijze is weet ik niet.

Laat ook geen natte balk op de schaafmachine liggen: het laat er roestplekken op achter. Ook niet vergeten je beitels proper te maken als je met natte eik hebt gewerkt anders zullen ook deze roest gaan vertonen.

 

 Een andere maar meer aangename ervaring is dat nat eikenhout zacht als boter is.

De verschillende stadia van bewerkingen.

______________________________

___________ Bart Deroye aan het werk

Een bijzonder geslaagd project van Bart Deroye 

Hieronder:

Een aantal detail opnames van houtsnijwerk, ornamenten en beeldhouwwerk, toepassingen op vakwerkhuizen.

Vakwerkhuizen en toepassing familiewapen

https://www.patrickdamiaens.nl